Uzasadnienie
Pismem z [...] września 2015 r., skierowanym do Ministra Spraw Wewnętrznych, K. J. (dalej: "skarżący"), powołując się na art. 11 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz. U. z 2020 r., poz. 723; dalej: "ustawa o zaopatrzeniu emerytalnym") oraz art. 156 § 1 i art. 157 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm.), wniósł o stwierdzenie nieważności dwóch decyzji Dyrektora Zakładu Emerytalno-Rentowego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji (dalej: "Dyrektor ZER MSWiA"): z [...] grudnia 2011 r. o rozliczeniu rocznym emerytury policyjnej za rok 2009 oraz z [...] grudnia 2011 r. o rozliczeniu rocznym emerytury policyjnej za rok 2008.
W piśmie z [...] stycznia 2019 r. skarżący wystąpił do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji (dalej: "Minister", "organ") z ponagleniem.
Natomiast [...] czerwca 2020 r. skarżący wywiódł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na bezczynność organu w przedmiocie rozpoznania jego wniosku z [...] września 2015 r.
W odpowiedzi na skargę Minister wniósł o jej odrzucenie, podnosząc, że skarga nie należy do właściwości sądu administracyjnego, a w przypadku stwierdzenia, iż pozostaje we właściwości sądu administracyjnego – wniósł o jej oddalenie. Organ podkreślił m.in., że tut. Sąd rozpoznawał już sprawę ze skargi skarżącego na bezczynność w przedmiocie rozpatrzenia ww. wniosku z [...] września 2015 r. W sprawie tej, zarejestrowanej pod sygn. akt II SAB/Wa 219/17, Sąd odrzucił skargę postanowieniem z 8 czerwca 2017 r., uznając się za niewłaściwy do jej rozpoznania.
Skarżący zaskarżył ww. postanowienie zażaleniem, które Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił postanowieniem z 1 sierpnia 2017 r., sygn. akt II SAB/Wa 219/17, wskazując, iż na postanowienie wojewódzkiego sądu administracyjnego o odrzuceniu skargi z przyczyn, o których mowa w art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; dalej: "p.p.s.a.") przysługuje skarga kasacyjna, a nie zażalenie. Zażalenie skarżącego, wniesione na orzeczenie tut. Sądu z 1 sierpnia 2017 r., Naczelny Sąd Administracyjny oddalił postanowieniem z 11 października 2017 r., sygn. akt I OZ 1450/17.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Skarga jako niepodlegająca kognicji sądu administracyjnego podlega odrzuceniu. Bezczynność Ministra w rozpoznaniu tego samego wniosku skarżącego z [...] września 2015 r. istotnie była przedmiotem zaskarżenia do tut. Sądu w sprawie o sygn. akt II SAB/Wa 219/17 zakończonej ostatecznie i prawomocnie postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 11 października 2017 r., sygn. akt I OZ 1450/17. Oczywiście z uwagi na formalny (a nie merytoryczny) sposób rozstrzygnięcia ww. sprawy, zapadłe w niej orzeczenie nie korzysta z powagi rzeczy osądzonej. Jednakże na gruncie niniejszej sprawy w pełni zachowuje aktualność uzasadnienie postanowienia z 8 czerwca 2017 r., sygn. akt II SAB/Wa 219/17.
Przypomnieć należy, iż wniosek skarżącego o stwierdzenie nieważności dotyczy dwóch decyzji Dyrektora ZER MSWiA z [...] grudnia 2011 r. oraz z [...] grudnia 2011 r. rozliczających w skali roku pobrane przez skarżącego świadczenie emerytalne - odpowiednio za 2009 r. i 2008 r. W obu tych decyzjach wskazano wysokość świadczenia nienależnego, jakie pobrał skarżący, które będzie potrącone z bieżącej emerytury, po uprawomocnieniu się decyzji.
