Uzasadnienie
Prezes Narodowego Banku Polskiego, w piśmie z dnia 18 sierpnia 2008 r., powołując się na art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 z późn. zm.), zwrócił się do Ministra Finansów o udostępnienie informacji publicznej, poprzez przedstawienie kryteriów oceny, jakie zastosował Minister Finansów w swoim stanowisku, zaprezentowanym podczas 20 posiedzenia Sejmu RP w dniu 24 lipca 2008 r., w którym stwierdził, że przed cyt.: "(...) nastaniem nowego rządu (...)" wyższe stopy procentowe były cyt.: "(...) pod wpływem rządu (...)" z uwagi na istnienie "osobistych stosunków" rządu "z Prezesem".
Wnioskujący wskazał, że udostępnienie informacji powinno nastąpić w formie pisemnej i zostać przesłane na wskazany w piśmie adres.
Ponadto Prezes NBP zażądał przekazania kopii dokumentów urzędowych, w szczególności przygotowanych w Ministerstwie Finansów analiz, istniejącego przed "nastaniem nowego rządu" stanu prawnego i faktycznego, które stanowiły podstawę do zajęcia przez Ministra Finansów stanowiska o pozostawaniu wyższych stóp procentowych "pod wpływem rządu" z uwagi na istnienie "osobistych stosunków z Prezesem", przedstawionego podczas 20 posiedzenia Sejmu RP w dniu 24 lipca 2008 r.
Minister Finansów, w piśmie z dnia 27 sierpnia 2008 r., będącym odpowiedzią na powyższy wniosek, podniósł, że jest on analogiczny w treści jak wcześniejsze wystąpienie Prezesa NBP z dnia 29 lipca 2008 r., na które udzielona została już odpowiedź pismem z dnia 7 sierpnia 2008 r. Ponadto wyjaśnił, że brak jest podstaw do rozpatrzenia wniosku w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej, gdyż informacje żądane w ww. piśmie z dnia 18 sierpnia 2008 r., jak też we wcześniejszym piśmie z dnia 29 lipca 2008 r. nie stanowią informacji publicznej, w rozumieniu powołanej ustawy. Informacją publiczną nie jest bowiem wyjaśnienie treści aktów prawnych, jak też polemika dotycząca treści wypowiedzi publicznej.
W dniu 22 września 2008 r. Prezes NBP skierował do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Ministra Finansów w przedmiocie nieudzielenia informacji publicznej, w zakresie wskazanym w piśmie z dnia 18 sierpnia 2008 r., wnosząc o zobowiązanie Ministra Finansów do udostępnienia informacji publicznej w żądanym zakresie w terminie 14 dni.
W uzasadnieniu skargi, Prezes NBP stwierdził m.in., że żądane informacje i dokumenty stanowią informację publiczną w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej. Jego zdaniem, występując o udzielenie informacji, realizuje on prawo do informacji publicznej, które zostało sformułowane w art. 2 ust. 1 i art. 3 pkt 1 i 2 powołanej ustawy. Udzielona przez Ministra Finansów odpowiedź nie stanowi natomiast odpowiedzi na jego wniosek. Skoro więc Minister Finansów nie podjął, w terminie wskazanym w art. 13 ustawy o dostępie do informacji publicznej, stosownych czynności, to skarga na bezczynność jest uzasadniona.
W odpowiedzi na skargę, Minister Finansów wniósł przede wszystkim o jej odrzucenie jako niedopuszczalnej, gdyż skarżący, pomimo istnienia takiego obowiązku, nie wystąpił do Ministra Finansów z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa. Jako alternatywny, Minister Finansów zgłosił wniosek o oddalenie skargi, z uwagi na brak podstaw prawnych, które uzasadniałyby uwzględnienie skargi z przyczyn merytorycznych, co zostało uzasadnione w piśmie z dnia 27 sierpnia 2008 r.
Niezależnie od powyższej skargi, Prezes NBP w dniu 8 sierpnia 2008 r. skierował do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie odrębną skargę na bezczynność Ministra Finansów w przedmiocie nieudzielenia informacji publicznej w zakresie wskazanym w jego wcześniejszym piśmie z dnia 29 lipca 2008 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznając powyższe skargi, postanowieniami z dnia 20 stycznia 2009 r. wydanymi w sprawach o sygn. akt II SAB/Wa 157/08 oraz o sygn. akt II SAB/Wa 171/08, działając na podstawie art. 58 § 1pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), odrzucił skargi Prezesa NBP na bezczynność Ministra Finansów, uznając, że ustawa o dostępie do informacji publicznej nie ma w tych sprawach zastosowania, gdyż Narodowy Bank Polski, jako osoba prawna, reprezentowana na zewnątrz przez Prezesa NBP, nie jest "każdym" w rozumieniu art. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej.
W ocenie Sądu, Prezes NBP jest, podobnie jak Minister Finansów organem, a to oznacza, że są to podmioty obowiązane do udostępnienia informacji publicznej, ale nie w relacjach wzajemnych między organami. Przekazywanie pomiędzy nimi posiadanych informacji publicznych następuje na podstawie odrębnych przepisów, a w szczególności tych, które dotyczą realizacji przypisanych im zadań, określonych w ustawach i aktach wykonawczych.
