Uzasadnienie
Skargą z dnia [...] marca 2008 r. O. (Związek) wniósł m.in. o zobowiązanie Dyrektora Generalnego Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe (Dyrektor) do udzielenia informacji publicznej, o którą Związek wystąpił pismami z dnia [...] listopada 2007 r. i [...] stycznia 2008 r. Związek wskazał, że w pierwszym z tych pism wystąpił do Dyrektora o udzielenie informacji w zakresie obejmującym sprzedaż drewna Skarbu Państwa w roku 2007, zaś pismem z dnia [...] stycznia 2008 r. – o udzielenie informacji obejmującej rok 2008. Pomimo istnienia obowiązku określonego w art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 1122, poz. 1198 ze zm.), organ nie udzielił żądanej informacji, lecz pismem z dnia [...] grudnia 2007 r. zażądał uzasadnienia wniosku o udzielenie informacji publicznej. Związek ponowił więc swoje żądanie pismem z dnia [...] stycznia 2008 r. Na wezwanie Związku o usunięcie naruszenia prawa Dyrektor pismem z dnia [...] lutego 2008 r., powołując się na instytucję tajemnicy przedsiębiorstwa, odmówił udzielenia wnioskowanej informacji. W skardze Związek wskazał ponadto na nieprawidłowości, jakich – w jego ocenie – dopuszczają się jednostki Lasów Państwowych w trakcie zbywania drewna stanowiącego własność Skarbu Państwa.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł – po pierwsze – o jej odrzucenie wskazując, że sądem właściwym w przypadku odmowy udzielenia informacji publicznej z powołaniem się na tajemnicę przedsiębiorstwa jest sąd powszechny (art. 22 ustawy o dostępie do informacji publicznej). Odmawiając żądanej informacji organ powołał się na tę właśnie tajemnicę. Alternatywnie organ wniósł o oddalenie skargi, gdyż – jak uznał – udostępnił część żądanych informacji oraz wezwał do uzasadnienia wniosku o udzielenie jej w innej części, tj. w tej, która dotyczyła żądania udostępnienia informacji przetworzonej. Nastąpiło to w piśmie z dnia [...] grudnia 2007 r. W piśmie z dnia [...] lutego 2008 r. odmówił natomiast udzielenia informacji przetworzonej oraz objętej tajemnicą przedsiębiorstwa.
Ponadto organ przesłał do Sądu odpis swojego pisma z dnia [...] kwietnia 2008 r. stanowiącego odpowiedź na pismo skarżącego z dnia [...] stycznia 2008 r. W piśmie z [...] kwietnia 2008 r. organ – jak uznał – udzielił skarżącemu odpowiedzi w zakresie planu pozyskania drewna w roku 2008. W pozostałym zakresie poinformował zaś, że nie dysponuje żądanymi informacjami, gdyż nie została zakończona procedura naboru surowca w rokowaniach internetowych.
Pismem z dnia [...] czerwca 2008 r. skarżący zakwestionował udzielenie odpowiedzi na swój wniosek zawarty w piśmie z dnia [...] stycznia 2008 r. Wskazał w szczególności, iż odmowa udzielenia informacji wymaga decyzji, a taka forma nie została nigdy przez organ zachowana.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Stosownie natomiast do art. 3 § 2 punkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg m.in. na bezczynność organów zobowiązanych do wydania w danej sprawie decyzji administracyjnej.
Skarga analizowana pod tym kątem zasługuje na uwzględnienie.
W pierwszej kolejności konieczne jest wskazanie na art. 16 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Przepis ten stanowi, że odmowa udzielenia informacji publicznej następuje w formie decyzji administracyjnej. Zażądane przez skarżącego informacje stanowią informację publiczną w rozumieniu art. 1 ust. 1 ustawy. Należy też podkreślić, że niezależnie od oceny, czy żądane informacje stanowią informacje przetworzone (art. 3 ust. 1 punkt 1 in fine ustawy), czy też informacje proste, odmowa ich udzielenia wymaga formy decyzji administracyjnej. Nie istnieją też przepisy, które w sposób odrębny regulowałyby udzielenie (odmowę udzielenia) takiej informacji publicznej – przetworzonej lub prostej.
Sąd orzekający w niniejszej sprawie podkreśla, że przedmiotem skargi była bezczynność Dyrektora Lasów Państwowych. W tak określonym przez skarżącego przedmiocie postępowania sądowego nie ma miejsca na badanie kwestii istnienia, po stronie skarżącego, szczególnie istotnego interesu publicznego w uzyskaniu żądanej informacji przetworzonej, czy też kwestii zasadności powołania się przez organ na instytucję tajemnicy przedsiębiorstwa. W postępowaniu w sprawie ze skargi na bezczynność sąd administracyjny bada jedynie, czy wniosek o udzielenie informacji publicznej został rozpatrzony. Rozpatrzenie takiego wniosku polega natomiast na udzieleniu informacji, co przybiera formę czynności faktycznej, technicznej, albo na odmowie jej udzielenia, co przybiera formę decyzji administracyjnej. Dopiero wydanie decyzji odmownej lub udzielenie żądanej informacji powoduje, że zarzut bezczynności organu staje się niezasadny.
