Uzasadnienie
Wnioskiem z dnia [...] marca 2019 r. pan R. L. (skarżący) zwrócił się do Ministerstwa Spraw Zagranicznych z wezwaniem do przestrzegania prawa i wywiązywania się z ustawowych obowiązków jako organu sprawującego nadzór nad fundacją "[...]". W piśmie tym wskazał, iż Fundacja od 14 lat z winy fundatorów nie posiada zarządu. Wtedy to wygasła kadencja poprzedniego zarządu Fundacji, fundatorzy nie dokonali wyboru nowego zarządu. W ocenie skarżącego z winy fundatorów Fundacja nie przestrzega prawa i postanowień jej Statutu, co m.in. skutkuje nie wywiązywaniem się z obowiązku składania corocznych sprawozdań, o których mowa w art. 12 ust. 2 ustawy z dnia 6 kwietnia 1984 r. o fundacjach (t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 1491). Według skarżącego Minister Spraw Zagranicznych, jako organ sprawujący nadzór nad fundacją powinien doprowadzić do ustanowienia zarządu lub do wykreślenia jej z Krajowego Rejestru Sądowego ze względu na nieprzestrzeganie prawa (nie składanie sprawozdań). Wskazał też, że dwaj z fundatorów zajmują urzędy publiczne i MSZ bez problemu przy ich pomocy mógł ustalić dane adresowe wszystkich fundatorów.
Wniosek swój skarżący ponowił we wniosku o udostępnienie informacji publicznej z dnia [...] kwietnia 2019 r., który został złożony elektronicznie. R. L. wnosił o przesłanie informacji jakie czynności wykonał Minister Spraw Zagranicznych w ramach sprawowanego nadzoru nad fundacją "[...]". Jako adres dla korespondencji wskazano adres e-poczty elektronicznej: [...]. oraz skrzynkę ePUAP: [...].
Pismem z dnia [...] kwietnia 2009 r. Pani M. P. kierująca Biurem Zastępca Dyrektora Biura Dyrektora Generalnego w MSZ w odpowiedzi na pismo skarżącego z [...] marca 2019 r. w sprawie wezwania Ministra Spraw Zagranicznych do przestrzegania prawa i wywiązywania się z ustawowych obowiązków względem fundacji "[...]" poinformowała skarżącego, że Minister Spraw Zagranicznych - na podstawie informacji adresowych znajdujących się w KRS - kilkukrotnie zwracał się do władz ww. fundacji o wywiązywanie się z ustawowych obowiązków sprawozdawczych oraz uzupełnienie zaległości w tym zakresie. Niestety, monity Ministra SZ, kierowane na adres widniejący w KRS, pozostały bez odpowiedzi.
Jednocześnie, mając na uwadze informacje ujawnione w KRS, z których wynika m.in., że skarżący pełni funkcję Prezesa Zarządu Fundacji, Minister zwrócił się o udzielenie informacji czy dla fundacji został ustalony jej zarząd i czy zarząd w sposób faktyczny kieruje działalnością fundacji i reprezentuje ją na zewnątrz. Minister wnosił również o informację nt. obecnego składu zarządu fundacji.
W dniu [...] czerwca 2019 r. skarżący wywiódł skargę na bezczynność Ministra Spraw Zagranicznych w rozpoznaniu wniosku z dnia [...] kwietnia 2019 r. Skarżący domagał się:
- 1. stwierdzenia, że przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa,
- 2. zobowiązania organu do załatwienia wniosku w terminie 7 dni od dnia doręczenia prawomocnego wyroku,
- 3. wymierzenia, na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 154 § 6 p.p.s.a., organowi grzywny w wysokości dwukrotności przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego,
- 4. zasądzenia od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania wskazując, że nie otrzymał odpowiedzi na wniosek z dnia [...] kwietnia 2019 r.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Organ stanął na stanowisku, że pismem z dnia [...] kwietnia 2019 r. udzielił odpowiedzi na wystąpienia skarżącego z dnia [...] marca 2019 r., jak i z [...] kwietnia 2019 r. Wskazał, że przedstawiona skarżącemu informacja odzwierciedla całokształt wiedzy dot. Fundacji jaką posiadało Ministerstwo.
Z posiadanej dokumentacji wynikało, iż MSZ zwracał się do władz fundacji o nadesłanie sprawozdań z jej działalności:
- • [...] czerwca 2007 r. pismo nr. [...]
