Uzasadnienie
Skarżąca G. M. wnioskiem z dnia [...] maja 2016 r. przesłanym drogą elektroniczną, na podstawie art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, zwróciła się do Zespołu Szkół nr [...] im. [...] w O. o udostępnienie informacji publicznej w formie pliku komputerowego dotyczącej projektu arkusza organizacyjnego Zespołu Szkół nr [...] w O. na rok szkolny 2016/2017 i jednocześnie jako formę przekazania informacji wskazała przesłanie jej pocztą elektroniczna na adres:[...]
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia [...] czerwca 2016 r. na bezczynność Dyrektora Zespołu Szkół nr [...] w O. w przedmiocie nieudzielenia żądanej informacji zawartej we wniosku z dnia [...] maja 2016 r., wniosła o:
- 1) zobowiązanie Dyrektora Zespołu Szkół nr [...] im. [...] w O. do udzielenia żądanej informacji publicznej w terminie czternastu dni od daty doręczenia akt organowi,
- 2) orzeczenie, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
- 3) wymierzenie organowi grzywny na postawie art. 149 § 2 p.p.s.a w maksymalnej wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a
- 4) zasądzenie kosztów postępowania.
W uzasadnieniu natomiast powołała się na podany powyżej stan faktyczny wskazując na stanowisko judykatury w zakresie udostępnienia informacji publicznej i jednocześnie za uzasadnione uznała zobowiązanie organu do ukarania pracownika winnego niezałatwienia sprawy w terminie.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Zespołu Szkół nr [...] im. [...] w O. wniósł o jej oddalenie i stwierdził, że analiza systemu informatycznego nie potwierdziła istnienia korespondencji elektronicznej, na którą powołuje się skarżąca, zaś on sam nie jest organem właściwym, do którego powinny być kierowane wnioski o udostępnienie informacji publicznej i wobec powyższego nie jest uprawniony do udostępnienia tego typu informacji.
W piśmie procesowym z dnia [...] października 2016 r. skarżąca podała, że wniosek z dnia [...] maja 2016 r. został przesłany drogą elektroniczną na oficjalny, czynny adres serwera pocztowego, a następnie został odebrany. Na dowód powyższego załączyła m.in. zrzuty ekranu potwierdzający przesłanie poczty na konkretny adres oraz potwierdzenie połączenia z adresem pocztowym i wpłynięcie poczty e-mail do adresata (wygenerowanie logotypu szkoły na poczcie GMAIL.com nadawcy). W dalszej części stwierdziła, że do chwili obecnej nie otrzymała odpowiedzi na wniosek, zaś Dyrektor wprowadza pracowników w błąd stwierdzając podczas zebrania Rady Pedagogicznej, że aby otrzymać informację publiczną należy posłużyć się skrzynka podawczą ePUAP, na dowód czego załączyła protokół z posiedzenia Rady Pedagogicznej z dnia [...] czerwca 2016 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości m.in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
Skarga analizowana pod kątem bezczynności organu w rozpoznaniu wniosku skarżącego z dnia [...] stycznia 2016 r. w zakresie udostępnienia informacji publicznej dotyczącej projektu arkusza organizacyjnego Zespołu Szkół nr [...] w O. na rok szkolny 2016/2017, zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, która obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
- 1. decyzje administracyjne;
- 2. postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
- 3. postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności ogłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu;
- 4. inne niż określone w pkt 1 – 3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267, z późn. zm.) oraz postępowań określonych w działach IV, V, VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r. poz. 749, z późn. zm.) oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;
4a. pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach;
- 5. akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
- 6. akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5 podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
- 7. akty nadzoru nad działalnością jednostek samorządu terytorialnego;
8 bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1 – 4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;
9. bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1 – 3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.
Z bezczynnością organu mamy zatem do czynienia wówczas, gdy organ zobowiązany do podjęcia – jak w rozpoznawanej sprawie – czynności, nie podejmuje jej w terminie określonym przez przepisy prawa. Powyższe oznacza więc, że zarzut bezczynności powinien się pojawić wówczas, gdy organ będąc właściwym w sprawie i zobowiązanym do podjęcia czynności, pozostaje w zwłoce. Skarga na bezczynność bowiem ma na celu spowodowanie wydania przez organ administracji publicznej oczekiwanego aktu.
Mówiąc natomiast o dostępie do informacji publicznej i ewentualnej bezczynności w tym zakresie, stwierdzić na samym początku należy, że Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej w art. 61 ust. 1 stanowi, iż obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Prawo to obejmuje również uzyskiwanie informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa, zaś według ust. 2, prawo do uzyskiwania informacji obejmuje dostęp do dokumentów oraz wstęp na posiedzenia kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów, z możliwością rejestracji dźwięku lub obrazu, przy czym tryb udzielania informacji, o których mowa w ust. 1 i 2, określają ustawy (ust. 3).
Konkretyzacją natomiast tego prawa zajmuje się m.in. ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2015, poz. 2058 ze zm.), gdzie w myśl art. 1, każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu oraz ponownemu wykorzystywaniu na zasadach i w trybie określonych w niniejszej ustawie. Ponadto na podstawie art. 2 ust. 1, każdemu przysługuje, z zastrzeżeniem art. 5, prawo dostępu do informacji publicznej, co jednocześnie nie oznacza, że każdy podmiot jest zobligowany do jej udostępniania. Realizacja bowiem tego prawa spoczywa na określonych w ustawie podmiotach. I tak, zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy, obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności:
- 1) organy władzy publicznej,
- 2) organy samorządów gospodarczych i zawodowych,
- 3) podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa,
- 4) podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego,
- 5) podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów.
