Uzasadnienie
Pismem z dnia 25 sierpnia 2017 r. A. M., reprezentowana przez radcę prawnego, wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność [...] Sp. z o.o. w przedmiocie rozpatrzenia wniosku z dnia [...] maja 2017 r. o udostępnienie informacji publicznej. Skarga wpłynęła do organu w dniu 29 sierpnia 2017 r. Pełnomocnik skarżącej wniósł o nakazanie organowi udostępnienia wnioskowanej informacji publicznej, stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności, chociaż nie miała ona charakteru rażącego naruszenia prawa, przyznanie od organu na rzecz skarżącej sumy pieniężnej w wysokości wedle uznania Sądu oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego przez radcę prawnego, wedle norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi pełnomocnik wskazał, że w dniu [...] maja 2017 r. za pośrednictwem poczty elektronicznej skarżąca złożyła wniosek o dostęp do informacji publicznej, którego wydruk załączył. We wniosku tym skierowanym do: [...], A. M. na podstawie ustawy o dostępie do informacji publicznej zwróciła się o przesłanie kopii decyzji Prezesa Urzędu Transportu Kolejowego dotyczącej naruszenia praw pasażerów w transporcie kolejowym, której adresatem była Spółka. Kopie tej decyzji jako skan w formacie pdf należało przesłać na adres e-mail wnioskodawczyni, a gdyby ze względu na rozmiar plików nie było to możliwe, zwróciła się o przesłanie go na płycie CD/DVD na wskazany adres. Równocześnie pełnomocnik załączył do skargi wydruk ze skrzynki nadawczej skarżącej. Podał, że organ jest podmiotem zobowiązanym do udzielania informacji publicznej. Potwierdza tę okoliczność fakt, iż organ prowadzi BIP.
Na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej twierdzenie o obowiązku udzielania informacji publicznej przez organ wynika z brzmienia art. 4 ust. 1 pkt 4 - jako osoby prawnej samorządu terytorialnego i art. 4 ust. 1 - jako podmiotu wykonującego zadania publiczne, to jest jako operatora publicznego transportu zbiorowego w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 8 ustawy o publicznym transporcie zbiorowym. Dodatkowym potwierdzeniem tej okoliczności jest przykładowo wyrok WSA w Warszawie z dnia 28 czerwca 2017 r. sygn. akt II SAB/Wa 128/17. Nie ulega także zdaniem pełnomocnika wątpliwości, iż wnioskowana przez skarżącą informacja ma charakter informacji publicznej. Wynika to z brzmienia art. 6 ust. 1 pkt 4 tiret pierwsze ustawy o dostępie do informacji publicznej. Na marginesie należy wskazać, iż nawet gdyby organ zaprzeczał faktowi, iż wnioskowana informacja ma charakter informacji publicznej, to winien był o swoim stanowisku poinformować skarżącą, czego jednak nie uczynił. Pełnomocnik wskazał, że do chwili wniesienia skargi skarżąca nie uzyskała żadnej odpowiedzi na przedmiotowy wniosek.
[...] Sp. z o.o., reprezentowana przez radcę prawnego, wniosła o oddalenie skargi i zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego, według norm przepisanych.
Pełnomocnik wskazał, że według twierdzeń skarżącej przedmiotowy wniosek został złożony w dniu [...] maja 2017 r. za pośrednictwem poczty elektronicznej. Według twierdzeń skarżącej, organ nie udostępnił żądanej informacji publicznej w formie przesłania kopii decyzji Prezesa Urzędu Transportu Kolejowego dotyczącej naruszenia praw pasażerów w transporcie kolejowym w postaci skanu lub na nośniku CD, zgodnie z wnioskiem przesłanym za pośrednictwem poczty elektronicznej w dniu [...] maja 2017r. godz. 22:53.
