Uzasadnienie
Pismem z 25 czerwca 2014 r. H.R. i B.W. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Wojewody [...]. Wnieśli o nakazanie organowi nadzoru wykonania niezbędnych czynności w sprawie stwierdzenia wygaśnięcia mandatu N.S. wybranego na radnego Dzielnicy [...] W. Jako podstawę tak określonego żądania wskazali art. 98a ust. 1 i 2 oraz art. 101a ust. 1 i 2 ustawy o samorządzie gminnym.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej odrzucenie wskazując na brak legitymacji procesowej skarżących.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Stosownie do treści art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Kontrola ta – według § 2 powołanego przepisu – sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.
W myśl zaś art. 3 § 2 pkt 1 – 4a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz.U. z 2012 r. poz. 270), zwana dalej ppsa, kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1/ decyzje administracyjne; 2/ postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3/ postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4/ inne niż określone w pkt 1 - 3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 4a/ pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach.
Nadto, wolą ustawodawcy, wyrażoną w pkt 8 tego przepisu, sąd administracyjny jest właściwy w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, ale tylko w wyżej wymienionych, ściśle określonych przypadkach. Sąd orzeka także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosuje środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 ppsa).
Oznacza to, że w sprawie ze skargi na bezczynność organu administracji publicznej sąd administracyjny zobowiązany jest w pierwszej kolejności zbadać, czy wniesiona skarga dotyczy jednego z przedmiotów wymienionych w art. 3 § 2 pkt 1-4a, a tym samym, czy sprawa należy do właściwości rzeczowej sądu administracyjnego, a skarga jest dopuszczalna.
W myśl bowiem art. 58 § 1 pkt 1 ppsa, sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego.
Oceniając skargę pod tym kątem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że skarga jest niedopuszczalna.
H.R. i B.W. przedmiotem skargi uczynili bezczynność organu nadzoru w przedmiocie braku wydania zarządzenia zastępczego przez Wojewodę [...] stwierdzającego wygaśnięcie mandatu radnego dzielnicy.
Przedmiot niniejszej skargi nie mieści się w przedstawionym powyżej katalogu spraw rozpoznawanych przez sądy administracyjne, jak również brak jest przepisów szczególnych, które przewidywałyby w takiej sytuacji sądową kontrolę.
Zarządzenie zastępcze, uregulowane w art. 98 a ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm - zwana dalej usg), jest szczególnym aktem nadzoru podlegającym zaskarżeniu do sądu administracyjnego na zasadach określonych w art. 98 usg. W świetle tych przepisów, jedynie Wojewoda jako organ nadzoru może podjąć decyzję o wydaniu zarządzenia zastępczego, które następnie podlegać będzie kontroli sądowoadministracyjnej na podstawie art. 3 § 2 pkt 7 ppsa.
Wobec powyższego przedmiotem skargi do sądu administracyjnego może być jedynie akt nadzoru nad działalnością organu jednostki samorządu terytorialnego, a nie zaniechanie przez organ podjęcia takiego rozstrzygnięcia. Brak reakcji organu nadzoru na pisma zawierające żądanie podjęcia działań w trybie nadzoru nie jest bezczynnością organu uzasadniającą dopuszczalność wniesienia skargi do sądu administracyjnego (por. np. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 marca 1994r., sygn. akt SA/Łd 703/94, ONSA 1995, nr 2, poz. 73; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 lipca 1991 r., sygn. akt SA/Ka 491/91, ONSA 1991, nr 3-4, poz. 68).
Nadto mając na uwadze, że skarżący składając skargę na bezczynność powołał się na art. 101 a ustawy o samorządzie gminnym, Sąd zauważa, że przepis ten dopuszcza możliwość zaskarżenia do sądu administracyjnego bezczynności organu samorządu gminnego w przedmiocie przewidzianych prawem obowiązków. NIniejsza skarga nie dotyczy jednak bezczynności organu gminy lecz organu administracji rządowej, jakim jest wojewoda. Z tego względu nie jest dopuszczalne oparcie niniejszej skargi na podstawie art. 101 a w zw. z art. 101 ustawy o samorządzie gminnym.
W związku z powyższymi okolicznościami wniesiona skarga podlegała odrzuceniu z uwagi na brak właściwości sądu administracyjnego, o czym Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.