Uzasadnienie
Wnioskiem z [...] 2013 r. I. P. zwróciła się do Wojewódzkiej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej w W. o udzielenie informacji, w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej, na temat tego:
- - które warunki zdrowotne oraz higieniczno-sanitarne ulegną zmianie w związku z planowanym przekształceniem Punktu Przedszkolnego [...] z formy prawnego punktu przedszkolnego do przedszkola niepublicznego,
- - jakie jest rozróżnienie wymagań stawianych placówkom przedszkolnym w związku z odrębnymi przepisami, od warunków, na które powołuje się Wojewódzki Inspektor Sanitarny w W., uzasadniając konieczność zgłoszenia we właściwym miejscowo organie administracji architektoniczno-budowlanej.
W odpowiedzi na wniosek Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w W. w piśmie z [...] 2013 r. wskazał, iż Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny [...], informując wnioskodawczynię o ciążącym na niej obowiązku dokonania zgłoszenia zmiany sposobu użytkowania lokalu, nie dopuścił się nadinterpretacji przepisów prawa budowlanego. Nadto podniósł, iż organ w piśmie z dnia [...] 2013 r. nie odnosił się do kwestii zmiany warunków higieniczno-sanitarnych i zdrowotnych w związku z planowanym przekształceniem punktu przedszkolnego w formę przedszkola niepublicznego.
I. P. wywiodła skargę do tutejszego Sądu na bezczynność organu w rozpoznaniu jej wniosku z [...] 2013 r. Wniosła o zobowiązanie organu do rozpoznania powyższego wniosku oraz do ukarania dyscyplinarnego pracownika winnego niezałatwienia sprawy w terminie.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podnosząc iż nie dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu spornego wniosku.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, sprawowaną pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Skarga analizowana pod tym kątem zasługuje na uwzględnienie.
Wskazać należy, że ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej określa informację publiczną bardzo szeroko, jako każdą informację w sprawach publicznych. Zgodnie z jej art. 1 ust. 1 i art. 61 Konstytucji RP informację publiczną stanowi każda wiadomość wytworzona przez szeroko rozumiane władze publiczne oraz osoby pełniące funkcje publiczne, a także inne podmioty, które tę władzę realizują bądź gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa w zakresie tych kompetencji. Ustawa powyższa nie definiuje pojęcia sprawy publicznej.
W związku z tym, dla wyjaśnienia pojęcia sprawy publicznej, należy kierować się treścią art. 61 ust. 1 Konstytucji RP, zgodnie z którym obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Prawo to obejmuje również uzyskiwanie informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Na prawo do informacji publicznej, zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej, składa się również uprawnienie do wglądu do dokumentów urzędowych, których definicja zawarta jest w art. 6 ust. 2 cytowanej ustawy. Tak więc informacją publiczną jest treść dokumentów wytworzonych przez organy władzy publicznej i podmioty niebędące organami administracji publicznej, które na gruncie tej ustawy zostały zobowiązane do udostępnienia informacji, które mają walor informacji publicznej, treści wystąpień, opinii i ocen przez nie dokonywanych, niezależnie do jakiego podmiotu są one kierowane i jakiej sprawy dotyczą.
Informację publiczną stanowi więc treść wszelkiego rodzaju dokumentów urzędowych, odnoszących się do organu władzy publicznej lub podmiotu niebędącego organem administracji publicznej, związanych z nimi, bądź w jakikolwiek sposób ich dotyczących. Są nią zarówno treści dokumentów bezpośrednio przez nie wytworzonych, jak i te, których używają przy realizacji przewidzianych prawem zadań (także te, które tylko w części ich dotyczą), nawet gdy nie pochodzą wprost od nich.
Zgodnie zaś z art. 4 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności: organy władzy publicznej, organy samorządów gospodarczych i zawodowych, podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa, podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego, podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów.
Wskazać należy, że zgodnie z art. 13 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2.
Udostępnienie informacji publicznej jest czynnością materialno-techniczną. Żaden przepis prawa nie nakłada na dysponenta takiej informacji obowiązku nadawania tejże czynności szczególnej formy. Ważne także przy tym jest, że dostęp do informacji publicznej realizowany jest w pierwszej kolejności przez wgląd do dokumentów urzędowych (art. 3 ust. 1 pkt 2 ustawy). Oznacza to, że skarżący, zainteresowany uzyskaniem dostępu do wskazanej informacji swoje prawo do informacji publicznej może zrealizować, udając się do organu w celu zapoznania się z treścią tych dokumentów lub też może to nastąpić w inny wskazany przez skarżącego sposób, choćby poprzez wydanie kserokopii dokumentów.
