Uzasadnienie
Skarżąca A. K. pismem z dnia [...] grudnia 2015 r. (doręczonym organowi tego samego dnia), zwróciła się do Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych ze skargą na przetwarzanie jej danych osobowych przez Specjalistyczną Przychodnię Lekarską [...] w W. oraz Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi.
Pismem z dnia [...] stycznia 2016 r. (data wpływu do organu 7 stycznia 2016 r.), skarżąca sprostowała i uzupełniła skargę z dnia [...] grudnia 2015.
Kolejnym pismem z dnia [...] stycznia 2016 r. (data wpływu do organu 1 lutego 2016 r.), skarżąca przekazała informację uzupełniającą do Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych.
Pismem z dnia [...] lutego 2016 r. (data wpływu do organu 9 lutego 2016 r.), skarżąca wezwała Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych do usunięcia naruszenia prawa (pismo zatytułowane "zażalenie na niezałatwienie skargi w terminie").
Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych pismem z dnia [...] marca 2016 r. nr [...], zwrócił się do skarżącej o uzupełnienie braków formalnych skargi na mocy art. 64 § 2 k.p.a.
Pismem z dnia [...] marca 2016 r. (data wpływu do organu 17 marca 2016 r.), skarżąca uzupełniła braki formalne skargi.
Następnie pismem z dnia [...] kwietnia 2016 r. (data wpływu do organu 20 kwietnia 2016 r.), skarżąca złożyła dodatkowe wyjaśnienia w sprawie.
Kolejnym pismem z dnia [...] czerwca 2016 r. (data wpływu do organu 4 lipca 2016 r.), skarżąca wezwała Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych do usunięcia naruszenia prawa (pismo zatytułowane "zażalenie na niezałatwienie skargi w terminie").
Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych pismem z dnia [...] lipca 2016 r., działając na podstawie art. 14 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (Dz. U. z 2016 r., poz. 922), zwrócił się do Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi oraz do Specjalistycznej Przychodni Lekarskiej [...] w W. z prośbą o złożenie wyjaśnień w sprawie i jednocześnie w tym samym dniu organ poinformował skarżącą o powyższych czynnościach.
W dniu 3 sierpnia 2016 r. do Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych wpłynęły wyjaśnienia Specjalistycznej Przychodni Lekarskiej [...] w W., zaś w dniu 9 sierpnia 2016 r. wyjaśnienia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi.
Skarżąca pismem z dnia [...] sierpnia 2016 r. (data wpływu do organu 31 sierpnia 2016 r.) złożyła dodatkowe wyjaśnienia w sprawie i załączyła pismo Archiwum Akt Nowych z dnia [...] marca 2016 r.
Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych pismem z dnia [...] października 2016 r. zwrócił się do Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z prośbą o złożenie dodatkowych wyjaśnień w sprawie i jednocześnie w tym samym dniu organ poinformował skarżącą o powyższym
W dniu [...] listopada 2016 r. do Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych wpłynęły dodatkowe wyjaśnienia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi.
W skardze z dnia [...] listopada 2016 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, skarżąca A. K. zarzuciła Generalnemu Inspektorowi Ochrony Danych Osobowych bezczynność w rozpatrzeniu jego skargi z dnia [...] grudnia 2015 r. wnosząc o
- 1. zobowiązanie Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych do wydania odpowiedniego aktu administracyjnego w terminie czternastu dni od daty doręczenia akt organowi,
- 2. dokonanie kontroli przewlekłości postępowania administracyjnego, którego dotyczy skarga,
- 3. zobowiązanie Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych do ukarania dyscyplinarnego pracowników winnych niezałatwienia sprawy w terminie,
- 4. na podstawie art. 6 ustawy o odpowiedzialności funkcjonariuszy publicznych za rażące naruszenie prawa w związku z art. 149 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczenie, że bezczynność albo przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa,
- 5. wymierzenie organowi grzywny na podstawie art. 149 § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym w maksymalnej wysokości określonej w art. 154 § 6 ustawy,
- 6. zasądzenie kosztów postępowania.