Pełnomocnik Spółki podał, że po otrzymaniu skargi na bezczynność z dnia 25 sierpnia 2017r. z załączonym e-mailem skarżącej z dnia [...] maja 2017 r., organ dokonał weryfikacji pod kątem, czy wniosek o udostępnienie informacji został doręczony Spółce w dniu [...] maja 2017 r. i pismem z dnia [...] września 2017 r. (również skan na adres e-mail wskazany przez skarżącą), zgodnie z art. 13 ust. 1 i ust. 2 u.d.i.p. poinformował skarżącą iż podjął czynności zmierzające do ustalenia, czy wnioskowana decyzja może zostać udostępniona polegające na wstąpieniu do wykonawcy, wobec którego spółka jest zobowiązana do zachowania poufności z zapytaniem, czy wyraża zgodę na udostępnienie decyzji znak: [...] z dnia [...] lutego 2015 r. Organ wskazał również, że stanowisko Spółki zostanie przekazane skarżącej najpóźniej do dnia [...] października 2017 r. (dowód: pismo z dnia [...] września 2017 r.; wydruk ze skrzynki mailowej organu).
Pełnomocnik wskazał, że zgodnie z poczynionymi przez organ ustaleniami, przyczyną nie udzielenia lub ewentualnej odmowy udzielenia informacji publicznej skarżącej w ustawowym terminie był brak wpływu korespondencji mailowej skarżącej z dnia [...] maja 2017 r. na skrzynkę pocztową Spółki - [...]
W dniu [...] maja 2017 r. ostatni wpływ korespondencji e-mail na wskazany adres odnotowano o godzinie 16:26. (dowód: wydruk potwierdzający odebraną korespondencję w dniach [...].05.2017r. - [...].05.2017r.)
Wniosek skarżącej o udostępnienie informacji publicznej datowany na dzień [...] maja 2017r. (mail) został skutecznie doręczony organowi dopiero w dniu [...] sierpnia 2017 r. jako załącznik do skargi na bezczynność organu z dnia 25 sierpnia 2017 r.
W konsekwencji tego, iż wniosek o udostępnienie informacji publicznej za pośrednictwem poczty elektronicznej nie został organowi skutecznie doręczony w dniu [...] maja 2017 r., nie zaktualizował się obowiązek podjęcia przez organ określonych czynności. W związku z tym, w ocenie organu, skarga nie zasługuje na uwzględnienie, a nadto organ podnosi, że w razie sporu między stronami (jak w niniejszym przypadku) o to, czy wniosek został skutecznie dostarczony - ciąży na skarżącej jako podmiocie, który wywodzi z niej określone skutki prawne.
Zdaniem organu przedłożony przez skarżącą wydruk z folderu "wysłane" skrzynki poczty elektronicznej nie stanowi dowodu skutecznego wpływu wniosku bowiem wydruk ten potwierdza tylko to, że plik zatytułowany "Wniosek o dostęp do informacji publicznej" został wysłany przez skarżącą na adres mailowy organu.
Z wydruku tego nie wynika natomiast, że organ w istocie wiadomość z wnioskiem otrzymał i to w taki sposób, że mógł się z nią fizycznie zapoznać, czyli że wiadomość ta dotarła na pocztę elektroniczną organu.
Warunkiem udostępnienia informacji jest złożenie przez osobę zainteresowaną wniosku o udzielenie konkretnej informacji publicznej. Wniosek taki nie wymaga specjalnej formy, ani też wykazania przez wnioskodawcę interesu w uzyskaniu określonych wiadomości. Dopóki jednak wniosek nie zostanie złożony nie można zarzucić organowi zobowiązanemu do udostępnienia informacji publicznej jakichkolwiek nieprawidłowości dotyczących udostępnienia, a przede wszystkim zarzucić że jest bezczynny w rozpoznaniu wniosku (wyrok WSA w Szczecinie z dnia 13 kwietnia 2017 r., sygn. akt II SAB/Sz 162/16).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skarga nie podlegała uwzględnieniu, albowiem organ na dzień wniesienia skargi (wpływ skargi do organu w dniu 29 sierpnia 2017 r.) nie pozostawał w bezczynności w rozpatrzeniu wniosku z dnia [...] maja 2017 r.
