Uzasadnienie
Pismami z dnia [...] czerwca 2020 r. J. J., dalej: "wnioskodawca" i "skarżący", skierował do Komendanta Powiatowego Policji w M. wniosek o udostępnienie (pocztą elektroniczną) informacji publicznej o następującej treści:
Czy w dniu [...] maja 2020 r. ok. godziny 12.02 osoby pełniące funkcję publiczną starosty oraz wicestarosty Powiatu M., w związku z pełnieniem tej funkcji w czasie wykonywania zadań i obowiązków publicznych, tj. w godzinach pracy, naruszyli przepisy prawa, popełniając wykroczenie, polegające na pozostawieniu nieprawidłowo zaparkowanego pojazdu?
Pismem z dnia [...] lipca 2020 r. J. J. skierował do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Komendanta Powiatowego Policji w M. w zakresie rozpoznania ww. wniosku z dnia [...] czerwca 2020 r.
Skarżący wniósł o:
- 1. zobowiązanie Komendanta Powiatowego Policji w M. do niezwłocznego udzielenia odpowiedzi na pytania wskazane we wniosku i załatwienie zgodnie z przepisami ustawy o dostępie do informacji publicznej,
- 2. stwierdzenie, że nie udzielając odpowiedzi, Komendant Powiatowy Policji w M. działał celowo, z rozmysłem, rażąco i notorycznie łamiąc przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej,
- 3. wymierzenie Komendantowi Powiatowemu Policji w M. grzywny w wysokości 2.000 złotych,
- 4. poinformowanie na mocy art. 155 § 1 p.p.s.a. o fakcie permanentnie powtarzających się, istotnych naruszeń prawa przez Komendanta Powiatowego Policji w M., polegających na łamaniu przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej, zwierzchniego organu nadzoru, tj. Komendanta Wojewódzkiego Policji w R.,
- 5. zasądzenie od skarżonego organu zwrotu kosztów postępowania.
Skarżący w uzasadnieniu skargi wskazał, że Komenda Powiatowa Policji w M., odpowiadając na zadane pytania nie wskazała wprost, czy opisane wykroczenia zostały popełnione przez wskazane we wniosku osoby.
W ocenie skarżącego, uporczywa odmowa udzielenia prostej wydawałoby się odpowiedzi, jest działaniem w sposób rażący naruszającym przepisy prawa określone w ustawie o dostępie do informacji publicznej.
W odpowiedzi na skargę z dnia [...] sierpnia 2020 r. I Zastępca Komendanta Powiatowego Policji w M. wskazał, co następuje:
W dniu [...] maja 2020 r. do Komendy Powiatowej Policji w M. wpłynęło pismo J. J. z dnia [...] maja 2020 r., z zapytaniem, czy starosta i wicestarosta m. popełnili wykroczenie w zakresie nieprawidłowego parkowania oraz jak zostali ukarani. W dniu [...] czerwca 2020 r. stała udzielona mu odpowiedź, że w dniu [...] maja 2020 r. o godzinie 12.02 dyżurny Komendy Powiatowej Policji w M. został powiadomiony o nieprawidłowym parkowaniu pojazdów na ulicy [...] w M. Skierowany na miejsce patrol policyjny potwierdził popełnienie wykroczenia z art. 97 ustawy z dnia 20 maja 1971 r. Kodeks wykroczeń (Dz. U. z 2020 r. poz. 568) w związku z art. 49 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. 2020 r. poz. 284) na ulicy [...] i ulicy K. w M., polegającego na nieprawidłowym parkowaniu pojazdów, jednakże na miejscu nie zastano kierujących. Po ustaleniu kierujących wykonano czynności zgodnie z ustawą z dnia 20 maja 1971 r. Kodeks wykroczeń (Dz. U. 2020 poz. 568).
Z uwagi na brak posiadanych danych, czy popełnienie czynu zabronionego przez starostę i wicestarostę miało miejsce w czasie wykonywania przez nich obowiązków służbowych, tj. przez funkcjonariuszy publicznych, czy popełnili wykroczenie jako osoby fizyczne, to zgodnie z rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady Europy w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE nie podano danych personalnych osób kierujących wskazanymi pojazdami.
W dniu [...] czerwca 2020 r. do Komendy Powiatowej Policji w M. wpłynęły pisma J. J. z dnia [...] czerwca 2020 r. i [...] czerwca 2020 r., z prośbą o sprecyzowanie udzielonej wcześniej odpowiedzi w zakresie wskazania sprawców wykroczeń oraz zastosowanych wobec nich kar.
