Uzasadnienie
Pismem z dnia [...] lipca 2014r., W. S. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o zwolnienie go od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Następnie, po wezwaniu przez Sąd, skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu.
Postanowieniem referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia [...] sierpnia 2014r., odmówiono W. S. przyznania prawa pomocy. Od powyższego postanowienia, pismem z dnia [...] września 2014r., W. S. wniósł sprzeciw.
Z informacji zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz załączonych do niego kserokopii dokumentów wynika, że skarżący prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną, czworgiem małoletnich dzieci oraz swoimi rodzicami. Źródła dochodów tej rodziny stanowią emerytury rolnicze rodziców skarżącego, odpowiednio w kwotach 992,93 zł brutto (J. S.) i 930,26 zł brutto (Z. S.) oraz zasiłki rodzinne przyznane małżonce skarżącego na czworo dzieci w łącznej wysokości 584 zł. Łączny dochód rodziny, deklarowany przez skarżącego, wynosi 2374,19 zł netto miesięcznie.
W. S. kolejno wskazuje, że jest właścicielem domu o powierzchni 200 m² oraz gospodarstwa rolnego o powierzchni 10,8845 ha fiz. (5,1755 ha przeliczeniowego) w tym 1,6 ha lasu.
Zdaniem skarżącego, gospodarstwo rolne, które prowadzi wraz żoną, nie przynosi pieniężnego dochodu, a uzyskiwane z niego plony przeznaczane są w całości na potrzeby rodziny. Także las, którego jest właścicielem, zapewnia rodzinie drewno na opał, lecz nie przynosi dodatkowych dochodów. Na miesięczne wydatki rodziny składają się: opłata za energię elektryczną – ok. 400 zł, a także koszty zakupu butli gazowych - ok. 100 – 150 zł miesięcznie. Nikt w rodzinie nie posiada samochodu czy innych ruchomości o wartości powyżej 3.000 euro.
Skarżący zaakcentował również, że ma poważne problemy zdrowotne (związane z wypadkiem samochodowym) i nie jest w stanie pracować fizycznie, co poddaje w wątpliwość dalsze prowadzenie przez niego gospodarstwa (dokumentacja medyczna w aktach sprawy).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 (dalej: p.p.s.a.), przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Zawarte w wyżej cytowanym przepisie określenie "gdy osoba ta wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Zatem rozstrzygnięcie Sądu w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (tak: J. P. Tarno – "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz" Wydawnictwo LexisNexis, Warszawa 2004 s. 319).
W ocenie Sądu, wniosek skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata nie zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie podnieść należy, że instytucja prawa pomocy stanowi wyjątek od zasady przewidzianej w art. 199 p.p.s.a., zgodnie z którą strony samodzielnie ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. W orzecznictwie i doktrynie wskazuje się, że całkowite zwolnienie od kosztów sądowych jest możliwe wyjątkowo w przypadku osób żyjących w ubóstwie, które są pozbawione środków do życia, a pozyskanie przez nie kwot na sfinansowanie kosztów udziału w sporze sądowym jest obiektywnie niemożliwe (por. M. Niezgódka - Medek [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka - Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2009, str. 696 i n. i powołane tam orzeczenia). W niniejszej sprawie taka sytuacja nie ma miejsca.
Należy bowiem mieć na uwadze, że skarżący jest właścicielem domu o powierzchni 200 m² oraz gospodarstwa rolnego o łącznej powierzchni przekraczającej 10 ha w tym lasu o pow. 1,6 ha. Dodatkowo całkowity dochód rodziny z tytułu emerytur rolniczych rodziców skarżącego i zasiłków wynosi 2374,19 zł netto miesięcznie, zaś wydatki około 500 zł.
Odnosząc się do kwestii stanu zdrowia skarżącego stwierdzić należy, iż z nadesłanej do akt sprawy dokumentacji medycznej wynika, że cierpi on na pewne schorzenia, ale leczy się i rehabilituje; w stosunku do niego nie zostało wydane orzeczenie o całkowitej bądź częściowej niepełnosprawności.
Z zaświadczenia lekarskiego z dnia [...] października 2012 r. wynika, że skarżący "nie nadaje się do pracy fizycznej z powodu nasilenia dolegliwości bólowych ze strony kręgosłupa". W tym miejscu podkreślić należy, że przeciwwskazania do pracy fizycznej nie eliminują całkowicie możliwości podjęcia pracy. Skarżący może poszukiwać pracy zarobkowej niezwiązanej z wysiłkiem fizycznym. Zarówno on, jak i jego małżonka są stosunkowo młodymi ludźmi i nie ma przeszkód do podjęcia przez nich zatrudnienia.
W świetle powyższego uznać należy, iż skarżący nie wypełnia ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy, a posiadany majątek i stałe dochody, wskazują, że uiszczenie wpisu w kwocie 100 zł może się odbyć bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1, należało orzec jak w sentencji postanowienia.