W świetle art. 21 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 1764 ze zm.), zwanej dalej u.d.i.p., do skarg rozpatrywanych w postępowaniu o udostępnienie informacji publicznej stosuje się przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a. Powyższy przepis, odsyłając do stosowania przepisów P.p.s.a., określa właściwość rzeczową sądów administracyjnych do rozpatrywania skarg nie tylko na decyzje odmawiające udostępnienia informacji publicznej (art. 3 § 2 pkt 1 P.p.s.a. w zw.
z art. 16 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, ale i bezczynność podmiotu obowiązanego do jej udostępnienia (art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a.).
Ustawa o dostępie do informacji publicznej służy realizacji konstytucyjnego prawa dostępu do wiedzy na temat funkcjonowania organów władzy publicznej. Używając w art. 2 ust. 1 pojęcia "każdemu", ustawodawca precyzuje zastrzeżone w Konstytucji RP obywatelskie uprawnienie, wskazując, że każdy może z niego skorzystać na określonych w tej ustawie zasadach. Ustawa ta reguluje zasady i tryb dostępu do informacji, mających walor informacji publicznych, wskazuje, w jakich przypadkach dostęp do informacji publicznej podlega ograniczeniu oraz kiedy żądane przez wnioskodawcę informacje nie mogą zostać udostępnione. Oczywiście ustawa znajduje zastosowanie jedynie w sytuacjach, gdy spełniony jest jej zakres podmiotowy i przedmiotowy. Zakres podmiotowy wyznacza wykonywanie zadań publicznych przez adresata wniosku (art. 4 ust. 1 u.d.i.p.), zaś zakres przedmiotowy obejmuje pojęcie "informacji publicznej" (art. 1 ust. 1 i art. 6 u.d.i.p).
Zgodnie z brzmieniem art. 4 ust. 1 u.d.i.p. obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności: 1) organy władzy publicznej, 2) organy samorządów gospodarczych i zawodowych, 3) podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa, 4) podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego, 5) podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. Stosownie do art. 4 ust. 3 u.d.i.p. obowiązane do udostępniania informacji publicznej są podmioty, o których mowa w ust. 1 i 2, będące w posiadaniu takich informacji.
W sprawie niniejszej spełniony został zakres podmiotowy u.d.i.p., gdyż [...] Sp. z o.o. jest podmiotem zobowiązanym do udostępniania informacji publicznej - art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. Spółka jest osobą prawną jednostki samorządu terytorialnego oraz podmiotem wykonującym zadania publiczne jako operator publicznego transportu zbiorowego w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 8 ustawy z dnia 16 grudnia 2010 r. o publicznym transporcie zbiorowym (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 1867 ze zm.). Kwestia ta nie była sporna.
Pojęcie informacji publicznej ustawodawca określił natomiast w art. 1 ust. 1 i art. 6 u.d.i.p. W myśl tych przepisów, informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych, a w szczególności o sprawach wymienionych w art. 6 u.d.i.p. Uwzględniając wszystkie aspekty wynikające z treści tych przepisów, należy przyjąć, że informacją publiczną jest każda informacja dotycząca sfery faktów i danych publicznych, a więc każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów realizujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań publicznych i gospodarowania mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Udostępnieniu podlega informacja publiczna w szczególności o podmiotach, o których mowa w art. 4 ust. 1, w tym o majątku, którym dysponują (art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. f u.d.i.p.), zasadach funkcjonowania podmiotów, o których mowa w art. 4 ust. 1, w tym o trybie działania władz publicznych i ich jednostek organizacyjnych (art. 6 ust. 1 pkt 3 lit. a u.d.i.p.), danych publicznych (art. 6 ust. 1 pkt 4 u.d.i.p.), majątku publicznym (art. 6 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p.).
W świetle powyższego wskazana we wniosku informacja w zakresie kopii decyzji Prezesa Urzędu Transportu Kolejowego dotyczącej naruszenia praw pasażerów w transporcie kolejowym, której adresatem była Spółka stanowi informację publiczną.