- • [...] czerwca 2007 r.
- • [...] kwietnia 2008 r.
- • [...] stycznia 20114 r.
- • [...] maja 2015 r.
- • [...] kwietnia 2006 r.
- • [...] czerwca 2017 r.
Wszystkie te wystąpienia MSZ pozostały bez odpowiedzi.
Jednocześnie wbrew twierdzeniom skarżącego w niniejszej sprawie w ocenie organu brak było przesłanek do wystąpienia do Sądu o ustanowienie zarządu przymusowego (art. 14 ustawy o fundacjach) bądź likwidację Fundacji (art. 15 cyt. ustawy). Nie stwierdzono bowiem przypadków istotnego naruszenia prawa (art. 14 ust. 1). Rozpatrując sprawę, Minister Spraw Zagranicznych nie znalazł podstaw do podjęcia działań, o które wnosił skarżący.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Ponadto Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną - art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – tekst jednolity: Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm. (dalej p.p.s.a.).
Skarga oceniana w świetle powyższych kryteriów nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4a, tj. takich, które mogą zakończyć się wydaniem decyzji administracyjnych, postanowień wydanych w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończących postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty, postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczające, na które służy zażalenie, inne, niż wyżej wymienione akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa oraz pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach.
Z bezczynnością organu mamy do czynienia wówczas, gdy organ zobowiązany do podjęcia czynności nie podejmuje jej w terminie określonym przez przepisy prawa. Powyższe oznacza więc, że zarzut bezczynności powinien pojawić się wówczas, gdy organ, będąc właściwym w sprawie i zobowiązanym do podjęcia czynności, pozostaje w zwłoce. Skarga na bezczynność ma na celu spowodowanie wydania przez organ administracji publicznej oczekiwanego aktu. Dla dopuszczalności tej skargi nie ma znaczenia okoliczność, z jakich powodów określony akt nie został podjęty, a czynność dokonana, a w szczególności czy zostało to spowodowane zawinioną czy też niezawinioną opieszałością organu w ich podjęciu lub dokonaniu albo wiąże się z przeświadczeniem organu, że stosowny akt w ogóle nie powinien zostać podjęty, a czynność dokonana.
Przechodząc do rozważań w kwestii dostępu do informacji publicznej, na wstępie stwierdzić należy, że Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej w art. 61 ust. 1 stanowi, iż obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Prawo to obejmuje również uzyskiwanie informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa, zaś według ust. 2, prawo do uzyskiwania informacji obejmuje dostęp do dokumentów oraz wstęp na posiedzenia kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów, z możliwością rejestracji dźwięku lub obrazu, przy czym tryb udzielania informacji, o których mowa w ust. 1 i 2, określają ustawy (ust. 3).
Konkretyzację tego prawa stanowią przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej (u.d.i.p.). W myśl art. 1 u.d.i.p., każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonym w tym akcie prawnym. Na podstawie art. 2 ust. 1 u.d.i.p., każdemu przysługuje, z zastrzeżeniem art. 5, prawo dostępu do informacji publicznej, co jednocześnie nie oznacza, że każdy podmiot jest zobligowany do jej udostępniania. Realizacja bowiem tego prawa spoczywa na określonych w ustawie podmiotach. I tak, zgodnie z art. 4 ust. 1 u.d.i.p., obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności:
- 1) organy władzy publicznej,
- 2) organy samorządów gospodarczych i zawodowych,
- 3) podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa,
- 4) podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego,
- 5) podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów.
Do udostępnienia informacji publicznej obowiązane są również organizacje związkowe i pracodawców reprezentatywne, w rozumieniu ustawy z dnia 6 lipca 2001 r. o Trójstronnej Komisji do Spraw Społeczno-Gospodarczych i wojewódzkich komisjach dialogu społecznego (Dz. U. Nr 100, poz. 1080 ze zm.), oraz partie polityczne (art. 4 ust. 2 u.d.i.p.).
W niniejszej sprawie bezspornym jest, że Minister Spraw Zagranicznych jako organ władzy publicznej jest co do zasady podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej.