Na powyższe pisma w dniu [...] czerwca 2020 r. została udzielona mu odpowiedź, że w dniu [...] maja 2020 r. o godzinie 12.02 dyżurny Komendy Powiatowej Policji w M. został powiadomiony o nieprawidłowym parkowaniu pojazdów na ulicy [...] w M. Skierowany na miejsce patrol policyjny potwierdził popełnienie wykroczenia z art. 97 ustawy Kodeks wykroczeń w związku z art. 49 ustawy Prawo o ruchu drogowym na ulicy [...] w M. przez kierującego pojazdem marki [...] i ulicy K. w M. przez kierującego pojazdem marki [...], jednakże na miejscu nie zastano kierujących. W trakcie czynności wyjaśniających ustalono kierujących i zastosowano środek oddziaływania wychowawczego w postaci pouczenia na zasadzie art. 41 ustawy Kodeks wykroczeń.
Z uwagi na ochronę danych osobowych nie ujawniono danych personalnych osób kierujących wskazanymi pojazdami.
We wskazanych ww. pismach J. J. nie podał podstawy prawnej wniosku o udzielenie mu odpowiedzi na pytania w przesłanym piśmie, w związku z tym nie zostały udzielone mu dane osobowe sprawców, z uwagi na nieustalenie, czy popełnienie czynu zabronionego przez starostę i wicestarostę nastąpiło w czasie wykonywania przez nich obowiązków służbowych, tj. jako funkcjonariuszy publicznych, czy popełnili wykroczenie jako osoby fizyczne.
Następnie w dniu [...] czerwca 2020 r. do Komendy Powiatowej Policji w M. wpłynęły dwa pisma J. J. z dnia [...] czerwca 2020 r. z zapytaniem, czy w dniu [...] maja 2020 r. starosta m. i wicestarosta m. w związku z pełnieniem funkcji w czasie wykonywania zadań i obowiązków publicznych w godzinach pracy naruszyli przepisy prawa popełniając wykroczenie, poprzez pozostawienie nieprawidłowo zaparkowanych pojazdów. W przedmiotowym piśmie powołał się na ustawę z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej.
Pismem z dnia [...] lipca 2020 r. udzielono mu odpowiedzi, że w dniu [...] maja 2020 r. o godzinie 12.02 dyżurny Komendy Powiatowej Policji w M. został powiadomiony o nieprawidłowym parkowaniu pojazdów na ulicy [...] w M. Skierowany na miejsce patrol policyjny potwierdził popełnienie wykroczenia z art. 97 ustawy Kodeks wykroczeń w związku z art. 49 ustawy Prawo o ruchu drogowym na ulicy [...] w M., przez kierującego pojazdem marki [...], i ulicy K. w M., przez kierującego pojazdem marki [...], jednakże na miejscu nie zastano kierujących. W trakcie czynności wyjaśniających ustalono kierujących - tj. pojazdem marki [...], którego użytkownikiem był starosta m., i pojazdem marki [...], którego użytkownikiem był wicestarosta m. Nie udzielono odpowiedzi w zakresie, czy starosta i wicestarosta byli w tym czasie w godzinach pracy i wykonywania zadań i obowiązków publicznych, ponieważ w tym zakresie Komenda Powiatowa Policji nie posiada informacji, a z takim pytaniem J. J. powinien się zwrócić do starostwa powiatowego w M. Tak więc organ stwierdził, że nie pozostaje w bezczynności, gdyż udzielił wnioskodawcy odpowiedzi pismem z dnia [...] lipca 2020 r., że użytkownikami pojazdów, które były nieprawidłowo zaparkowane, był starosta i wicestarosta powiatu m. i to oni popełnili wykroczenie, jako kierujący wskazanymi pojazdami, a w piśmie z dnia [...] czerwca 2020 r., że osoby które popełniły wykroczenie w dniu [...] maja 2020 r., polegające na nieprawidłowym parkowaniu, zostały pouczone na zasadzie art. 41 ustawy z dnia 20 maja 1971 r. Kodeks wykroczeń.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
W myśl art. 119 pkt 4 i art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 z późn. zm.), dalej: "p.p.s.a.", sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. W związku z powyższym Sąd rozpoznał skargę w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym.