Na skutek wniesionych przez Prezesa NBP skarg kasacyjnych Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniami z dnia 28 października 2009 r., sygn. akt I OSK 508/09 oraz I OSK 509/09 uchylił powyższe postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie i przekazał sprawy do ponownego rozpoznania temu Sądowi.
W uzasadnieniu postanowień Naczelny Sąd Administracyjny podniósł, że Narodowy Bank Polski, w imieniu którego działa jego Prezes, nie został wyłączony żadnym aktem prawnym jako podmiot, do którego mogą znaleźć zastosowanie przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej. Narodowy Bank Polski, mimo że jest podmiotem wskazanym w art. 227 Konstytucji RP nie jest organem władzy publicznej, ale bankiem centralnym państwa, któremu przysługuje wyłączne prawo emisji pieniądza oraz ustalania i realizowania polityki pieniężnej. Zakres działania NBP, jego organów, a także zakres współpracy pomiędzy NBP, a innymi organami władzy publicznej jest ściśle określony przepisami rangi ustawowej.
W związku z tym fakt, że NBP jako osoba prawna działa na szczególnych warunkach - nie wyklucza możliwości uzyskania przez NBP informacji o działaniu organów władzy publicznej w trybie przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej, jeżeli zakres wniosku o udostępnienie informacji publicznej nie wynika z zakresu współdziałania NBP, jako banku centralnego z organami władzy publicznej. Naczelny Sąd Administracyjny wskazał jednocześnie, że Sąd I instancji rozpoznając merytorycznie sprawy ze skarg Prezesa NBP będzie musiał odpowiedzieć na pytanie, czy żądane informacje są informacją publiczną, a tym samym czy skargi na bezczynność Ministra Finansów są uzasadnione.
Rozpoznając ponownie sprawę ze skargi Prezesa NBP na bezczynność Ministra Finansów w przedmiocie nieudzielenia informacji publicznej w zakresie wskazanym w piśmie Prezesa NBP z dnia 29 lipca 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 13 kwietnia 2010 r. wydanym w sprawie o sygn. akt II SAB/Wa 40/10 zobowiązał Ministra Finansów do rozpoznania powyższego wniosku Prezesa NBP o udzielenie informacji publicznej, w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami postępowania administracyjnego. Wyrok ten jest nieprawomocny.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Skarga na bezczynność Ministra Finansów w przedmiocie nieudzielenia informacji publicznej, w zakresie wskazanym w piśmie Prezesa NBP z dnia 18 sierpnia 2008 r., podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Przepis art. 58 § 1 pkt 4 ww. ustawy stanowi, że sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa objęta skargą pomiędzy tymi samymi stronami jest w toku lub została już prawomocnie osądzona.
W ocenie Sądu niniejsza sprawa objęta skargą Prezesa NBP z dnia 22 września 2008 r. jest tożsama z wcześniejszą sprawą objętą skargą Prezesa NBP z dnia 8 września 2008 r. na bezczynność Ministra Finansów, która została rozpoznana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 13 kwietnia 2010 r. pod sygn. akt II SAB/Wa 40/10.
O tożsamości sprawy sądowoadministracyjnej przesądzają przesłanki podmiotowe i przedmiotowe. Sprawy ze skarg Prezesa NBP na bezczynność Ministra Finansów w przedmiocie udostępnienie informacji publicznej są niewątpliwie tożsame pod względem podmiotowym. Wniesione zostały przez tego samego skarżącego Prezesa NBP oraz dotyczą bezczynności tego samego organu Ministra Finansów.
W ocenie Sądu pomiędzy tymi sprawami zachodzi także tożsamość przedmiotowa. Analiza treści pism Prezesa NBP z dnia 29 lipca 2008 r. oraz z dnia 18 sierpnia 2008 r., pomimo występujących między nimi różnic redakcyjnych, prowadzi bowiem do wniosku, że dotyczą one udzielenia przez Ministra Finansów tej samej informacji publicznej. W obydwu pismach Prezes NBP zwrócił się o przedstawienie kryteriów oceny, jakie zastosował Minister Finansów w swoim stanowisku, zaprezentowanym podczas 20 posiedzenia Sejmu RP w dniu 24 lipca 2008 r., w którym stwierdził, że przed cyt.: "(...) nastaniem nowego rządu (...)" wyższe stopy procentowe były cyt.: "(...) pod wpływem rządu (...)" z uwagi na istnienie "osobistych stosunków" rządu "z Prezesem".
Ponadto zażądał przekazania kopii dokumentów, w szczególności przygotowanych w Ministerstwie Finansów analiz, istniejącego przed "nastaniem nowego rządu" stanu prawnego i faktycznego, które stanowiły podstawę do zajęcia przez Ministra Finansów powyższego stanowiska o pozostawaniu wyższych stóp procentowych "pod wpływem rządu" z uwagi na istnienie "osobistych stosunków z Prezesem".
Pełnomocnik skarżącego na rozprawie w dniu 20 kwietnia 2010 r. potwierdził, że pismo Prezesa NBP z dnia 18 sierpnia 2008 r. stanowiło doprecyzowanie wniosku o udostępnienie informacji publicznej z dnia 29 lipca 2008 r., z uwagi na treść odpowiedzi udzielonej przez Ministra Finansów w piśmie z dnia 7 sierpnia 2008 r., jednak obydwa dotyczyły udostępnienia tej samej informacji publicznej.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji wyroku.