Zgodnie z treścią art. 14 ust. 1 u.d.i.p., udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot obowiązany do udostępnienia, nie umożliwiają udostępnienia informacji w sposób i w formie określonych we wniosku. W myśl art. 2 ust. 1 ustawy, prawo do informacji publicznej przysługuje każdemu, z zastrzeżeniem art. 5, który ogranicza je z uwagi na ochronę informacji niejawnych oraz ochronę innych tajemnic ustawowo chronionych. Nie jest przy tym wymagane wykazanie ani interesu publicznego, ani celu, w jakim uzyskana informacja zostanie wykorzystana.
Zgodnie z art. 13 ust. 1 u.d.i.p., udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2, a jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku.
Jednakże, aby można było mówić o niedopełnieniu przez podmiot zobowiązany obowiązku wynikającego z u.d.i.p., wniosek z żądaniem musi dotrzeć do adresata. Z odpowiedzi na skargę wynika, że wniosek z dnia [...] maja 2017 r. dotarł do adresata wraz ze skargą (jako załącznik) w dniu 29 sierpnia 2017 r. Na podstawie całości akt sprawy brak jest podstaw, aby twierdzenie pełnomocnika Spółki podważyć.
Podkreślić należy przy tym, że samo wysłanie wiadomości e-mail z adresu poczty elektronicznej wnioskodawcy na adres e-mail adresata, na co powołał się pełnomocnik skarżącej, nie stanowi dowodu, że list przesłany za pomocą środka komunikacji elektronicznej dotarł do adresata, a zatem że został skutecznie złożony. Obowiązek podjęcia działań na gruncie u.d.i.p. powstaje zaś z chwilą wpływu wniosku do podmiotu zobowiązanego. Pełnomocnik skarżącej, jak wynika z zawartego w skardze oświadczenia, przedłożył wraz ze skargą wydruk ze skrzynki nadawczej skarżącej. Nie stanowi to jednakże dowodu, że list nadany drogą poczty elektronicznej wpłynął do podmiotu, do którego był zaadresowany. Organ, jak wynika z odpowiedzi na skargę, po wpłynięciu skargi na bezczynność, podjął działania w celu ustalenia, czy wniosek z [...] maja 2017 r. wpłynął do Spółki. Pełnomocnik Spółki przedstawił wydruk potwierdzający odebraną korespondencję w dniach [...].09.2017- [...].05.2017 i oświadczył w odpowiedzi na skargę, że wniosek skarżącej z dnia [...] maja 2017 r. wpłynął do Spółki dopiero wraz ze złożoną skargą na bezczynność (jako jej załącznik).
Skoro zaś wniosek z dnia [...] maja 2017 r. nie wpłynął do organu przed dniem wpływu skargi na bezczynność w jego rozpatrzeniu, nie sposób organowi przypisać pozostawania w bezczynności na gruncie u.d.i.p.
Samo nadanie listu za pośrednictwem poczty elektronicznej wnioskodawcy na oficjalny adres poczty elektronicznej organu nie oznacza, że list dotarł do adresata. Powyższe, aby mogło wywoływać negatywne – na gruncie u.d.i.p. – dla organu skutki, musiałoby wynikać z przepisu prawa. W przypadku korzystania z platformy e-PUAP potwierdzenia są generowane automatycznie. Natomiast w przypadku wysłania listu za pośrednictwem poczty elektronicznej, do wnioskodawcy należy dołożenie starań w celu potwierdzenia przez organ, że list z żądaniem wystosowanym w przedmiocie dostępu do informacji publicznej, do organu dotarł. Okoliczność, że skargę na bezczynność organu w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej wnosi się do sądu administracyjnego bez wyczerpania środka zaskarżenia nie oznacza, że wnioskodawca nie powinien być zainteresowany tym, czy organ wniosek otrzymał. Od tego przecież zależy, czy wnioskodawca uzyska niezwłocznie interesującą go informację publiczną, co stanowi istotę żądań kierowanych na gruncie u.d.i.p.
Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 119 pkt 4 i art. 120 P.p.s.a., orzekł, jak w wyroku.