Uzasadnienie
Skarżące stowarzyszenie, zwane dalej "Wnioskodawcą", zarzuciło bezczynność przy rozpatrywaniu jego żądania udostępnienia informacji, zawartego w piśmie z [...] września 2018 r.
W skardze wniesiono o zobowiązanie organu administracji do rozpatrzenia wniosku.
Zarzucono naruszenie:
- - art. 61 ust. 1 i 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz.U. Nr 78, poz. 483 ze zm.), w zw. z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2018 r., poz. 1330 ze zm.), zwanej dalej "ustawą o informacji", w zakresie przyznanego prawa do uzyskania informacji o działalności organów władzy publicznej; nie udostępniono bowiem wnioskowanych informacji, pomimo ustawowego obowiązku,
- - art. 1 ust. 1, w zw. z art. 6 ust. 1 pkt. 1 lit. c, ustawy o informacji w zakresie, w jakim daje on prawo do uzyskania informacji o wykonywaniu zadań publicznych, co do ochrony środowiska; nie udostępniono bowiem wnioskowanych informacji,
- - art. 13 pkt. 1 ustawy o informacji, w zakresie w jakim zobowiązuje on do udostępnienia informacji bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od złożenia wniosku; gdy informacja nie może być udostępniona w tym terminie organ jest obowiązany uczynić to w wyznaczonym terminie - nie dłuższym niż 2 miesiące od złożenia wniosku; informacji nie udostępniono w terminie.
W uzasadnieniu wskazano:
- - Wnioskodawca w piśmie z [...] września 2018 r. sformułował żądanie: "Na podstawie dostępu do informacji publicznej związanej z ochroną środowiska prosimy o udzielenie odpowiedzi w sprawie drzewa (wierzby) rosnącego na pograniczu działki nr. ew. [...] i drogi gminnej nr. [...] w K. przy doprowadzalniku wody do rowu melioracyjnego.
- 1) Czy właściciel działki nr [...] (lub osoba upoważniona) składał wniosek łub "starał" się o pozwolenie na wycinkę tego drzewa?
- 2) Kto jest właścicielem rosnącego w pasie drogi gminnej nr. [...] drzewa oraz czy pomiar geodezyjny jest bezbłędny lub czy droga gruntowa jest faktycznie w miejscu zgodnym z mapami geodezyjnymi lub jest przesunięta ze względu na terenowe przeszkody ?",
- - [...] lipca 2019 r. organ administracji odpowiedział pismem; stwierdził, że będąca przedmiotem wniosku informacja nie stanowi publicznej - pismo nosi znamiona złożonego w indywidualnej sprawie podania, a nie sprawy publicznej,
- - nie sposób zgodzić się ze stanowiskiem, jakoby wniosek nosił znamiona innego rodzaju pisma, niż żądania informacji publicznej; wniosek o informację publiczną, na co wskazuje orzecznictwo sądów, jest odformalizowany; jego konieczne elementy to wskazanie przedmiotu (informacji, której wnioskujący żąda), sposobu udostępnienia i formy; minimalne wymogi do wniosku obejmują jasne sformułowanie, z którego wynika, co jest przedmiotem żądania udostępnienia informacji publicznej; niezbędne jest bowiem wykazanie, że żądana informacja ma charakter informacji publicznej; prawo do informacji, jako prawo konstytucyjne, nie jest i nie może być również ograniczane pod względem podmiotowym; wobec tego dla realizacji wniosku nie ma znaczenia, kto jest żądającym informacji i jakie są jego rzeczywiste intencje i potrzeby; z tych właśnie względów dla udzielenia informacji publicznej nieprzetworzonej ustawa nie wymaga wykazania interesu prawnego,
- - wniosek zawierał wszystkie wymagane elementy; bezpodstawny jest zarzut, jakoby pismo miało inny charakter, niż wniosek o informację publiczną; jego przedmiotem nie jest sprawa indywidualna, lecz szeroko rozumiana ochrona środowiska; nie tylko zatem sprawa dotycząca całej społeczności, lecz także jedno z zadań organów władzy publicznej; organ nie wskazał też, w jakiej indywidualnej sprawie miałby być złożony wniosek, skoro nie jest żądaniem informacji publicznej; działalność w stowarzyszeniu poszczególnych jego członków oraz ich intencje nie zmieniają charakteru wniosku,
- - polemizowano ze stanowiskiem, jakoby wniosek nie dotyczył informacji publicznej; jego przedmiotem jest ochrona środowiska - kwestia wierzby, rosnącej na pograniczu konkretnych działek oraz jej wycinki; art. 6 ust. 1 pkt 1 lit c ustawy o informacji wymienia wprost sposób realizacji, wykonywanie i skutki realizacji zadań publicznych, jako informację w szczególności podlegającą udostępnieniu; czy ścięcie danego drzewa daje się pogodzić z zachowaniem prawidłowej ochrony środowiska i zrównoważonego rozwoju jest bez wątpienia kwestią dotyczącą wprost zadań publicznych - nałożonych na gminę; tym samym wniosek dotyczył informacji publicznej - powinna ona być udostępniona.
W odpowiedzi na skargę organ administracji wywodził, że żądany zakres informacji nie stanowi publicznej w rozumieniu ustawy o informacji. Wniosek nie dotyczył sprawy publicznej. Nosił znamiona złożonego w sprawie indywidualnej podania. Zgodnie z Wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 września 2018 r. (sygn. akt I OSK 1359/18), pisma noszące znamiona złożonego w sprawie indywidualnej podania nie można rozpatrywać w oparciu o przepisy ustawy o informacji. Dany przypadek nie dotyczył sprawy publicznej. Nie mógł być rozpatrywany o przepisy danej ustawy.
