Uzasadnienie
M. C. złożyła w niniejszej sprawie wniosek o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
W wniosku wskazała, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z mężem i pełnoletnią córką. Podała, że nie uzyskuje żadnych dochodów, mąż otrzymuje miesięcznie 500 zł z tytułu prac dorywczych, zaś córka zarabia 2.000 zł na podstawie umowy o dzieło. Wyjaśniła, że uzyskiwane dochody wystarczają jedynie na podstawowe potrzeby. Jednocześnie oświadczyła, że zarówno ona, jak i pozostałe osoby prowadzące wspólne gospodarstwo domowe, poza mieszkaniem lokatorskim o powierzchni 64 m2, nie posiadają majątku ani oszczędności.
Pismem z dnia 4 marca 2013 r. skarżąca uzupełniła powyższy wniosek, oświadczając, że rodzina nie korzysta z pomocy opieki społecznej, zarówno ona, jak jej mąż nie są zarejestrowani jako osoby bezrobotne. Skarżąca zaznaczyła przy tym, że dochody jej córki w lutym 2013 r. wyniosły 1607, 50 zł. Dołączyła również kserokopie następujących dokumentów: kopię jednej strony wyciągu z rachunku bankowego, informacji dotyczącej wysokości opłat za mieszkanie od stycznia 2013 r., upomnienia dostawcy energii elektrycznej w związku z nieopłaceniem rachunku za styczeń 2013 r. oraz ugody w sprawie rozłożenia na raty zadłużenia z tytułu opłat za mieszkanie z dnia 19 października 2012 r.
Postanowieniem referendarza sądowego z dnia 20 marca 2013 r., sygn. akt II SAB/Wa 456/12 odmówiono skarżącej przyznania prawa pomocy. W dniu 15 kwietnia 2013 r. skarżąca wniosła sprzeciw od powyższego postawienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje
Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r. 270 ze zm.) w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zaskarżone postanowienie traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym.
Stosownie do treści art. 246 § 1 powołanej ustawy, prawo pomocy przysługuje osobie fizycznej w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, zaś w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy, w pierwszej kolejności należy zaznaczyć, że generalną zasadą postępowania sądowego jest ponoszenie kosztów związanych z udziałem w tym postępowaniu. Każda osoba wszczynająca postępowanie powinna liczyć się z koniecznością poniesienia na ten cel wydatków. Instytucja przyznania prawa pomocy jest rozwiązaniem szczególnym i powinna być stosowana w przypadkach wyjątkowych, wobec osób, których sytuacja materialna i bytowa jest trudna, a odmowa przyznania prawa pomocy uniemożliwiałaby dostęp do sądu. Zawarte w art. 246 § 1 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sformułowanie "gdy osoba ta wykaże" oznacza zaś, że na wnoszącym wniosek o przyznanie prawa pomocy spoczywa obowiązek udowodnienia, iż znajduje się on w tej szczególnej sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy.
Z treści wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz złożonych dokumentów źródłowych wynika, że skarżąca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z mężem oraz pełnoletnią córką. Na dochody rodziny składają się zarobki męża skarżącej w wysokości 500 zł miesięcznie oraz jej córki w wysokości 2000 zł miesięcznie. Skarżąca wskazał ponadto, że dochód jej córki w lutym 2013 r. wyniósł 1607,50 zł. Natomiast według przedstawionych dokumentów źródłowych, niezbędne miesięczne wydatki kształtują się na poziomie 1.200 zł (729 zł - opłaty mieszkaniowe, około 280 zł - opłaty za energię elektryczną, 200 zł - spłata zadłużenia z tytułu zwłoki w opłatach za użytkowanie lokalu mieszkalnego). Skarżąca nie korzysta przy tym z żadnych form pomocy społecznej.
Koszty sądowe, jakie skarżąca winna uiścić na obecnym etapie postępowania, to 100 zł tytułem wpisu (§ 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.). W tej sytuacji, w ocenie Sądu, wysokość osiąganych dochodów w gospodarstwie domowym skarżącej wskazuje, że jest ona w stanie ponieść pełne koszty niniejszego postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Oczywistym jest, że konieczność poniesienia kosztów postępowania stanowi obciążenie, które zawsze powoduje określony uszczerbek w majątku strony skarżącej. Sam ten uszczerbek nie uzasadnia jeszcze przyznania prawa pomocy chyba, że strona wykaże, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania albo poniesienie pełnych kosztów postępowania spowoduje uszczerbek utrzymania koniecznego strony i osób pozostających z nią we wspólnym gospodarstwie domowym.
Zaznaczyć przy tym należy, że konieczne utrzymanie, o którym mowa w art. 246 § 1 pkt 2 powołanej wyżej ustawy, nie oznacza sytuacji materialnej subiektywnie ocenianej przez wnioskodawcę jako zadawalającej. Chodzi tu o obiektywną możliwość zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych, takich jak opłaty za mieszkanie żywność lub lekarstwa. W sytuacji, gdy nie jest możliwe uzyskanie dodatkowych środków finansowych, jak też, gdy poczynienie oszczędności musiałoby odbyć się kosztem wspomnianych koniecznych potrzeb Sąd zobligowany jest przyznać stronie prawo pomocy Takie okoliczności nie zachodzą w niniejszej sprawie. Skarżąca posiada bowiem wystarczające środki, aby ponieść pełne koszty postępowania.
Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności uznać należy, że skarżąca nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania.
Z tych względów na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 260 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono, jak w sentencji.