Uzasadnienie
M. P. w dnu [...] marca 2018 r. skierował do Polskiej Izby Inżynierów Budownictwa wniosek o udostępnienie informacji publicznej poprzez udostępnienie informacji w następującym zakresie:
- 1. Dokumentacji na podstawie której dokonano wyboru obsługi prawnej Polskiej Izby Inżynierów Budownictwa (PIIB) w tym materiały przetargowe, tj. SWIZ, kryteria wyboru, informacje ile innych podmiotów zgłosiło zainteresowanie świadczeniem usług polegających na obsłudze prawnej PIIB.
- 2. Kopii umów zawartych przez samorząd zawodowy PIIB z podmiotami świadczącymi obsługę prawną na rzecz PIIB.
- 3. Zestawienia kosztów jakie ponosi PIIB z wyszczególnieniem poszczególnych kancelarii prawnych lub innych podmiotów świadczących obsługę prawną na rzecz PIIB.
Wnioskodawca, w trybie art. 64 § 2 K.p.a. został wezwany "do wykazania interesu publicznego w uzyskaniu dostępu do informacji publicznej przetworzonej w terminie 7 dni od dnia otrzymania niniejszego wezwania pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania".
M. P. w piśmie z dnia [...] kwietnia 2018 r. poinformował PIIB, że żądane informacje są ważne z punktu widzenia interesów członków samorządu zawodowego inżynierów budownictwa, gdyż związane są z wydatkowaniem środków organu, które pochodzą ze składek członków samorządu zawodowego inżynierów budownictwa. Ponadto wnioskodawca stwierdził, że żądane informacje stanowią informację prostą.
M. P. w dniu [...] października 2018 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na bezczynność Krajowej Izby Inżynierów Budownictwa w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] marca 2018 r. o udostępnienie informacji publicznej.
Skarżący wniósł o zobowiązanie KRPIIB do udostępnienia żądanej informacji publicznej w terminie 14 dni od dnia doręczenia akt organowi, ukaranie organu grzywną i zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi skarżący podał, że do dnia wniesienia skargi KRPIIB nie udostępniła żądanej informacji publicznej ani też nie wydała decyzji o odmowie jej udostępnienia.
KRPIIB w odpowiedzi nas skargę wniosła o jej oddalenie i podał, że skarżący nie wykazał interesu publicznego do którego został wezwany.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 2107), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W szczególności, w myśl art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2018 r. poz. 1302), kontrola sądu obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność: 1) organów w zakresie wydawania przez nie decyzji administracyjnych, 2) postanowień wydanych w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończących postępowanie, postanowień rozstrzygających sprawę co do istoty, postanowień wydanych w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym na które służy zażalenie, 3) innych niż wskazane wyżej aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa oraz 4) pisemnych interpretacji przepisów prawa podatkowego wydawanych w indywidualnych sprawach.
Sprawa przedmiotowej bezczynności w zakresie udzielania informacji publicznej podlega kontroli sądu administracyjnego, gdyż udzielanie informacji publicznej stanowi akt lub odpowiednio czynność z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa.
Skarga do sądu administracyjnego na bezczynność organu w przedmiocie dostępu do informacji publicznej nie wymaga poprzedzenia jej środkiem zaskarżenia wskazanym w art. 52 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi., ponieważ - zgodnie z treścią art. 16 ust. 1 i 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej - przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego stosuje się jedynie do decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenia postępowania o udostępnienie informacji publicznej. W związku z tym przepisy Kpa nie mają zastosowania w zakresie pozostałych czynności podejmowanych przez organ na podstawie ustawy o dostępie do informacji publicznej, w tym do czynności materialno-technicznych w rozumieniu przepisu art. 3 § 2 pkt 4 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Skarga na bezczynność w zakresie udzielenie informacji publicznej jest dopuszczalna bez wzywania właściwego organu do usunięcia naruszenia prawa i ponadto nie są wiążące również żadne terminy do jej skutecznego wniesienia do sądu administracyjnego.
O obowiązku udostępniania przez podmiot obowiązany żądanej informacji decyduje to, czy dotyczy ona sprawy publicznej w rozumieniu art. 1 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej i czy nie zachodzą przesłanki, o których mowa w art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej.