Sąd rozpoznał skargę w trybie uproszczonym, wobec treści art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325).
Sąd zważył, co następuje
Bezczynność organu administracji publicznej, w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 8 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ma miejsce, gdy w prawnie ustalonym terminie nie podejmuje on czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie kończy go wydaniem w terminie stosownego aktu, lub nie podjął wymaganej czynności. Dla skuteczności skargi nie ma znaczenia, z jakich powodów nie podjęto określonego akta lub nie wykonano czynność, a w szczególności czy jest to następstwem zawinionej lub niezawinionej opieszałości organu w ich podjęciu lub dokonaniu (tak: T. W., H. M., M. R., Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2005, str. 86).
Skarga jest zasadna, choć nie z przyczyn w niej wskazanych. Sąd rozpoznający sprawę nie jest jednak związany zarzutami z skargi, wobec treści art. 134 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
W rozpatrywanej sprawie organ wywodził jakoby żądana informacja nie ustanowiła publicznej, w rozumieniu art. 1 ust. 1 ustawy o informacji. Wiązał to z tym, że dotyczy kwestii pozostającej w kręgu zainteresowania konkretnej osoby. Nie może to mieć jednak znaczenia w sprawie (gdy nie dotyczy to informacji przetworzonej, a organ tego nie twierdził), o ile dana informacja dotyczy kwestii mieszczącej się w mianie publicznej - pozostającej w zakresie wykonywania kompetencji przez organ administracji, w zakresie wykonywanych przezeń zadań.
Organ rozpoznający wniosek pominął przy tym w ogóle - podnoszoną w sprawie przez Wnioskodawcę - kwestię, że żądana informacja dotyczy ochrony środowiska. Reguły dostępu do informacji w danym zakresie określono odrębnie - ustawą z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. z 2018 r., poz. 2081 ze zm.), zwaną dalej "ustawą środowiskową". Przy tym – w świetle art. 2 ust. 2 ustawy o informacji - przepisy tego aktu "nie naruszają przepisów innych ustaw określających odmienne zasady i tryb dostępu do informacji będących informacjami publicznymi". W takiej sytuacji pierwszeństwo mają przepisy szczególne – ustawy środowiskowej. Żądana informacja dotyczyła okoliczności usunięcia drzewa, w tym kwestii uzyskanie stosownego zezwolenia. Samo uzyskanie zezwolenia stanowi niewątpliwie informacje o środowisku, w rozumieniu ustawy środowiskowej.
W akcie tym bowiem przewidziano nawet szczególną formę udostępnienia informacji z tym związanych - poprzez nałożenie na administrację publiczną obowiązku prowadzenie stosownego rejestru zezwoleń w danym zakresie, jako publicznie dostępnego wykazu (tak art. 21 ust. 1 i 2 pkt 24 lit. f ustawy środowiskowej). Przy tym informacje o środowisku udostępnia się właśnie poprzez publikację w wykazach bądź przez uwzględnianie wniosków indywidualnych na zasadzie art. 12 ust. 1 ustawy środowiskowej, dla informacji wymagających wyszukiwania.
W takiej sytuacji organ zmienił rozpatrzyć wniosek w kontekście reguł zakreślonych ustawą środowiskową. W kwestii pytania 2 zajmie w stosownej formie stanowisko, czy wskazane tam kwestie były w ogóle przedmiotem ustaleń organu, np. w ramach prowadzenia stosownego postępowania – czy w ogóle dysponują daną informacją.
W myśl art. 14 ust. 1 tej ustawy informację o środowisku i jego ochronie udostępnia się bez zbędnej zwłoki, nie później niż w ciągu miesiąca od dnia otrzymania wniosku. Termin, ten można przedłużyć do 2 miesięcy ze względu na stopień skomplikowania sprawy (ust. 2). Informacje niewymagające wyszukiwania udostępnia się w dniu złożenia wniosku (art. 14 ust. 4). O ile istnieją, wymienione w ustawie środowiskowej, przeszkody dla udostępnienie informacji o środowisku musi zostać wydana decyzja administracyjna (tak art. 15 ust. 3 i art. 20 ust. 1), przy zachowaniu wskazanych terminów (art. 14 ust. 5).
Odnosząc te reguły do realiów rozpoznawanej sprawy wniosek wpłynął do organu [...] lipca 2019 r. Z kolei, wobec mylnego stanowiska organu (tak pismo z [...] lipca 2019 r.), podtrzymanego w odpowiedzi na skargę, informacja nie została przekazana ani - w stosownej formie - nie orzeczono o odmowie jej udzielenia. Tak więc organ pozostaje w bezczynności. Zasadnym było więc jego zobowiązanie do rozpatrzenie wniosku w myśl właściwych regulacji.
Sąd miał na uwadze, że organ udzielił niezwłocznie odpowiedzi wobec skierowania pytania. Była ona jednak błędna. Wyklucza to uznanie, jakoby bezczynność w sprawie miała charakter rażący.
Z powyższych względów, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 oraz § 1a ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w pkt 1 - 2 sentencji wyroku. W pkt 3 zasądzono – w myśl art. 200 wskazanej ustawy - zwrot od organu kosztów postępowania, które obejmują uiszczony wpis.
- - ---------------------- 2