Uzasadnienie
Pismem z [...] kwietnia 2018 r. Stowarzyszenie [...] z siedzibą w [...] (dalej: "skarżący", "stowarzyszenie"), na podstawie art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2019 r., poz. 1429; dalej: "u.d.i.p.") wystąpiło do [...] S.A. z siedzibą w [...] (dalej: "[...]") o udostępnienie informacji publicznej poprzez wskazanie:
- 1. Kiedy wystąpiła usterka w funkcjonowaniu automatycznej publikacji (o której mowa w piśmie z dnia [...] października 2017 r.) i kiedy została dostrzeżona?
- 2. Gdzie wystąpiła owa usterka i gdzie została zanotowana (zalogowana); poproszono o udostępnienie logów z dnia zaistnienia tej usterki.
- 3. Czy skutki tej usterki zostały naprawione? Jeśli tak, to kto ją naprawił i w jaki sposób?
- 4. Czy usterka techniczna mechanizmu automatycznej publikacji została trwałe usunięta?
- 5. Czym została spowodowana usterka techniczna i kto za nią jest odpowiedzialny?
- 6. Czy zdarzały się kiedykolwiek podobne przypadki usterki mechanizmu automatycznej publikacji? Jeśli tak, w jakich dniach?
- 7. Kto jest producentem systemu informatycznego, w którym wystąpiła owa usterka?
- 8. Czy fakt błędnego działania systemu został zgłoszony producentowi?
- 9. W jaki techniczny sposób stare adresy kierowały na nowe - czy było to wykonane na poziomie aplikacji czy serwera www? Jeśli na poziomie aplikacji, to jak wygląda utworzenie takiego przekierowania/podmiany i na czym dokładnie polegała pomyłka? Poproszono o screenshoty z panelu pokazujące jak doszło do pomyłki.
Stowarzyszenie wniosło o przekazanie żądanych informacji na adres poczty elektronicznej.
W odpowiedzi na powyższy wniosek [...] pismem z [...] maja 2018 r. udzieliła skarżącemu odpowiedzi na pytania zwarte w pkt 1, 2, 3, 4, 5, 6, 8 i 9 wniosku, wskazując jednocześnie, że w zakresie pkt 7 została wydana decyzja administracyjna.
Decyzją z [...] kwietnia 2018 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 16 w związku z art. 5 ust. 1 i 2 oraz art. 17 ust. 1 u.d.i.p., a także art. 11 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (Dz. U. z 2018 r., poz. 419; dalej: "u.z.n.k."), TVP, po rozpatrzeniu wniosku stowarzyszenia o udostępnienie informacji kto jest producentem systemu informatycznego, w którym wystąpiła usterka w funkcjonowaniu automatycznej publikacji, odmówiła udostępnienia informacji publicznej.
W ocenie TVP, informacje o funkcjonujących u niej producentach systemów informatycznych, w szczególności w zakresie dotyczącym audycji telewizyjnych, stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa. Wobec tych informacji podjęto niezbędne działania w celu zachowania ich w poufności. Udostępnienie ich mogłoby zagrozić interesom TVP. Nadto podkreślono, że TVP - jako podmiot funkcjonujący na rynku komercyjnym - zobligowana jest do ochrony wszelkich informacji, których ujawnienie mogłoby wpłynąć niekorzystnie na jej interesy.
Na powyższą decyzję stowarzyszenie wniosło skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, która została uwzględniona. Wyrokiem z [...] listopada 2018 r., sygn. akt II SA/Wa 1012/18 tut. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, iż przy wydawaniu spornej decyzji administracyjnej [...] dopuściła się - mogącego mieć zasadniczy wpływ na wynik sprawy - naruszenia przepisów procedury administracyjnej, a w szczególności art. 7, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm.; dalej: "k.p.a.") z uwagi na niedostateczne wyjaśnienie w uzasadnieniu tej decyzji, dlaczego przyjęła, że zachodzi przesłanka ograniczająca dostęp do informacji publicznej z uwagi na tajemnicę przedsiębiorcy w rozumieniu art. 11 ust. 4 u.z.n.k.