Zgodnie z art. 32 ust. 1 pkt 1 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym, prawo do zaopatrzenia emerytalnego i wysokość świadczeń pieniężnych z tytułu tego zaopatrzenia ustala w formie decyzji w stosunku do funkcjonariuszy (m.in.) Policji - organ emerytalny określony przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych. W myśl art. 32 ust. 4 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym, od decyzji, o której mowa w ust. 1, przysługuje zainteresowanemu odwołanie do właściwego sądu, według zasad określonych w przepisach Kodeksu postępowania cywilnego (dalej: "k.p.c.").
Zatem od decyzji z [...] grudnia 2011 r. oraz z [...] grudnia 2011 r., rozliczających w skali rocznej emeryturę policyjną skarżącego, służyło odwołanie do sądu powszechnego, stosownie do wyż. cyt. art. 32 ust. 4 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym.
Jak wskazał Sąd Najwyższy w uchwale z 23 marca 2011 r., sygn. akt I UZP 3/10 (podjętej w składzie siedmiu sędziów, której nadano moc zasady prawnej; opubl. OSNP 2011/17-18/233), od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (organu rentowego) wydanej na podstawie art. 83a ust. 2 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych w przedmiocie nieważności decyzji przysługuje odwołanie do właściwego sądu pracy i ubezpieczeń społecznych. W uzasadnieniu powyższej uchwały Sąd Najwyższy stwierdził, że w przypadku, gdy prawo lub obowiązek stwierdzone było decyzją, to jej "unieważnienie", chociaż odnosi się do decyzji "unieważnionej", to przecież dotyczy także, a nawet przede wszystkim, prawa lub obowiązku poprzednio stwierdzonego.
Zatem dotyczy przedmiotu, o którym mowa tak w art. 83 ust. 1 ustawy systemowej (ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych), jak i w art. 476 § 2 k.p.c. Chociaż bezpośrednim przedmiotem postępowania jest wówczas wadliwa decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, to nie sposób rozpoznać tego przedmiotu bez bezpośredniego wglądu w stosunek prawny ubezpieczenia społecznego, w jego treść.
Stanowisko wyrażone w ww. uchwale Sądu Najwyższego znajduje zastosowanie w niniejszej sprawie, ponieważ wniosek skarżącego z [...] września 2015 r. dotyczy stwierdzenia nieważności decyzji o rozliczeniu rocznym emerytury policyjnej.
Wedle art. 1 k.p.c. sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych są sprawami cywilnymi, do których rozpoznania, powołane są sądy powszechne, chyba że przepisy szczególne przekazują je do właściwości innych organów. Sprawami z zakresu ubezpieczeń społecznych objętymi właściwością sądów powszechnych, są sprawy, w których wniesiono odwołanie od decyzji organów rentowych dotyczących ubezpieczeń społecznych, emerytur i rent, jak również sprawy wszczęte na skutek niewydania przez organ rentowy decyzji we właściwym terminie (art. 476 § 2 i 3 k.p.c.), zaś organami rentowymi są także organy emerytalne resortów spraw wewnętrznych (art. 476 § 4 pkt 3 k.p.c.).
W konsekwencji wniosek skarżącego z [...] września 2015 r. jest wnioskiem w sprawie z zakresu ubezpieczeń społecznych. Żądanie skarżącego dotyczące stwierdzenia nieważności decyzji nie zmienia faktu, iż wciąż mamy do czynienia ze sprawą dotyczącą jego uprawnień emerytalnych, a w sprawach tego typu właściwy jest sąd powszechny.
Przepis art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. stanowi, że sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Zgodnie z art. 58 § 3 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę postanowieniem. Odrzucenie skargi może nastąpić na posiedzeniu niejawnym.
Wobec tego, że sąd administracyjny nie jest właściwy do rozpoznania sprawy ze skargi na bezczynność w przedmiocie rozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji o rozliczeniu rocznym emerytury policyjnej, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 p.p.s.a. postanowił jak w sentencji postanowienia.