Uzasadnienie
W dniu 20 lipca 2020 r. przez ePUAP wpłynął do Rządowego Centrum Bezpieczeństwa wniosek K. J. z prośba o udostępnienie informacji w zakresie:
- - wskazania uprawnionej jednostki, która zawnioskowała o przesłanie w dniu 11 lipca 2020 r. komunikatu kryzysowego Alert RCB w formie wiadomości SMS o treści "II tura wyborów prezydenckich w niedziele 12.07. Osoby 60+, kobiety w ciąży oraz osoby niepełnosprawne będą mogły głosować w komisjach wyborczych bez kolejki.",
- - przesłania skanu takiego wniosku (w formie pliku *.PDF),
- - wskazania obszaru, na którym ten komunikat został przesłany,
- - wskazania liczby kart SIM, do których ten komunikat został przesłany.
Wnioskodawca wskazał, aby korespondencję w sprawie niniejszego wniosku kierować na skrzynkę ePUAP: [...].
W dniu 3 sierpnia 2020 r. o godzinie 23:54 przez ePUAP do Rządowego Centrum Bezpieczeństwa wpłynęło od K. J.wezwanie do wykonania wniosku o udostępnienie informacji publicznej z dnia 20 lipca 2020 r.
W dniu 12 sierpnia 2020 r. Rządowe Centrum Bezpieczeństwa udzieliło za pośrednictwem ePUAP odpowiedzi na wniosek K. J. informujące, że podstawą do wysłania SMS-a -Alert RCB jest ustawa o zarządzaniu kryzysowym. SMS został wysłany w związku z nowelizacją rozporządzenia ministra zdrowia z 6 lipca 2020 r. w sprawie wykazu środków ochrony osobistej związanej ze zwalczaniem epidemii COVID-19 dla członków obwodowych komisji wyborczych oraz szczegółowych zasad bezpieczeństwa sanitarnego w lokalu wyborczym oraz apelem Państwowej Komisji Wyborczej, skierowanym do organów władzy i administracji publicznej o jak najszersze rozpowszechnienie wśród wyborców informacji o zmianie zasad obsługi wyborców przez obwodowe komisje wyborcze. RCB podało, że przepisy, istotne dla bezpieczeństwa epidemicznego, weszły w życie krótko przed wyborami, stąd decyzja o użyciu Alertu RCB, który jest narzędziem umożliwiającym szybkie dotarcie do tak szerokiego grona odbiorców. SMS został wysłany na obszar całego kraju. Otrzymało go 44 146 134 użytkowników końcowych (karty SIM).
Następnie w dniu 16 września 2020 r. wpłynął do Rządowego Centrum Bezpieczeństwa kolejny wniosek K. J. o udostępnienie skanu (w formacie PDF) decyzji o użyciu Alertu RCB, o której mowa w piśmie z dnia 12 sierpnia 2020 r., a także o podanie, jaki podmiot podjął tę decyzję. Autor żądania wniósł o udostępnienie wnioskowanych informacji poprzez platformę ePUAP na skrzynkę: [...]."
W dniu 5 października 2020 r. wpłynęła do Rządowego Centrum Bezpieczeństwa skarga K. J. na bezczynność Dyrektora Rządowego Centrum Bezpieczeństwa w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia 16 września 2020 r. o udostępnienie informacji, przesłanego do organu poprzez platformę ePUAP.
Skarżący zarzucił Rządowemu Centrum Bezpieczeństwa naruszenie:
- 1. art. 61 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. w zakresie, w jakim przepis ten stanowi podstawę prawa do uzyskiwania informacji publicznej - poprzez błędne zastosowanie, polegające na nieudostępnieniu informacji publicznej na wniosek,
- 2. art. 10 ust. 1 w zw. z art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2019 r. poz. 1429 i z 2020 r. poz. 695), w zakresie, w jakim z przepisów tych wynika, że informacja nieudostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej jest udostępniana na wniosek bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w ciągu 14 dni od dnia złożenia wniosku - poprzez brak zastosowania, polegający na niezrealizowaniu wniosku o udostępnienie informacji publicznej.
Podnosząc powyższe zarzuty wniósł o zobowiązanie organu do załatwienia wniosku z dnia 16 września 2020 r. oraz o zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych.
W dniu 7 października 2020 r. Rządowe Centrum Bezpieczeństwa za pośrednictwem ePUAP przekazało wnioskodawcy odpowiedź na pismo z dnia 16 września 2020 r. wskazując, że decyzję w sprawie uruchomienia Alertu RCB, zgodnie z ustawą o zarządzaniu kryzysowym z dnia26 kwietnia 2007 r., podejmuje Dyrektor Rządowego Centrum Bezpieczeństwa. Obecnie jest nim [...] M. K.. Do komunikacji między RCB a operatorami telekomunikacyjnymi służy specjalnie przygotowana aplikacja. Dyżurny RCB, po otrzymaniu polecenia ustnego od dyrektora Centrum, określa w aplikacji obszar na który na zostać wysłany komunikat oraz jego treść. W załączeniu RCB przesłało wnioskodawcy wydruk komputerowy z uruchomienia Alertu RGB 11.07.