Zobowiązanymi do udostępnienia informacji publicznej są również organizacje związkowe i pracodawców reprezentatywne, w rozumieniu ustawy z dnia 6 lipca 2001 r. o Trójstronnej Komisji do Spraw Społeczno-Gospodarczych i wojewódzkich komisjach dialogu społecznego (Dz. U. Nr 100, poz. 1080 z późn. zm.) oraz partie polityczne (ust. 2).
W ocenie Sądu nie budzi wątpliwości, że Dyrektor Zespołu Szkół nr [...] im. [...] w O. jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej w rozumieniu art. 4 ust. 1 ustawy, bowiem jest organem władzy publicznej, który wykonuje zadania publiczne związane z realizacją prawa każdego obywatela do kształcenia się oraz prawa dzieci i młodzieży do wychowania i opieki odpowiednich do wieku i osiągniętego rozwoju. Dyrektor szkoły jest nadto uprawniony do działania w formie władczej w stosunku do uczniów, np. poprzez wydawanie decyzji administracyjnych w przedmiocie skreślenia z listy uczniów (por. I. Kamińska, M. Rozbicka-Ostrowska, Ustawa o odstępie do informacji publicznej. Komentarz, Wyd. Wolters Kluwer, Warszawa 2016, str. 93, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 listopada 2010 r. sygn. akt I OSK1469/10). Tym samym została wyczerpana przesłanka podmiotowa ustawy o dostępie do informacji publicznej.
Wskazać dalej należy, że informacją publiczną w rozumieniu ustawy jest każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa. Zatem jest nią treść dokumentów wytworzonych przez organy władzy publicznej i podmioty niebędące organami administracji publicznej, treść wystąpień, opinii i ocen przez nie dokonywanych niezależnie do jakiego podmiotu są one kierowane i jakiej sprawy dotyczą.
Ponadto informację publiczną stanowi treść wszelkiego rodzaju dokumentów odnoszących się do organu władzy publicznej lub podmiotu niebędącego organem administracji publicznej związanych z nimi bądź w jakikolwiek sposób dotyczących ich i są nimi zarówno treść dokumentów bezpośrednio przez nie wytworzonych jak i te, których używają przy realizacji przewidzianych prawem zadań, nawet jeżeli nie pochodzą wprost od nich. Niezależnie od powyższego, aby konkretna informacja posiadała walor informacji publicznej, to musi się odnosić do sfery faktów. W dalszej części stwierdzić należy, że zgodnie z treścią art. 14 ust. 1 ustawy, udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje w sposób i w formie zgodnymi z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot obowiązany do udostępnienia, nie umożliwiają udostępnienia informacji w sposób i w formie określonych we wniosku. W myśl – co już wyżej wykazano – art. 2 ust. 1 ustawy, prawo do informacji publicznej przysługuje każdemu, z zastrzeżeniem art. 5, który ogranicza je z uwagi na ochronę informacji niejawnych oraz ochronę innych tajemnic ustawowo chronionych.
Nie jest przy tym wymagane wykazanie ani interesu publicznego, ani celu, w jakim uzyskana informacja zostanie wykorzystana. Jedynie w przypadku informacji przetworzonej, stosownie do treści art. 3 ust. 1 ustawy, ustawodawca wprowadził wymóg wykazania, że uzyskanie informacji jest szczególnie istotne dla interesu publicznego. Dodać również należy, że według art. 13 ust. 1 ustawy, udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2, a jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku.
Zatem skoro żądana informacja ma postać dokumentu wytworzonego przez organ władzy publicznej i odnosi się do sfery faktów, to ma walor informacji publicznej i w ten sposób wyczerpuje przesłankę przedmiotową ustawy o dostępie do informacji publicznej.
Niezależnie od powyższego zauważyć należy, że skarżąca w piśmie procesowym z dnia [...] października 2016 r. w sposób przekonywujący wskazała, że wniosek z dnia [...] maja 2016 r. został przesłany drogą elektroniczną na oficjalny, czynny adres serwera pocztowego szkoły i został odebrany, bowiem wynika to z załączonych zrzutów ekranu potwierdzających przesłanie poczty na konkretny adres oraz potwierdzenie połączenia z adresem pocztowym i wpłynięcie poczty e-mail do adresata (wygenerowanie się logotypu szkoły na poczcie GMAIL.com nadawcy).
Wobec powyższego powołanie się przez Dyrektora na analizę systemu informatycznego, która nie potwierdziła istnienia korespondencji elektronicznej, a na którą powołuje się skarżąca, jest gołosłowne. Również i z tego powodu, że organ nie przedstawił w tym zakresie żadnych dowodów.
Zatem – w ocenie Sądu – organ pozostawał bezczynny, lecz nie można owej bezczynności uznać za kwalifikowaną, bowiem w żadnym stopniu nie można się doszukać lekceważenia w ten sposób skarżącej i ignorowania jej wniosku, a jedynie zarzucić mu nieznajomość zagadnień związanych z dostępem do informacji publicznej. Zatem niezasadny jest wniosek o uznaniu bezczynność dyrektora szkoły mającą miejsce z rażącym naruszeniem prawa i z tego samego powodu nie zasługuje na uwzględnienie wniosek o wymierzenie grzywny, który ma spełniać charakter represyjny i dyscyplinować organ na przyszłość do respektowania prawa. Z tego też powodu należało oddalić skargę w tym zakresie.
Na marginesie wskazać należy skarżącej, że Sąd nie ma możliwości zobowiązujących organ do ukarania pracownika winnego niezałatwienia sprawy, jeśli taki fakt miał miejsce.
W tym stanie rzeczy, na mocy art. 149 § 1 pkt 1) i art. 151 w zw. z art. 132, a w sprawie kosztów art. 200 w zw. z art. 205 § 1 i art. 209 cytowanej już wyżej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec, jak w sentencji wyroku.