W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest pogląd, w myśl którego, informacją publiczną jest każda informacja dotycząca sfery faktów i danych, wykonywana lub odnosząca się do władz publicznych, a także odnosząca się do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne, w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej. Informacją publiczną jest zatem w świetle przepisów art. 1 ust. 1 i art. 6 ust. 1 u.d.i.p., każda informacja o sprawach publicznych, a w szczególności o sprawach wymienionych w art. 6 ust. 1 tej ustawy (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 grudnia 2006 r., sygn. akt I OSK 123/06, Lex nr 291357). W wyroku z dnia 7 stycznia 2004 r. (sygn. akt K 14/03), Trybunał Konstytucyjny stwierdził, iż udostępnienie informacji publicznej następuje w formie czynności materialno-technicznej, a tylko wyjątkowo w sytuacjach określonych w przepisach art. 14 ust. 2 (umorzenie postępowania) i art. 16 ust. 1 (odmowa udostępnienia informacji), wymagana jest forma decyzji administracyjnej.
Przedmiotem skargi Pana R. L. była bezczynność Ministra Spraw Zagranicznych w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] kwietnia 2019 r.
Jak wynika z akt niniejszego postępowania skarżący dwukrotnie zwrócił się do Ministra Spraw Zagranicznych.
Pierwsze pismo z dnia [...] marca 2019 r. stanowiło wezwanie do przestrzegania prawa i wywiązywania się z ustawowych obowiązków przez Ministra jako organu sprawującego nadzór nad fundacją "[...]". W piśmie tym nie zawarto żadnych pytań, a jedynie podkreślono, że Fundacja od 14 lat z winy fundatorów nie posiada zarządu, co wiąże się z nie przestrzeganiem prawa przez Fundację i nie składaniem rocznych sprawozdań. Zdaniem skarżącego Minister Spraw Zagranicznych powinien w ramach nadzoru doprowadzić do ustanowienia zarządu lub do wykreślenia fundacji z rejestru KRS ze względu na brak przestrzegania prawa (nie składanie sprawozdań).
Następnie skarżący złożył wniosek o udostępnienie informacji publicznej z dnia [...] kwietnia 2019 r., nawiązując w nim do swojego wystąpienia z dnia [...] marca 2019 r., co wyraźnie wyartykułował we wniosku. Skarżący wnosił o przesłanie informacji jakie czynności wykonał Minister Spraw Zagranicznych w ramach sprawowanego nadzoru nad fundacją "[...]".
W dniu [...] kwietnia 2019 r. drogą elektroniczną na adres zawarty we wniosku z dnia [...] kwietnia 2019 r. Minister Spraw Zagranicznych przesłał żądne przez skarżącego informacje.
Wbrew twierdzeniom skarżącego zawartym w skardze Minister Spraw Zagranicznych nie pozostawał w niniejszej sprawie w bezczynności, gdyż udzielił skarżącemu odpowiedzi na wniosek o udzielenie informacji publicznej w wymaganym prawem terminie.
Sąd nie podziela stanowiska skarżącego, że odpowiedź organu dotyczy pisma z dnia [...] marca 2019 r. Jak wyżej wskazano pismo z [...] marca 2019 r. nie zwierało żadnych pytań skierowanych bezpośrednio do organu, a było jedynie pismem wzywającym do przestrzegania prawa i wywiązywania się z ustawowych obowiązków przez Ministra. Organ co prawda w sposób niefortunny wskazał, że informacji udziela w odpowiedzi na wniosek z dnia [...] marca 2019 r., jednak w ocenie Sądu do takiego wskazania był w pełni uprawniony, gdyż we wniosku z dnia [...] kwietnia 2019 r. o udzielenie informacji publicznej sam skarżący napisał, z powyższego wynika więc, że również skarżący traktował swoje pisma jako wystąpienia dotyczące jednej sprawy.
Odpowiedź organu z dnia [...] kwietnia 2019 r. zawiera w ocenie Sądu niewątpliwie odpowiedź na wniosek skarżącego z dnia [...] kwietnia 2019 r. o udzielenie informacji publicznej, gdyż odnosi się wprost do informacji żądanych we wniosku. Tak więc wbrew twierdzeniom skarżącego należy uznać, że organ w niniejszej sprawie nie pozostawał w bezczynności, gdyż udzielił odpowiedzi na wniosek skarżącego z dnia [...] kwietnia 2019 r. w przewidzianym przez prawo terminie.
Biorąc powyższe pod rozwagę, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd skargę oddalił.