Organ w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie podnosząc, że Rządowe Centrum Bezpieczeństwa przekazało wszystkie informacje, o które wnioskował K. J.. Opóźnienie, które w tym wypadku wystąpiło związane było z faktem, iż RCB aktywnie uczestniczy w działaniach mających na celu przeciwdziałanie rozprzestrzenianiu się epidemii COVID-19. RCB obsługuje między innymi Rządowy Zespół Zarządzania Kryzysowego. Okres jesienno-letni to również okres bardzo częstego występowania gwałtownych zjawisk meteorologicznych, które w konsekwencji powodują wielokrotne uruchamianie Alertu RCB, co wymaga od pracowników wzmożonej pracy. Przyczyny powyższe miały wpływ na terminowość udzielonej K. J. odpowiedzi. Niewątpliwie nastąpiło opóźnienie w wysłaniu odpowiedzi na zadane przez K. J. pytania, jednakże, podkreślenia wymaga fakt, iż informacje dotyczące Alertu RCB z dnia 11 lipca 2020 r. znalazły się na stronach internetowych www.rcb.gov.pl oraz w mediach społecznościowych już około godziny 7:30 tj. w czasie, gdy rozpoczęła się wysyłka Alertu RCB na telefony komórkowe. Powyższa okoliczność sprawia, iż informacje te były publicznie dostępne dla każdego obywatela przed wpłynięciem do Rządowego Centrum Bezpieczeństwa wniosku K. J..
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., kontrola działalności organów administracji sprawowana przez sądy w zakresie zgodności z prawem obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów.
Organ administracji pozostaje w bezczynności w przypadku niezałatwienia sprawy w ustawowym terminie określonym bądź w przepisach ustawy z dnia 14 czerwca 1960 – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 256), bądź w przepisach szczególnych, m.in. w u.d.i.p., bądź w przypadku niepodjęcia innych działań wynikających z przepisów procesowych, mających na celu usunięcie przeszkody w wydaniu decyzji (por. wyrok NSA z dnia 20 lipca 1999 r., sygn. akt I SAB 60/99, OPS 2000, Nr 6, poz. 87).
Dla stwierdzenia przez sąd administracyjny bezczynności konieczne jest łączne spełnienie dwóch przesłanek: istnienia ustawowego obowiązku podjęcia określonego działania oraz braku jego podjęcia w terminach określonych przepisami postępowania. W konsekwencji zakres sądowej kontroli skargi na bezczynność sprowadza się do ustalenia, czy organ był zobowiązany do wydania aktu lub podjęcia czynności oraz czy w zakreślonym przepisami procesowymi terminie, dokonał powyższych działań.
Przechodząc do meritum niniejszej sprawy wyjaśnić należało, iż Dyrektor Rządowego Centrum Bezpieczeństwa jest co do zasady podmiotem zobowiązanym do udostępniania informacji publicznej.
Także informacje objęte wnioskiem skarżącego stanowią informację publiczną w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p. Wniosek ten pozostaje w zgodzie z ugruntowanym orzecznictwem Sądów administracyjnych sprowadzającym się do tego, że aby konkretna informacja posiadała walor informacji publicznej, musi się odnosić do sfery faktów (por. wyrok NSA z dnia 9 grudnia 2010 r., sygn. akt I OSK 1797/10, dostępny pod adresem: www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
Obydwie powyższe okoliczności nigdy z resztą nie były kwestionowane na żadnym etapie postępowania.
Wobec powyższego, istota niniejszej sprawy sprowadzała się do ustalenia, czy pytany podmiot odpowiedział na wniosek z 16 września 2020 r., a jeśli tak, to kiedy tej odpowiedzi udzielił.
Analiza dokumentacji zgromadzonej w sprawie prowadzi do konkluzji, że organ udzielił wnioskodawcy żądanej przez niego informacji. Pismem z dnia 7 października 2020 r. podał zarówno to, jaki podmiot podjął decyzję opisaną we wniosku (że był nim Dyrektor RCB), jak też wskazał, iż była to decyzja ustna, którą wykonał Dyżurny RCB. Z uwagi na powyższą formę omawianej decyzji organ – co oczywiste – nie mógł więc udostępnić jej skanu.
Dla wyrokowania, wielce istotne znaczenie miała także okoliczność, iż powyższa odpowiedz na wniosek, została udzielona stronie dopiero po wywiedzeniu przedmiotowej skargi na bezczynność. Na dzień wnoszenia skargi, pytany podmiot pozostawał zatem w bezczynności i okoliczność ta musiała znaleźć odzwierciedlenie w treści wydanego wyroku.
Bez wpływu na powyższą konkluzję pozostawała podniesiona w odpowiedzi na skargę okoliczność, iż żądane informacje znalazły się już wcześniej na stronie internetowej pytanego podmiotu oraz w mediach społecznościowych. Należy bowiem mieć na względzie to, że w myśl ustawy o dostępie do informacji publicznej tylko umiejscowienie konkretnych danych na stronie Biuletynu Informacji Publicznej, zwalnia pytany podmiot z obowiązku ich udostępniania na wniosek. Skoro zatem dane objęte wnioskiem z 16 września 2020 r. nie zostały uwidocznione na stronie BIP organu i to przed wniesieniem niniejszej skargi, należało uznać, że pytany podmiot dopuścił się zarzucanej bezczynności.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie biorąc więc pod uwagę to, że dopiero po wywiedzeniu niniejszej skargi organ uczynił zadość żądaniu strony, orzekł jak w pkt. 1 wyroku zgodnie z treścią art. 149 § 1 pkt 3 P.p.s.a w zw. z art. 119 pkt 4 P.p.s.a. i stwierdził fakt bezczynności.
Orzeczenie zawarte w pkt 2 wyroku wydano zaś na podstawie art. 149 § 1a. P.p.s.a. wobec uznania, że bezczynność organu była bardzo krótka.
O kosztach rozstrzygnięto stosownie do dyspozycji art.200 P.p.s.a. zasądzając na rzecz skarżącego zwrot uiszczonego przez niego wpisu od skargi.