Z kolei przyczyny odmowy, wykazane w uzasadnieniu takiej decyzji odmownej, determinują rodzaj sądu (sąd administracyjny lub powszechny) właściwego do rozpatrzenia skargi na bezczynność – w pewnych przypadkach właściwy byłby sąd administracyjny, w innych zaś – jak słusznie wywodzi organ w odpowiedzi na skargę – sąd powszechny, co oznaczałoby konieczność odrzucenia skargi skierowanej do sądu administracyjnego.
Jako bezsporne Sąd uznał, że w sprawie organ nie wydał żadnej decyzji, toteż jego wniosek o odrzucenie skargi musiał być uznany za co najmniej przedwczesny. Za takie decyzje nie mogą być uznane poszczególne pisma kierowane do Związku, a informujące go jedynie o pewnym poglądzie prawnym organu na kwestię zasadności żądania udzielenia informacji publicznej i warunków jej ewentualnego udzielenia.
Dyrektor nie udzielił też żądanych informacji, a przynajmniej nie udzielił ich we wnioskowanym, szerokim zakresie. Otóż, jak wynika z pisma Związku z dnia [...] listopada 2007 r., Związek wystąpił o informacje wyszczególnione w trzech punktach, a w ich ramach – o informacje oznaczone literami (literami "a" – "c" w zakresie punktu 1, oraz literami "a" – "h" – w zakresie punktu 3). Tymczasem udzielona Związkowi informacja dotyczyła tylko punktu 1 tego pisma, a przy tym nie została udzielona w sposób kompleksowy, gdyż Związek wnosił o dane dotyczące całego roku 2007, zaś informacja przekazana mu w piśmie z dnia [...] grudnia 2007 r. dotyczyła miesięcy styczeń – listopad 2007 r., i nie zawierała danych co do ilości drewna zbytego przez poszczególne nadleśnictwa, lecz jedynie przez regionalne dyrekcje Lasów Państwowych. W zakresie punktów 2 i 3 tego pisma organ nie udzielił już żadnej informacji.
Analogicznie – nie został kompleksowo załatwiony wniosek zawarty w piśmie z dnia [...] stycznia 2008 r. W piśmie z dnia [...] kwietnia 2008 r. zabrakło danych dotyczących zbycia drewna w roku 2008 przez poszczególne nadleśnictwa.
Skoro do tej pory organ nie wydał decyzji o odmowie udostępnienia informacji żądanej przez Związek, to pozostaje on w bezczynności. Niepodjęcie bowiem przez podmiot zobowiązany do udzielenia informacji publicznej, we wskazanym w art. 13 ustawy terminie, stosownych czynności, tj. nieudostępnienie informacji, ani niewydanie decyzji o odmowie jej udzielenia oznacza, że pozostaje on w bezczynności (vide wyrok NSA z 24 maja 2006 r. I OSK 601/05, LEX Nr 236545).
Sąd podkreśla, że nie zobowiązuje organu do udzielenia żądanej informacji, lecz do stosownego rozpatrzenia wniosku. Organ, w razie wystąpienia wymienionych wyżej przesłanek odmowy udzielenia informacji, może jej odmówić. Wymaga to jednak zbadania wystąpienia tych przesłanek (np. braku szczególnie ważnego interesu publicznego lub zaistnienia tajemnicy przedsiębiorstwa, uniemożliwiającej udostępnienie informacji), a następnie wydania decyzji odmownej (umarzającej).
Sąd nie mógł uwzględnić wniosku Związku o nakazanie udzielenia żądanej informacji, gdyż w postępowaniu ze skargi na bezczynność – jak wyżej wyjaśniono – nie bada się istnienia obowiązku udzielenia informacji, lecz jedynie kwestię, czy organ jest bezczynny w załatwieniu żądania.
W związku z powyższym, na podstawie art. 149 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd orzekł, jak w punkcie 1 sentencji wyroku. Odnośnie zasądzenia kosztów postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 w związku z art. 205 § 1 tej ustawy. Sąd nie mógł więc zasądzić na rzecz Związku żądanej kwoty [...] zł tytułem zwrotu kosztów przejazdu Prezesa Związku i jego pełnomocnika do Sądu, gdyż kwota zasądzona z tego tytułu nie może przekraczać wynagrodzenia adwokata, czyli kwoty 240 złotych.