Uzasadnienie
We wniosku z dnia [...] września 2007 r., który wpłynął do Oddziału Instytutu Pamięci Narodowej – Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu w W. w dniu [...] września 2007 r., Fundacja [...] wystąpiła o dopuszczenie jej do udziału w postępowaniu w sprawie J. S., która złożyła wniosek o udostępnienie akt.
W dniu [...] listopada 2007 r. Fundacja [...] złożyła do Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej – Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu zażalenie na pozostawanie w bezczynności organu w przedmiocie rozpatrzenia wyżej wymienionego wniosku.
W związku z powyższym Prezes Instytutu Pamięci Narodowej – Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu postanowieniem z dnia [...] grudnia 2007 r. nr [...], działając na podstawie art. 37 § 2 k.p.a. oraz art. 43 ustawy z dnia 18 grudnia 2007 r. o Instytucie Pamięci Narodowej – Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu (Dz. U. Nr 63, poz. 424), wyznaczył dodatkowy termin 7 dni do rozpatrzenia wniosku.
Dyrektor Oddziału Instytutu Pamięci Narodowej – Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu w W. postanowieniem z dnia 8 stycznia 2008 r. nr [...], odmówił dopuszczenia Fundacji [...] do udziału w postępowaniu, które zostało doręczone skarżącej w dniu 15 stycznia 2008 r.
W międzyczasie, bo w dniu 14 stycznia 2008 r., Fundacja [...] złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Dyrektora Oddziału Instytutu Pamięci Narodowej – Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu w W. w przedmiocie nierozpatrzenia wniosku z dnia [...] września 2007 r. wnosząc jednocześnie o zobowiązanie organu do podjęcia stosownych działań mających na celu usunięcie stanu bezczynności i zasądzenie kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Oddziału Instytutu Pamięci Narodowej – Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu w W. wniósł o jej oddalenie, a uzasadniając swoje stanowisko wskazał, że wydano już w tej sprawie postanowienie z dnia 8 stycznia 2008 r.
W piśmie procesowym z dnia [...] kwietnia 2008 r. pełnomocnik skarżącej podtrzymał swoje zarzuty ze skargi dodając, że organ administracji uczynił zadość swemu obowiązkowi dopiero po upływie czterech miesięcy, potwierdzając równocześnie, że postanowienie z dnia 8 stycznia 2008 r. zostało doręczone w dniu 15 stycznia 2008 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Według brzmienia art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania.
Skarga analizowana pod tym kątem jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu.
Zgodnie z przepisem art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, która obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
- 1. decyzje administracyjne;
- 2. postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
- 3. postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie;
- 4. inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa;
4a. pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach;
- 5. akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
- 6. akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt. 5 podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
- 7. akty nadzoru nad działalnością jednostek samorządu terytorialnego;
- 8. bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4a.
Z bezczynnością organu mamy zatem do czynienia wówczas, gdy organ zobowiązany do podjęcia czynności, nie podejmuje jej w terminie określonym przez przepisy prawa. Powyższe oznacza więc, że zarzut bezczynności powinien się pojawić wówczas, gdy organ, będąc właściwym w sprawie i zobowiązanym do podjęcia czynności, pozostaje w zwłoce. Skarga na bezczynność bowiem ma na celu spowodowanie wydania przez organ administracji publicznej oczekiwanego aktu. Jednakże korzystanie z tego środka jest niedopuszczalne wtedy, gdy przed wniesieniem skargi organ wydał akt.
W rozpoznawanej sprawie Fundacja [...] w dniu 14 stycznia 2008 r. złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Dyrektora Oddziału Instytutu Pamięci Narodowej – Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu w W. w przedmiocie nierozpatrzenia wniosku z dnia [...] września 2007 r. o dopuszczenie jej do udziału w postępowaniu w sprawie J. S. w przedmiocie udostępnienia akt.
Stosownie do treści art. 35 § 1 k.p.a., organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki, zaś załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić, w myśl art. 35 § 3 k.p.a., nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania.
Z nadesłanych do sprawy akt wynika, iż organ bezsprzecznie nie uczynił zadość powyższym wymogom, jednakże w dniu 8 stycznia 2008 r. wydał postanowienie nr [...], w którym odmówił dopuszczenia Fundacji [...] do udziału w postępowaniu w sprawie J. S., natomiast jego doręczenie skarżącej Fundacji nastąpiło w dniu 15 stycznia 2008 r. Zatem – w ocenie Sądu – w chwili złożenia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie organ nie pozostawał już w bezczynności. Wskazać bowiem należy, iż w sprawie skargi na bezczynność organu istota postępowania sądowego sprowadza się do ustalenia, czy w dniu wniesienia skargi organ dopuścił się bezczynności, czy też podjął czynności, które zobowiązany był wykonać.
Natomiast w sytuacji, kiedy żądana czynność została wykonana, mimo uprzedniej zwłoki, to organ nie pozostaje w bezczynności. Przy czym nie ma wówczas znaczenia fakt, czy wydana decyzja, postanowienie lub inny akt są zgodne lub niezgodne z prawem. Istotne jest jedynie to, czy czynność owa została wykonana.
Reasumując, skoro przed wniesieniem skargi Dyrektor Oddziału Instytutu Pamięci Narodowej – Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu w W. w dniu 8 stycznia 2008 r. wydał postanowienie odmawiające dopuszczenia Fundacji [...] do udziału w postępowaniu w sprawie J. S. w przedmiocie udostępnienia akt, to stwierdzić należy, że organ nie pozostawał w bezczynności, a zatem skarga Fundacji [...] wniesiona w dniu 14 stycznia 2008 r. jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu.
W tym stanie rzeczy, na mocy art. 58 § 1 pkt 6 cytowanej już wyżej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji postanowienia.