W uzasadnieniu wyroku Sąd podkreślił, że istotą sporu jest kwestia zasadności odmowy udostępnienia żądanej informacji publicznej w postaci informacji "kto jest producentem systemu informatycznego, w którym wystąpiła usterka w funkcjonowaniu automatycznej publikacji". [...], odmawiając udostępnienia żądanych informacji, winna była w pierwszej kolejności rozważyć kwestię elementu formalnego niezbędnego do uznania danej informacji za tajemnicę przedsiębiorcy, a polegającą na zbadaniu i ocenie, jakie [...] podjęła działania w celu zachowania poufności przedmiotowych informacji, a następnie wykazaniu, iż żądana informacja ma charakter informacji technicznej, technologicznej, organizacyjnej przedsiębiorstwa lub innej posiadającej wartość gospodarczą, której ujawnienie obiektywnie mogłoby negatywnie wpłynąć na sytuację przedsiębiorcy.
Następnie [...] powinna dokonać oceny informacji zawartych w dokumentach, będących przedmiotem wniosku skarżącego, pod kątem przesłanek materialnych przewidzianych w art. 11 ust. 4 u.z.n.k. Opisana sytuacja wymagała zatem od [...] przeanalizowania treści żądanej informacji pod względem wystąpienia elementu materialnego tajemnicy przedsiębiorcy.
Według Sądu, [...], wydając sporną decyzję, nie odniosła się do tej definicji. Stąd, nie jest więc wiadomym, w czym [...] dokładnie upatruje wartości gospodarcze mające świadczyć o posiadaniu przez żądaną informację przymiotu tajemnicy przedsiębiorcy, jak również nie odniosła się w żaden sposób do kwestii poufności tej informacji. Powyższe sprawia, że zaskarżona decyzja nie poddaje się kontroli sądowej. Ogólny i lakoniczny charakter jej uzasadnienia nie pozwala bowiem Sądowi na poznanie toku rozumowania TVP i motywów spornego rozstrzygnięcia.
Omówione wyżej orzeczenie Sądu z 14 listopada 2018 r., sygn. akt II SA/Wa 1012/18 – wobec niezaskarżenia go przez żadną ze stron postępowania – uprawomocniło się.
Odpis wyroku ze stwierdzeniem prawomocności i uzasadnieniem, a także akta administracyjne sprawy zostały doręczone [...] w dniu [...] lutego 2019 r. (vide karta nr [...] verte akt sądowych sprawy o sygn. II SA/Wa 1012/18).
Pismem z [...] lipca 2019 r. stowarzyszenie wywiodło do tut. Sądu – za pośrednictwem [...] - skargę na jej bezczynność w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 14 listopada 2018 r., sygn. akt II SA/Wa 1012/18, w której wniosło o zobowiązanie TVP do rozpatrzenia wniosku skarżącego z [...] października 2017 r. oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.
W skardze sformułowano zarzut naruszenia art. 10 ust. 1 w związku z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. poprzez błędne zastosowanie polegające na nierozpatrzeniu wniosku stowarzyszenia z [...] października 2017 r.
W uzasadnieniu skargi skarżący podał, że wnioskiem z [...] października 2017 r. zwrócił się do [...] o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej wystąpienia usterki w funkcjonowaniu automatycznej publikacji. Decyzją z [...] kwietnia 2018 r. [...] odmówiła udzielenia odpowiedzi na jeden z punktów wniosku. Decyzja ta została uchylona wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 14 listopada 2018 r., sygn. akt II SA/Wa 1012/18. Dotychczas [...] nie rozpatrzyło ponownie wniosku stowarzyszenia, pozostając w bezczynności.
W odpowiedzi na skargę (pismo z [...] sierpnia 2019 r.) [...] wniosła o oddalenie skargi, wskazując, że to we wniosku z [...] kwietnia 2018 r. skarżący zażądał udostępnienia informacji publicznej kto jest producentem systemu informatycznego, w którym wystąpiła usterka w funkcjonowaniu automatycznej publikacji. Jednocześnie poinformowała, iż w dniu [...] sierpnia 2019 r. wydała decyzję nr [...] o odmowie udostępnienia przedmiotowej informacji publicznej.
