Uzasadnienie
J. F. przedmiotem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie uczynił bezczynność Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej, polegającą na nierozpatrzeniu jego wniosku z dnia [...] grudnia 2004 r. o stwierdzenie nieważności decyzji Komendanta Garnizonu L. nr [...] z dnia [...] marca 1984 r. w sprawie przydziału osobnej kwatery stałej.
Skarżący w uzasadnieniu skargi wskazał, że Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej nie wydał dotychczas decyzji w sprawie wyżej wymienionego wniosku. J. F. podkreślił, że kolejnymi pismami Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej oraz Minister Obrony Narodowej zawiadamiali go jedynie, iż rozpatrzenie wniosku będzie możliwe po zwrocie oryginalnych akt sprawy z Naczelnego Sądu Administracyjnego. Wskazał, iż wielokrotnie informował organy o możliwości dostarczenia posiadanego egzemplarza decyzji Komendanta Garnizonu L. W konkluzji wniósł o zobowiązanie Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej do wydania decyzji w sprawie z jego wniosku i zwrot kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej wniósł o jej oddalenie. Organ wskazał, iż wniosek J. F. z dnia [...] grudnia 2004 r. o stwierdzenie nieważności decyzji Komendanta Garnizonu L. nr [...] z dnia [...] marca 1994 r. nie został rozpoznany, gdyż oryginał powyższej decyzji wraz z aktami sprawy znajdował się tym czasie w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie w związku z wniesioną przez J. F. skargą na decyzję Dyrektora Oddziału Rejonowego WAM w L. z dnia [...] stycznia 2004 r. Obecnie zaś, wobec wniesienia przez J. F. skargi kasacyjnej od wyroku wydanego w powyższej sprawie, akta sprawy zostały przekazane do Naczelnego Sądu Administracyjnego i jak wynika z ustaleń dokonanych w Oddziale Regionalnym w L., nie zostały one dotychczas zwrócone. Organ podkreślił, iż o powyższych okolicznościach skarżący był informowany zarówno przez Wojskową Agencję Mieszkaniową jak i Ministra Obrony Narodowej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Stosownie do treści art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę administracji publicznej w sprawach skarg na bezczynność w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 – 4 tej ustawy, tzn. takich, które mogą zakończyć się wydaniem decyzji administracyjnej, postanowienia w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończącego postępowanie, a także rozstrzygającego sprawę co do istoty, jak również wydanego w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie albo innego aktu lub czynności z zakresu administracji publicznej, dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Stąd też skarga na bezczynność organu administracji publicznej jest dopuszczalna tylko w takim zakresie, w jakim dopuszczalne jest na mocy powyższych przepisów zaskarżenie decyzji, postanowień oraz innych aktów lub czynności.
Z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w przewidzianym prawem terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale – mimo istnienia ustawowego obowiązku – nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu albo nie podjął stosownej czynności.
Skarga J. F. analizowana pod tym kątem zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 35 § 3 kpa, załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym – w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania. Do terminów określonych w powołanym przepisie nie wlicza się – stosownie do art. 35 § 5 kpa, terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania oraz opóźnień spowodowanych z winy strony albo z przyczyn niezależnych od organu.
Organ, który nie załatwił sprawy w terminie, obowiązany jest zawiadomić o tym strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy (art. 36 kpa). Należy podkreślić, iż zawiadomienie strony o zwłoce w załatwieniu sprawy ma charakter czynności procesowej, która wpływa na jej uprawnienia procesowe. Z tego też względu powinno ono mieć formę postanowienia, co tym bardziej jest uzasadnione, jeżeli zważyć na cywilnoprawne skutki zwłoki w załatwieniu sprawy (Kodeks postępowania administracyjnego – Komentarz, Barbara Adamiak, Janusz Borkowski, wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2006 r., str. 283, pkt 2).
Z powyższych względów uznać należy, że organ administracji publicznej pozostaje w bezczynności w każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 kpa, jeżeli nie dopełnił czynności określonych w art. 36 kpa lub nie podjął innych działań wynikających z przepisów procesowych, mających na celu usunięcie przeszkody w wydaniu decyzji.
W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej pozostaje w zwłoce w załatwieniu sprawy z wniosku J. F., bowiem do dnia rozpoczęcia rozprawy, sprawa nie została załatwiona w sposób wymagany kpa, a jednocześnie przekroczony został ustawowy termin przewidziany w art. 35 kpa. Organ nie dopełnił też obowiązku wynikającego z art. 36 Kodeksu postępowania administracyjnego. W tym zakresie Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej ograniczył się jedynie do poinformowania skarżącego (pisma z dnia [...] lutego 2005 r. oraz [...] stycznia 2007 r.) o niemożności rozpatrzenia jego wniosku z uwagi na brak oryginalnych akt sprawy. Organ nie wydał w tym zakresie postanowienia, nie zakomunikował też stronie nowego terminu wyznaczonego do załatwienia sprawy.
Instytucja skargi na bezczynność organu ma na celu ochronę strony, poprzez doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Zgodnie z art. 149 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uznając skargę na bezczynność organu za zasadną, Sąd zobowiązuje ten organ do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności.
Z tych powodów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 149 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zobowiązał Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej do rozpatrzenia wniosku J. F. z dnia [...] grudnia 2004 r. w terminie 30 dni od dnia otrzymania przez organ prawomocnego odpisu niniejszego wyroku wraz z aktami postępowania administracyjnego.