Uzasadnienie
Pismem z dnia 09 lutego 2015 r. M. M. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Dyrektora Oddziału Instytutu Pamięci Narodowej – Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu w W. w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] sierpnia 2014 r. w sprawie przeprowadzenia kwerendy archiwalnej dotyczącej
J. W. Z. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Oddziału Instytutu Pamięci Narodowej – Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu w W. wniósł o umorzenie postępowania z powodu jego bezprzedmiotowości (nie toczy się postępowanie objęte skargą) oraz obciążenie skarżącego kosztami postepowania według norm przepisanych.
Organ wyjaśnił, że wniosek skarżącego z 20 sierpnia 2014 r. o przeprowadzenie kwerendy archiwalnej, złożony do Oddziałowego Biura Udostępniania i Archiwizacji Dokumentów Instytutu Pamięci Narodowej – Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu w W., zawierał 18 nazwisk, wśród których nie widnieje nazwisko J. W. Z., w związku z czym postępowanie administracyjne w tym przedmiocie nie zostało wszczęte.
Pismem Sądu z dnia 08 czerwca 2015 r. strona skarżąca została wezwana do nadesłania, w terminie 7 dni, dokumentu wskazującego na fakt złożenia wniosku z dnia [...] sierpnia 2014 r. do Oddziałowego Biura Udostępniania i Archiwizacji Dokumentów Instytutu Pamięci Narodowej – Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu w W. w sprawie przeprowadzenia kwerendy dotyczącej J. W. Z. Odpis przedmiotowego pisma strona skarżąca otrzymała w dniu 10 czerwca 2015 r. (patrz: wynik postępowania reklamacyjnego).
Pomimo upływu wyznaczonego terminu strona skarżąca nie udzieliła odpowiedzi na powyższe wezwanie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Stosownie do treści art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m. in. przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (§ 2 tej ustawy) w trybie i na zasadach określonych w przepisach ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) - dalej: ppsa.
Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ppsa, kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie m. in. w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a.
Z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy organ zobowiązany do podjęcia przewidzianej prawem czynności nie podejmuje jej w terminie określonym przez przepisy prawa. Celem wprowadzenia do systemu sądowej kontroli administracji skargi na bezczynność organu, było wyposażenie jednostki w środek prawny, którego zastosowanie skutkowałoby podjęciem przez organ przewidzianego prawem działania.
W rozpatrywanej sprawie skarżący przedmiotem skargi uczynił bezczynność Dyrektora Oddziału Instytutu Pamięci Narodowej – Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu w W. w zakresie rozpoznania wniosku z dnia [...] sierpnia 2014 r. w sprawie przeprowadzenia kwerendy archiwalnej dotyczącej J. W. Z. Zasadniczą kwestią w sprawie ze skargi na bezczynność jest ustalenie, czy po stronie organu administracji publicznej istniał prawny obowiązek rozpatrzenia konkretnego wniosku w przewidzianej prawem formie. Podkreślić należy, że ocena taka może zostać dokonana przez Sąd tylko wówczas, gdy do organu wpłynął wniosek z określonym żądaniem.
Stosownie do treści art. 36 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 18 grudnia 1998 r. o Instytucie Pamięci Narodowej – Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu (t. j. Dz. U. z 2014 r., poz. 1075), dokumenty zgromadzone przez Instytut Pamięci udostępnia się
m. in. w celu publikacji materiału prasowego, w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 26 stycznia 1984 r. – Prawo prasowe (Dz. U. Nr 5, poz. 24 ze zm.), z upoważnienia redakcji albo wydawcy. W myśl art. 36 ust. 2 tej ustawy, dokumenty o których mowa w ust. 1, udostępnienia się na pisemny wniosek, skierowany do dyrektora oddziału Instytutu Pamięci, właściwego ze względu na miejsce zamieszkania lub siedzibę wnioskodawcy. Oznacza to, że postępowanie administracyjne w zakresie udostępnienia do wglądu zgromadzonych dokumentów przez Instytut Pamięci Narodowej wszczyna się na podstawie żądania złożonego w sposób niebudzący zastrzeżeń.
Skoro skarżący nie nadesłał, na wezwanie Sądu, dokumentu wskazującego na fakt złożenia wniosku z dnia [...] sierpnia 2014 r., to tym samym nie wykazał, że przedmiotowy wniosek wpłynął do organu. Za prawidłowe zatem należy uznać twierdzenie Dyrektora Oddziału Instytutu Pamięci Narodowej – Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu w W. zawarte w odpowiedzi na skargę.
Oznacza to, że postępowanie administracyjne w zakresie powyższego wniosku nigdy nie zostało wszczęte. Tylko bowiem skuteczne jego złożenie może stanowić podstawę merytorycznego badania skargi na bezczynność organu.
Reasumując, wobec niezłożenia przez skarżącego wniosku z dnia [...] sierpnia 2014 r. skargę na bezczynność Dyrektora Oddziału Instytutu Pamięci Narodowej – Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu w W. w zakresie jego rozpoznania, należało uznać za niedopuszczalną.
Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 w związku z art. 3 § 2 pkt 8 ppsa, orzekł jak w sentencji postanowienia.