Uzasadnienie
Pismem z dnia 28 lipca 2016 r. A. K. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na bezczynność Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie rozpoznania wniosku o przyznanie świadczenia w drodze wyjątku.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Pismem z dnia 3 listopada 2016 r. skarżąca została wezwana do wykazania, w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi, czy wyczerpała tryb przewidziany w art. 37 Kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez wezwanie organu do usunięcia naruszenia prawa. Wezwanie zostało doręczone skarżącej w dniu 7 listopada 2016 r. (karta 76 akt sądowych)
Nadto pełnomocnik organu pismem z dnia 3 listopada 2016 r. został wezwany do udzielenia informacji, czy skarżąca przed wniesieniem skargi na bezczynność Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o przyznanie świadczenia w drodze wyjątku wyczerpała tryb przewidziany w art. 37 K.p.a.
W odpowiedzi na wezwanie Sądu, skarżąca pismem z dnia 7 listopada poinformowała, że nie zna przepisów prawa i co za tym idzie nie wiedziała o konieczności wyczerpania trybu przed wniesieniem skargi do Sądu.
Nadto pełnomocnik organu w piśmie z dnia 9 listopada 2016 r. wskazał, iż sprawa uprawnień skarżącej do renty z tytułu niezdolności do pracy w drodze wyjątku została ostatecznie rozstrzygnięta prawomocną, istniejącą w obrocie prawnym decyzją z dnia [...] marca 2014 r. Skargę na tę decyzję oddalił Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 25 czerwca 2014 r. Skarżąca w dniu 8 lipca 2016 r. wystąpiła ponownie o świadczenie w drodze wyjątku, domagając się wydania decyzji w jej sprawie. Jednocześnie w tym samym dniu za pośrednictwem organu skarżąca wystąpiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie ze skargą na bezczynność organu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje.
Zgodnie z art. 52 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) - dalej P.p.s.a., skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie (§ 2). Jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 i 4a, można wnieść po uprzednim wezwaniu na piśmie właściwego organu - w terminie czternastu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności - do usunięcia naruszenia prawa.
Sąd, po wniesieniu skargi, może uznać, że uchybienie tego terminu nastąpiło bez winy skarżącego i rozpoznać skargę (§ 3). W przypadku innych aktów, jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi i nie stanowi inaczej, należy również przed wniesieniem skargi do sądu wezwać na piśmie właściwy organ do usunięcia naruszenia prawa. Termin, o którym mowa w § 3, nie ma zastosowania(§ 4).
Zgodnie z art. 37 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2016 r., poz.
23) – dalej "k.p.a.", na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35, w przepisach szczególnych, ustalonym w myśl art. 36 lub na przewlekłe prowadzenie postępowania stronie służy zażalenie do organu wyższego stopnia, a jeżeli nie ma takiego organu - wezwanie do usunięcia naruszenia prawa (§ 1). Organ wymieniony w § 1, uznając zażalenie za uzasadnione, wyznacza dodatkowy termin załatwienia sprawy oraz zarządza wyjaśnienie przyczyn i ustalenie osób winnych niezałatwienia sprawy w terminie, a w razie potrzeby także podjęcie środków zapobiegających naruszaniu terminów załatwiania spraw w przyszłości. Organ stwierdza jednocześnie, czy niezałatwienie sprawy w terminie miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 2).
Zażalenie (wezwanie do usunięcia naruszenia prawa) służy kwestionowaniu przekroczenia maksymalnego ustawowego terminu załatwienia sprawy przez organ administracyjny.
W stosunku do Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych brak jest w postępowaniu administracyjnym organu wyższego stopnia, zatem w tej sytuacji skarżąca, przed wniesieniem skargi do sądu, zobligowana była wystąpić do tego organu, w myśl art. 37 § 1 k.p.a., z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa.
Jak wynika z akt administracyjnych oraz pisma skarżącej z dnia 7 listopada 2016 r., a także pisma pełnomocnika organu z dnia 9 listopada 2016 r. A. K. nie złożyła do Prezesa ZUS, w trybie art. 37 § 1 k.p.a., wezwania do usunięcia naruszenia prawa.
Wniesienie skargi do sądu administracyjnego bez uprzedniego wykorzystania przez skarżącą przysługującego środka zaskarżenia na drodze administracyjnej w postaci wezwania do usunięcia naruszenia prawa, czyni przedmiotową skargę niedopuszczalną.
Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 § i § 3 w zw. z art. 52 § 1 i § 2 P.p.s.a., orzekł jak w postanowieniu.