[...] dodała, iż otrzymuje wiele wniosków o udostępnienie informacji publicznej i wiele z nich pochodzi od skarżącego. Rozpatrzenie znacznej części tych wniosków wymaga podjęcia licznych czynności oraz czasu, a [...] jest dużą spółką kapitałową o rozbudowanej strukturze.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie dla porządku dostrzec wypada, że stowarzyszenie w skardze powołuje błędną datę wniosku o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej usterki w funkcjonowaniu automatycznej publikacji, w tym kto jest producentem systemu informatycznego, w którym wystąpiła ww. usterka. Otóż z akt administracyjnych sprawy nadesłanych do sprawy niniejszej oraz do sprawy o sygn. akt II SA/Wa 1012/18 jednoznacznie wynika, że chodzi tu o wniosek z [...] kwietnia 2018 r. (a nie jak podaje skarżący – z [...] października 2017 r.), który w swojej treści jedynie odwołuje się (nawiązuje) do uprzedniego wniosku skarżącego z [...]października 2017 r. oraz odpowiedzi [...] na ten wniosek udzielonej [...] października 2017 r.
W kontrolowanej sprawie nie budzi wątpliwości, że od daty otrzymania przez [...] odpisu prawomocnego wyroku tut. Sądu z 14 listopada 2018 r., sygn. akt II SA/Wa 1012/18, tj. od 26 lutego 2019 r., [...] nie podjęła żadnych czynności celem ponownego rozpoznania wniosku skarżącego z [...] kwietnia 2018 r. Dokonała tego dopiero po 5 miesiącach, wydając w dniu [...] sierpnia 2019 r. decyzję o odmowie udzielenia (żądanej w pkt 7 wniosku z [...] kwietnia 2018 r.) informacji publicznej, a zatem już wniesieniu skargi przez stowarzyszenie do tut. Sądu.
Zgodnie z art. 149 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; dalej: "p.p.s.a."), sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 - 4: (1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności, (2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa, (3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.
Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 1a). Sąd w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego (§ 1b). W myśl art. 149 § 2 p.p.s.a., sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6.
Przepisy ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie definiują pojęcia bezczynności. W piśmiennictwie przyjmuje się jednak, że bezczynność organu administracji publicznej zachodzi wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności (T. Woś [w:] T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2011, s. 109). Na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej bezczynność podmiotu obowiązanego do rozpoznania wniosku informacyjnego ma miejsce wówczas, gdy organ "milczy" wobec tego wniosku, tj. nie podejmuje stosownej czynności materialno-technicznej w postaci jej udzielenia (art. 10 ust. 1 u.d.i.p.); nie wydaje decyzji o odmowie jej udostępnienia, ewentualnie decyzji o umorzeniu postępowania (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.); nie informuje wnioskodawcy w formie pisemnej, że nie posiada żądanej informacji publicznej, względnie, że przysługuje odrębny tryb dostępu do wnioskowanej informacji publicznej (art. 4 ust. 3, art. 1 ust. 2 u.d.i.p.); nie informuje wnioskodawcy w formie pisemnej, iż żądana informacja nie ma charakteru informacji publicznej (art. 1 ust. 1 u.d.i.p.).
W przypadku złożenia skargi na bezczynność w zakresie udostępnienia informacji publicznej obowiązkiem Sądu jest w pierwszej kolejności ustalenie, czy sprawa mieści się w zakresie podmiotowym i przedmiotowym u.d.i.p. Dopiero bowiem stwierdzenie, że podmiot, do którego zwrócił się skarżący, był obowiązany do udzielenia informacji publicznej oraz, że żądana przez skarżącego informacja miała charakter informacji publicznej w rozumieniu przepisów u.d.i.p., pozwala na dokonanie oceny, czy w konkretnej sprawie można skutecznie zarzucić wskazanemu podmiotowi bezczynność.
