Uzasadnienie
K.Z. (dalej: "Skarżący"), pismem z [...] czerwca 2023 r. wniósł skargę na bezczynność Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej Komisji Ścigania Zbrodni Przeciwko Narodowi Polskiemu (dalej: Organ") w zakresie udostępnienia dokumentów. W odpowiedzi na skargę, Organ wniósł o jej oddalenie.
W związku z treścią skargi, zarządzeniem z 20 listopada 2023 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wezwał Skarżącego do uzupełnienia braków formalnych skargi, w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania Sądu pod rygorem odrzucenia skargi, poprzez jednoznaczne wskazanie:
- - co jest przedmiotem skargi,
- - czy przed wniesieniem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył on do organu ponaglenie na niezałatwienie sprawy, w trybie art. 37 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 775 ze zm.; dalej: k.p.a.).
W wezwaniu powyższym wyjaśniono Skarżącemu, że strona powinna wskazać jakiej bezczynności organu dotyczy skarga oraz w sposób niebudzący wątpliwości wskazać w zakresie jakiego postępowania strona skarży bezczynność, tj. wszczętego z urzędu, czy zainicjowanego wnioskiem strony, ze wskazaniem jego daty dziennej. Wezwanie powyższe obejmowało swą treścią także pouczenie o treści art. 57 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r, poz. 1634 ze zm.) dalej zwanej p.p.s.a. i określało, że koniecznym wymogiem do ziszczenia się dyspozycji tego przepisu jest wskazanie przez Skarżącego w sposób jasny i precyzyjny, czego dotyczy jego skarga.
Wezwanie powyższe zostało prawidłowo doręczone Skarżącemu w dniu 20 grudnia 2023 r. (k. 35).
W odpowiedzi na powyższe wezwanie w piśmie z dnia [...] grudnia 2023 r. Skarżący wskazał, że "jak [...], który jest też herbem mojego rodu, jest napisane w pierwszym zdaniu pisma z [...].6.2023 «Skarga na bezczelną bezczynność IN- przybudówki historycznej służb bezpieczeństwa, w zakresie ujawnienia dokumentacji mojego Ojca A.Z. współtwórcę [...] i [...] i [...].» IPN jest z mocy ustawy i wniosku z 2014 r. oraz wcześniejszych moich i Ojca zobligowany do ujawnienia tych akt".
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Zgodnie z treścią art. 57 § 1 pkt 1 p.p.s.a., skarga spełniająca w pierwszej kolejności wymagania pisma procesowego określone w treści art. 46 p.p.s.a., winna wskazywać również zaskarżoną decyzję, postanowienie, czy też inny akt lub czynność.
Natomiast zgodnie z treścią art. 52 § 1 i § 2 p.p.s.a skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia przewidziany w ustawie, taki jak zażalenie, odwołanie, wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. W przypadku skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ administracji, o wyczerpaniu środków zaskarżenia można mówić w sytuacji, gdy strona skarżąca przed wniesieniem skargi skorzysta ze środka przewidzianego w art. 37 k.p.a.
Złożenie ponaglenia w trybie przewidzianym w art. 37 k.p.a. jest zatem warunkiem skutecznego wniesienia skargi na bezczynność do sądu administracyjnego, gdyż jest to środek zaskarżenia w rozumieniu art. 52 § 2 p.p.s.a.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy, stwierdzić należy, że Skarżący, na wezwanie Sądu z dnia 20 listopada 2023 r. zarówno nie wskazał co jest przedmiotem skargi, jak i nie wykazał, że wniósł w sprawie ponaglenie. Z przekazanych przez organ akt sprawy również nie wynika, by w sprawie wniesione zostało ponaglenie. W ocenie Sądu, nie można bowiem uznać za prawidłowe wykonanie zobowiązania Sądu z dnia 20 listopada 2023 r. stwierdzenia Skarżącego zawartego w jego piśmie z dnia [...] grudnia 2023 r., iż "jak [...], który jest też herbem mojego rodu, jest napisane w pierwszym zdaniu pisma z [...].6.2023 «Skarga na bezczelną bezczynność IN- przybudówki historycznej służb bezpieczeństwa, w zakresie ujawnienia dokumentacji mojego Ojca A.Z. współtwórcę [...] i [...]j i [...].» IPN jest z mocy ustawy i wniosku z 2014 r. oraz wcześniejszych moich i Ojca zobligowany do ujawnienia tych akt".
Wobec powyższego Sąd uznał skargę za niedopuszczalną, uznając, że na gruncie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd nie ma podstaw domniemywać, co jest przedmiotem zaskarżenia, gdyż to sama strona decyduje, jaki akt administracyjny lub bezczynność organu w odniesieniu do konkretnego wniosku chce poddać sądowej kontroli. Braki formalne skargi, polegające na niedokładnym określeniu w niej żądania, uniemożliwiają nadanie jej dalszego biegu.
Nadto skarga wniesiona w niniejszej sprawie jest niedopuszczalna z uwagi na niezachowanie przez Skarżącego trybu wniesienia skargi poprzez brak wniesienia uprzedniego ponaglenia do organu.
Z tego względu Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 i 6 oraz § 3 w zw. z art. 52 § 1 i § 2 p.p.s.a. i art. 57 § 1 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia. W zakresie zwrotu wpisu od skargi postanowił w oparciu o przepis art. 232 § 1 pkt 1 i § 2 p.p.s.a.