Tak więc organ administracji publicznej, lub inny podmiot, o jakim mowa w art. 4 ust. 1 omawianej ustawy, rozpatrując wniosek skarżącego, mógł:
- 1. udostępnić żądaną informację bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 1);
- 2. powiadomić stronę w ww. terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim informacja zostanie udostępniona, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 2);
- 3. udostępnić informację zgodnie z wnioskiem - po upływie 14 dni od dnia powiadomienia wnioskodawcy o wysokości opłaty, związanej z dodatkowymi kosztami spowodowanymi wskazanym we wniosku sposobem udostępnienia, które to powiadomienie winno nastąpić w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku (art. 15 ustawy);
- 4. odmówić udostępnienia żądanej informacji w drodze decyzji (art. 16 ust. 1 ustawy);
- 5. powiadomić pismem wnioskodawcę, iż żądana informacja nie ma charakteru publicznego.
Bezczynność organu na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej polega zatem na tym, że organ zobowiązany do podjęcia czynności materialno- technicznej w przedmiocie informacji publicznej, takiej czynności nie podejmuje. Innymi słowy, z bezczynnością organu w zakresie dostępu do informacji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy organ "milczy" wobec wniosku strony o udzielenie takiej informacji.
Przechodząc na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, iż jej istota sprowadzała się do oceny tego, czy wnioskodawczyni otrzymała odpowiedź na swój wniosek o udostępnienie informacji publicznej.
Okolicznością niebudzącą wątpliwości (ani niebędącą kwestionowaną w niniejszej sprawie) jest to, iż Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w W. jest podmiotem, który z mocy ustawy o dostępie do informacji publicznej jest zobowiązany do udzielenia informacji publicznej.
Odnosząc się zaś do materiału dowodowego, zgromadzonego w sprawie niniejszej, to wskazać należy, iż jego analiza prowadzi do konkluzji, że podmiot zobowiązany do rozpoznania omawianego wniosku popadł w bezczynność. Nie udzielił bowiem stronie żądanej informacji, ani nie wyjaśnił w piśmie powodów, dla których informacji tej nie udzielił.
O skutecznym wywiązaniu się z powyższego obowiązku nie może świadczyć treść pisma organu z [...] 2013 r. Autor tej odpowiedzi wskazał w niej jedynie, jaki jest jego pogląd odnośnie problematyki przestawionej przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego [...] w piśmie z [...] 2013 r. (że informacja o ciążącym na wnioskodawczyni obowiązku dokonania zgłoszenia zmiany sposobu użytkowania lokalu, nie stanowi nadinterpretacji przepisów prawa budowlanego). Organ zawarł też stwierdzenie na temat tego, że w piśmie z [...] 2013 r. nie odnosił się do kwestii zmiany warunków higieniczno-sanitarnych w związku z przekształceniem punktu przedszkolnego w przedszkole niepubliczne.
Nie odpowiedział jednakże na pytania zadane w piśmie strony z [...] 2013 r. W szczególności nie podał, czy w związku z przekształcaniem punktu przedszkolnego w przedszkole niepubliczne ulegną zmianie warunki higieniczno-sanitarne (jeśli tak, to jakie). Nie odniósł się również wcale do żądania rozróżnienia wymagań stawianym placówkom przedszkolnym w związku z koniecznością zgłoszeń w organie administracji architektoniczno-budowlanej.
W świetle powyższego uznać należało, że organ dopuścił się bezczynności w zakresie rozpatrzenia wniosku strony z [...] 2013 r. Nie odniósł się bowiem do zadanych w nim pytań.
Na marginesie podnieść należało (mimo że nie budziło to sporu między stronami), iż zakres przedmiotowy żądania zawartego we wniosku strony z [...] 2013 r. sprawia, iż materię w nim poruszoną należy traktować jako informację publiczną. Związana ona bowiem jest z trybem działania i funkcjonowania władz publicznych oraz kryteriami, jakimi organ kieruje się w załatwianiu spraw publicznych.
Całokształt sprawy, w ocenie tutejszego Sądu, świadczy natomiast o tym, że organowi nie sposób przypisać tego, aby jego bezczynność nosiła znamiona rażącego naruszenia prawa. Organ starał się udzielić odpowiedzi na pytania zadane w spornym wniosku. Niejaka nieudolność w tej mierze, nie może być zaś uznawana, jako świadcząca o lekceważeniu wnioskodawczyni, czy też próbie uchylenia się przed odpowiedzią.
Co zaś się tyczy wniosku zawartego w skardze, a zmierzającego do zobowiązania organu do wszczęcia postępowania dyscyplinarnego wobec pracownika winnego zaniedbań, to wyjaśnić należy, iż Sąd Administracyjny nie posiada kompetencji do działania w tym zakresie. Materia wszczynania postępowań dyscyplinarnych wobec pracowników organu, należy do wyłącznej oceny organu, w której ma on całkowitą swobodę działania.
W tym stanie sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w oparciu o art. 149 w zw. z art. 132 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), orzekł jak sentencji wyroku.