Z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy organ zwleka z wydaniem decyzji, postanowienia albo aktu lub dokonaniem czynności dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, a sprawa ma charakter sprawy z zakresu administracji publicznej. W przypadku wniesienia skargi na bezczynność organu przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt lub czynność organu administracji, lecz ich brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie.
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. Nr 112, poz. 1198 ze zm.), zwana dalej "ustawą", stanowi w art. 1 ust. 1, że każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną. Tę ogólną definicję doprecyzowuje art. 6 ust. 1, który wymienia rodzaje spraw, jakich mogą dotyczyć informacje o charakterze informacji publicznych, czyniąc to w sposób otwarty, czemu służy zwrot "w szczególności". Doktryna oraz orzecznictwo sądowe, w oparciu o ogólną formułę ustawy, a także konstytucyjną konstrukcję prawa do informacji zawartą w art. 61 ust. 1 i 2 Konstytucji RP, przyjmuje szerokie rozumienie pojęcia "informacja publiczna". Za taką uznaje się wszelkie informacje wytworzone przez władze publiczne oraz osoby pełniące funkcje publiczne, a także inne podmioty, które wykonują funkcje publiczne lub gospodarują mieniem publicznym (komunalnym bądź Skarbu Państwa), jak również informacje odnoszące się do wspomnianych władz, osób i innych podmiotów, niezależnie od tego, przez kogo zostały wytworzone (por. wyrok NSA z dnia 30 października 2002 r., sygn. akt II SA 181/02; wyrok NSA z dnia 20 października 2002 r., sygn. akt II SA 1956/02 oraz wyrok NSA z dnia 30 października 2002 r., sygn. akt II SA 2036-2037/02 za: M. Jaśkowska, Dostęp do informacji publicznych w świetle orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego, Toruń 2002, s. 28).
W myśl art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności organy władzy publicznej. Stosownie zaś do treści art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. d ustawy udostępnieniu podlega informacja publiczna, w szczególności o podmiotach, o których mowa w art. 4 ust. 1, w tym o organach i osobach sprawujących w nich funkcje i ich kompetencjach.
W myśl art. 14 ust. 1 ustawy, udostępnienie informacji publicznej na wniosek następuje w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot zobowiązany do udostępnienia, nie umożliwiają udostępnienia w sposób i w formie przewidzianej we wniosku, a wówczas to podmiot obowiązany do udostępnienia postępuje w sposób przewidziany w art. 14 ust. 2 ustawy. Nie budzi przy tym wątpliwości interpretacyjnych to, że udostępnienie informacji publicznej następuje w drodze czynności materialnotechnicznej, jak i to, że odmowa udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenie postępowania w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 ustawy, następują w myśl art. 16 ust. 1 ustawy w drodze decyzji administracyjnej wedle reguł Kodeksu postępowania administracyjnego.
W rozpoznawanej sprawie, skoro organ uznał, że skarżący żąda udostępnienia informacji publicznej przetworzonej, to zobowiązany był wydać decyzję na podstawie art. 16 ust. 1 o odmowie jej udostępnienia. Skoro tego do dnia rozpoznania sprawy tego nie uczynił, to pozostawał w bezczynności.
W ocenie sądu powyższej bezczynności nie sposób jednak uznać za rażącą. Zwłoka nie ma zatem cech lekceważącego traktowania skarżącego i obowiązków nałożonych ustawą. Istotą rażącego naruszenia prawa jest pozbawiona jakichkolwiek wątpliwości oczywistość stwierdzonego naruszenia. Tymczasem regulacje ustawy o dostępie do informacji publicznej mogą powodować i niejednokrotnie powodują wątpliwości interpretacyjne, zatem wymagają dokonywania ich wykładni, a nie mechanicznego stosowania. Tak więc nawet niewłaściwa ich interpretacja czy zastosowanie, nie mogą stanowić o tym, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
Sąd nie znalazł podstaw do wymierzenia organowi grzywny.
Z powyższych względów skargę należało uwzględnić i, w oparciu o art. 149 § 1 zdanie 1 P.p.s.a., zobowiązać organ do załatwienia wniosku w zakreślonym terminie, o czym sąd orzekł w punkcie pierwszym sentencji wyroku, nie przesądzając jednocześnie o sposobie załatwienia wniosku.
O kosztach postępowania należnych skarżącemu od organu, na które składają się wpis od skargi sąd orzekł w punkcie trzecim sentencji wyroku na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 P.p.s.a.