W rozpoznawanej sprawie powyższa kwestia nie budziła wątpliwości, bowiem przesądził ją już tut. Sąd w prawomocnym wyroku z 14 listopada 2018 r., sygn. akt II SA/Wa 1012/18, stwierdzając, że "(..) okolicznością niesporną jest, iż spełniony został zakres podmiotowy i przedmiotowy stosowania wspomnianej ustawy o dostępie do informacji publicznej, czego zresztą nie kwestionują strony postępowania. Nie ulega bowiem wątpliwości, że podmiot, do którego zwróciła się strona skarżąca, jest podmiotem zobowiązanym na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej do udostępnienia posiadanej informacji, mającej walor informacji publicznej, jak również wnioskowana przez stronę skarżącą informacja mieści się w szeroko rozumianym pojęciu informacji publicznej. Dotyczyły one bowiem problematyki działalności pytanego podmiotu i dysponowania mieniem publicznym."
Po uchyleniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie decyzji [...] z [...] kwietnia 2018 r. odmawiającej udostępnienia informacji publicznej, obowiązkiem [...] było ponowne rozpoznanie wniosku skarżącej o udostępnienie informacji publicznej w terminie 14 dni od zwrotu akt administracyjnych sprawy przez tut. Sąd wraz z prawomocnym wyrokiem z 14 listopada 2018 r., sygn. akt II SA/Wa 1012/18.
Akta sprawy zostały zwrócone do [...] (wraz z odpisem ww. prawomocnego orzeczenia z uzasadnieniem) [...] lutego 2019 r., jednak - do dnia wniesienia skargi na bezczynność – [...] nie podjął żadnych czynności w celu ponownego rozpoznania wniosku z [...] kwietnia 2018 r. w zakresie pkt 7.
Dopiero po wniesieniu skargi na bezczynność TVP rozpoznała wniosek o udostępnienie informacji publicznej kto jest producentem systemu informatycznego, w którym wystąpiła usterka w funkcjonowaniu automatycznej publikacji, wydając [...] sierpnia 2019 r. odmowną decyzję w tym przedmiocie.
Powyższe oznacza, że w momencie rozpoznawania skargi, [...] nie pozostawała już w bezczynności, gdyż rozpatrzyła wniosek skarżącej z [...]kwietnia 2018 r. W tak ukształtowanych okolicznościach faktycznych przedmiotowej sprawy Sąd nie mógł uwzględnić skargi stosownie do uprawnień, jakie posiada na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a.
Natomiast na mocy art. 149 § 1 pkt 3 Sąd stwierdził, iż [...] dopuściła się bezczynności w załatwieniu ww. wniosku skarżącej, po uchyleniu jej wcześniejszej decyzji odmawiającej udostępnienia żądanej informacji publicznej i bezczynność ta trwała w dacie wystąpienia przez stowarzyszenie ze skargą do tut. Sądu. [...] powinna bowiem wniosek ten rozpoznać bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od doręczenia odpisu prawomocnego wraz z aktami administracyjnymi sprawy, co wprost wynika z treści art. 13 ust. 1 u.d.i.p., ewentualnie powinna poinformować o innym terminie rozpoznania wniosku, stosownie do art. 13 ust. 2 u.d.i.p.
Sąd uznał, że stwierdzona bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Oceniając tę okoliczność, Sąd wziął pod uwagę wszystkie aspekty sprawy, w tym brak działań ze strony [...] przez ponad 5 miesięcy w celu ponownego rozpoznania wniosku aż do dnia wniesienia skargi na bezczynność. Kwestie związane z trudnościami organizacyjno-technicznymi w zakresie rozpoznawania wniosków o udostępnienie informacji publicznej nie zwalniają [...] z zarzutu bezczynności.
Mając na względzie powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 i § 1a p.p.s.a. orzekł jak w punktach 1 i 2 sentencji wyroku.
O kosztach postępowania obejmujących wpis od skargi w kwocie 100 zł Sąd postanowił w oparciu o art. 200 i 205 § 1 p.p.s.a. jak w punkcie 3 sentencji wyroku.
Sprawa została rozpoznana w trybie w myśl art. 119 pkt 4 i art. 120 p.p.s.a.