Uzasadnienie
Pismem z dnia 31 lipca 2022 r. S. K. (dalej także: "skarżący" lub "strona skarżąca") wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność i przewlekłe prowadzenie sprawy przez Kierownika Studiów Doktoranckich Wydziału [...] Uniwersytetu [...] w [...] w przedmiocie rozpoznania jego wniosku z dnia [...] maja 2008 r. o wyrażenie zgody na przedłużenie studiów doktoranckich na Wydziale [...] Uniwersytetu [...] w roku akademickim 2008/2009.
Jak wynika z odpowiedzi na skargę oraz akt administracyjnych sprawy Kierownik Studiów Doktoranckich Wydziału [...] Uniwersytetu [...] wydał w dniu [...] marca 2012 r. decyzję nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie zainicjowanej wnioskiem skarżącego z dnia [...] maja 2008 r. o wyrażenie zgody na przedłużenie studiów doktoranckich na Wydziale [...] Uniwersytetu [...] w roku akademickim 2008/2009, która została następnie utrzymana w mocy decyzją Rektora Uniwersytetu [...] w [...] z dnia [...] maja 2012 r., nr [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 14 grudnia 2012 r., sygn. akt II SA/Wa 1102/12 oddalił skargę strony skarżącej na powyższe rozstrzygnięcie organu, a następnie Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 2 października 2013 r., sygn. akt I OSK 773/13 oddalił skargę kasacyjną skarżącego od wskazanego wyroku WSA w Warszawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych tekst jednolity (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zasadą jest, że kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.
Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2023 r., poz. 259 - dalej: "P.p.s.a."), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg, m.in. na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a:
- 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności;
- 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa;
- 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania (art. 149 § 1 P.p.s.a.).
Zauważyć należy, że przed merytorycznym rozpoznaniem skargi sąd w pierwszej kolejności bada z urzędu jej dopuszczalność, ustalając czy nie zachodzi jedna z przesłanek do jej odrzucenia, wymienionych enumeratywnie w art. 58 § 1 P.p.s.a. Przesłankami tymi są: niewłaściwość sądu (pkt 1), niezachowanie terminu wniesienia skargi (pkt 2), nieuzupełnienie braków formalnych skargi (pkt 3), zawisłość sprawy lub prawomocne jej osądzenie (pkt 4), brak zdolności sądowej lub procesowej (pkt 5), brak interesu prawnego wnoszącego skargę na uchwałę lub akt, o którym mowa art. 3 § 2 pkt 5 i 6 P.p.s.a. (pkt 5a), oraz niedopuszczalność skargi z innych przyczyn (pkt 6). Stwierdzenie wystąpienia którejś z wymienionych przesłanek niedopuszczalności zaskarżenia uniemożliwia nadanie skardze dalszego biegu, a w konsekwencji prowadzi do odrzucenia skargi.
Sąd uznał, że skarga S. K. podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a., ponieważ została wniesiona po zakończeniu przez organ postępowania prowadzonego w sprawie wniosku skarżącego z 31 maja 2008 r. o przedłużenie studiów doktoranckich na Wydziale [...] Uniwersytetu [...] w roku akademickim 2008/2009, tj. po wydaniu przez Kierownika Studiów Doktoranckich Wydziału [...] decyzji z dnia [...] marca 2012 r. o umorzeniu postępowania w sprawie, a następnie utrzymaniu w mocy powyższego rozstrzygnięcia przez Rektora Uniwersytetu [....] w [...] decyzją z dnia [...] maja 2012 r. Ponadto, powyższe rozstrzygnięcie było przedmiotem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z dnia 14 grudnia 2012 r., sygn. akt II SA/Wa 1102/12 oddalił skargę skarżącego na wskazaną decyzję Rektora Uniwersytetu [...] w [...] z dnia [...] maja 2012 r., od którego następnie Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 2 października 2013 r., sygn. akt I OSK 773/13 oddalił skargę kasacyjną.
W tym miejscu warto zauważyć, że zgodnie z uchwałą Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 czerwca 2020 r., sygn. akt II OPS 5/19, wniesienie skargi na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania po jego zakończeniu przez organ administracji publicznej poprzez wydanie w sprawie decyzji ostatecznej stanowi przeszkodę w merytorycznym rozpoznaniu takiej skargi przez sąd administracyjny w zakresie rozstrzygnięcia podjętego na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 P.p.s.a.
W uzasadnieniu przedmiotowej uchwały, NSA wskazał, że za niedopuszczalną należy uznać skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania wniesioną po jego zakończeniu przez organ. Odmienne rozumowanie - jak zauważył NSA - oznaczałoby, że środek ten zamiast w swoim celu zmierzać do likwidacji stanu bezczynności lub przewlekłości, powiązany byłby zasadniczo z celem wykraczającym poza zakres postępowania administracyjnego, a więc z dążeniem do uzyskania prejudykatu.
Sąd orzekający w niniejszej sprawie w pełni aprobuje powyższy pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego.
W ocenie Sądu, kontrolowany w wyniku skargi na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ stan rzeczy musi być w dacie wniesienia skargi aktualny, nie zaś historyczny. Natomiast przyjęcie koncepcji nielimitowanego żadnym terminem prawa do złożenia skargi na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ jest nie do zaakceptowania.
W rozpoznawanej sprawie, stwierdzić zatem należy, iż skarga S. K. na bezczynność i przewlekłe prowadzenie sprawy przez Kierownika Studiów Doktoranckich Wydziału [...] Uniwersytetu [...] w [...] w przedmiocie rozpatrzenia wniosku z dnia [...] maja 2008 r. o wyrażenie zgody na przedłużenie studiów doktoranckich, jako wniesiona przez skarżącego już po wydaniu decyzji w sprawie, a więc po zakończeniu postępowania administracyjnego, jest niedopuszczalna.
Biorąc powyższe pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie - działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 P.p.s.a - orzekł, jak w sentencji postanowienia.