Organ administracji pozostaje w bezczynności w przypadku niezałatwienia sprawy w ustawowym terminie określonym bądź w przepisach ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 256 z późn. zm.); dalej: "k.p.a.", bądź w przepisach szczególnych, m.in. w ustawie z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 2176), dalej "u.d.i.p.", bądź w przypadku niepodjęcia innych działań, wynikających z przepisów procesowych, mających na celu usunięcie przeszkody w wydaniu decyzji (por. wyrok NSA z dnia 20 lipca 1999 r., sygn. akt I SAB 60/99, OPS 2000, Nr 6, poz. 87).
Z niespornych okoliczności faktycznych sprawy wynika, iż skarżący wniosek objęty skargą na bezczynność skierował do Komendanta Powiatowego Policji w M. w dniu [...] czerwca 2020 r., zaś organ udzielił pełnej odpowiedzi na ten wniosek dopiero pismem z dnia [...] sierpnia 2020 r., stanowiącym odpowiedź na skargę, a zatem już po upływie terminu wynikającego z przepisu z art. 13 ust. 1 u.d.i.p., zgodnie z którym udostępnienie informacji na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki nie później jednak niż w terminie 14 dni, z wyjątkiem sytuacji przewidzianej w art. 13 ust. 2 i art. 15 ust. 2 u.d.i.p.
W konsekwencji, należało stwierdzić, że Komendant Powiatowy Policji w M. w przedmiotowej sprawie pozostawał w bezczynności, skoro udzielił wnioskowanej odpowiedzi, z przekroczeniem terminów przewidzianych we wskazanych wyżej przepisach (art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a).
Załatwienie wniosku przez organ po wniesieniu skargi nie zwalnia Sądu z badania bezczynności i jej charakteru. Rozpoznanie skargi na bezczynność organu, na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a., polega nie tylko na zobowiązaniu organu do wydania w określonym terminie aktu. Stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności, nawet jeżeli wniosek strony został załatwiony przez organ w toku postępowania sądowego (już po wniesieniu skargi), obliguje Sąd do oceny, czy bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.), a także stwarza możliwość orzeczenia organowi grzywny lub przyznania na rzecz skarżącego sumy pieniężnej na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a.
Analiza okoliczności sprawy nie pozwala stwierdzić, aby bezczynność organu nosiła cechy rażącego, a więc oczywistego, ciężkiego naruszenia prawa. Organ bowiem, po skierowaniu przez skarżącego pismem z dnia [...] lipca 2020 r. skargi na bezczynność w przedmiocie załatwienia jego wniosku z dnia [...] czerwca 2020 r., udzielił w tej sprawie informacji pismem z dnia [...] sierpnia 2020 r.
Z tych względów Sąd nie stwierdził podstaw do wymierzenia organowi grzywny w trybie art. 149 § 2 p.p.s.a. Użycie w ww. przepisie sformułowania "sąd (...) może (...) orzec o wymierzeniu organowi grzywny lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną" oznacza, że rozstrzygnięcie w tym przedmiocie ma charakter fakultatywny.
Mając na względzie wszystko powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 i § 1a p.p.s.a., orzekł jak w punktach 1 i 2 sentencji wyroku. Sąd oddalił skargę w pozostałym zakresie, w oparciu o art. 151 p.p.s.a., jak w punkcie 3 sentencji wyroku. O kosztach orzeczono, na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a. w pkt 4 sentencji wyroku. Do kosztów postępowania niezbędnych do dochodzenia praw Sąd zaliczył uiszczony przez stronę skarżącą wpis sądowy.
Sąd nie stwierdził istnienia przesłanek do uwzględnienia wniosku skarżącego o dokonanie sygnalizacji w trybie art. 155 § 1 w związku z art. 149 p.p.s.a. Wskazać należy, że myśl art. 155 § 1 p.p.s.a., w razie stwierdzenia w toku rozpoznawania sprawy istotnych naruszeń prawa lub okoliczności mających wpływ na ich powstanie, skład orzekający sądu może, w formie postanowienia, poinformować właściwe organy lub ich organy zwierzchnie o tych uchybieniach. Brzmienie tego przepisu nie pozostawia wątpliwości, że możliwość, jaka istnieje na jego podstawie, stanowi uprawnienie sądu administracyjnego, jest więc przejawem udzielonego mu władztwa, pozostawionego jedynie decyzji składu orzekającego.