Natomiast w uzasadnieniu powołała się na opisany powyżej stan faktyczny.
Pismem z dnia [...] listopada 2016 r. Departament Orzecznictwa, Legislacji i Skarg Biura GIODO zwrócił się do Departamentu Inspekcji Biura GIODO o przeprowadzenie kontroli w Ministerstwie, celem zgromadzenia pełnego materiału dowodowego w sprawie. W dniu następnym organ poinformował skarżącą, iż trwają czynności wyjaśniające w sprawie.
W odpowiedzi na skargę z dnia [...] listopada 2016 r. Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych wniósł o jej oddalenia, a wskazując na dotychczasowe ustalenia faktyczne i prawne dodał, że postępowanie jest prowadzone w terminie dłuższym niż przewidziane, jednakże organ nie uchylał się od wydania rozstrzygania w przedmiotowej sprawie, lecz przedsięwziął wszelkie przewidziane prawem czynności służące wnikliwemu i rzetelnemu ustaleniu okoliczności faktycznych przedmiotowej sprawy i zebraniu materiału dowodowego potrzebnego do rozstrzygnięcia jej decyzją administracyjną. Biuro Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych jest jedynym urzędem na całą Polskę, bez jednostek pomocniczych, czy oddziałów zamiejscowych, a skargi są składane. Liczba skarg, które wpłynęły do Biura Generalnego Inspektora w ciągu ostatnich 4 lat wzrosła o 100 %, a na jednego pracownika Departamentu Orzecznictwa, Legislacji i Skarg przypada średnio ponad 300 spraw.
Jednakże, w razie gdyby Wojewódzki Sąd Administracyjny nie podzielił powyższej argumentacji Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych wnosi o nieorzekanie, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz o nienakładanie grzywny.
Następnie Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych decyzją z dnia [...] kwietnia 2017 r. nr [...], działając na podstawie art. 104 § 1 ustawy k.p.a., art. 12 pkt 2, art. 18 ust. 1 pkt 1, art. 22, art. 23 ust. 1 pkt 5, art. 27 ust. 2 pkt 2 i 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 922), nakazał Ministrowi Rolnictwa i Rozwoju Wsi wyeliminowanie nieprawidłowości w procesie przetwarzania danych osobowych A. K. poprzez przekazanie danych osobowych wymienionej zawartych w dokumentacji medycznej z zakresu medycyny pracy wytworzonej przez Poradnię Lekarską Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi na rzecz Specjalistycznej Przychodni Lekarskiej [...] SP ZOZ, zaś w pozostałym zakresie odmówił uwzględnienia wniosku.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości m.in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
Skarga analizowana pod kątem bezczynności organu w rozpoznaniu skargi skarżącej A. K. z dnia [...] grudnia 2015 r., zasługuje na uwzględnienie.
|Stosownie z kolei do treści art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst |
|jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 718), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, która obejmuje |
|orzekanie w sprawach skarg na: |
|1. decyzje administracyjne; |
|2. postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienia |
|rozstrzygające sprawę co do istoty; |
|3. postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela|
|o niedopuszczalności ogłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego |
|zarzutu; |
|4. inne niż określone w pkt 1 – 3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających|
|z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 |
|czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267, z późn. zm.) oraz postępowań określonych w działach|
|IV, V, VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r. poz. 749, z późn. zm.) oraz postępowań, do których |
|mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; |
|4a.pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane |
|w indywidualnych sprawach; |
|5. akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego |
|i terenowych organów administracji rządowej; |
|6. akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5 podejmowane w sprawach z zakresu |
|administracji publicznej; |
|7. akty nadzoru nad działalnością jednostek samorządu terytorialnego; |
|8 bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1 – 4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w |
|przypadku określonym w pkt 4a; |
|9. bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1 – 3 aktów lub czynności z |
|zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania |
|administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w|
|działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy |
|powołanych ustaw. |
|Przepisy ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie definiują pojęcia bezczynności. W piśmiennictwie i |
|orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że bezczynność organu administracji publicznej zachodzi wówczas, gdy w prawnie |
|ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale – mimo istnienia |
|ustawowego obowiązku – nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej |
|czynności określonej w art. 3 § 2 pkt 1 – 4a ustawy (T. Woś [w:] T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed |
|sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2011, s. 109). Skarga na bezczynność ma na celu zwalczenie zwłoki w załatwieniu sprawy |
|poprzez spowodowanie wydania przez organ oczekiwanego aktu lub podjęcia określonej czynności. Okoliczności, które powodują zwłokę |
|organu w rozpatrzeniu wniosku oraz stopień przekroczenia terminów, wpływają na ocenę, czy istniejąca bezczynność miała miejsce z |
|rażącym naruszeniem prawa, czy też nie. |
|W sytuacji więc, jeśli skarżąca A. K. złożyła do Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych skargę w zakresie nieprawidłowości |
|przetwarzania jej danych osobowych przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi oraz Specjalistyczną Przychodnię Lekarską [...] w W., a skarga |
|ta, w jej ocenie, nie została należycie – czyli w jednej z form przewidzianych w ustawie o ochronie danych osobowych – rozpatrzona w |
|wymaganym terminie, to w świetle powołanych wyżej przepisów przysługiwało jej prawo wniesienia do sądu administracyjnego skargi na |
|bezczynność Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych. Zatem Sąd uznał skargę za dopuszczalną i jej rozpoznanie nastąpiło |
|stosownie do treści art. 119 pkt 4 i art. 120 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w trybie uproszczonym na |
|posiedzeniu niejawnym. |
|Wskazać dalej należy, że w myśl art. 35 § 1 k.p.a., organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. |
|Niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem|
|wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się |
|postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ (§ 2). Z kolei załatwienie sprawy |
|wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie |
|później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym – w ciągu miesiąca od dnia otrzymania|
|odwołania (§ 3). Zatem z przytoczonych powyżej przepisów wynika jedna z podstawowych zasad postępowania administracyjnego nakładająca |
|na organy administracji publicznej obowiązek szybkiego i wnikliwego działania, z drugiej zaś strony w sposób jednoznaczny określono w |
|nich terminy i sposób działania. Wobec powyższego przewlekłe prowadzenie postępowania, wskazane już wyżej w art. 3 § 2 pkt 8 cytowanej |
|ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, dotyczyć będzie okresu do upływu terminu załatwienia sprawy. |
|Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że po stronie organu wystąpiły przesłanki bezczynności |
|postępowania. Do wniosku takiego prowadzi analiza wszystkich czynności usystematyzowanych w porządku chronologicznym, a przedstawionych|
|już powyżej w stanie faktycznym sprawy. Otóż od chwili złożenia skargi przez skarżącą do Generalnego Inspektora Ochrony Danych |
|Osobowych w dniu [...] grudnia 2015 r. i mimo kolejnych pism z dnia [...] stycznia 2016 r., z dnia [...] stycznia 2016 r. oraz wezwania|
|do usunięcia naruszenia prawa z dnia [...] lutego 2016 r., organ dopiero pismem z dnia [...] marca 2016 r. wezwał skarżącą do |
|uzupełnienie braków formalnych skargi. Zatem jego pierwsza czynność nastąpiła po 4 miesiącach. |
|Następnie po uzupełnieniu braków formalnych przez skarżącą w dniu 17 marca 2016 r., organ dopiero po przeszło 4 miesiącach, bo w dniu |
|25 lipca 2016 r. zwrócił się do Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi oraz do Specjalistycznej Przychodni Lekarskiej [...] w W. z prośbą o |
|złożenie wyjaśnień w sprawie, mimo wezwania z dnia [...] czerwca 2016 r. (data wpływu d o organu 4 lipca 2016 r.) naruszenia prawa. |
|Niezależnie od powyższego, mimo uzyskania od Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi odpowiedzi w dniu 3 sierpnia 2016 r., organ dopiero po |
|przeszło 2 i pół miesiącach, bowiem w dniu [...] października 2016 r. zwrócił się do niego o uzupełnienie wyjaśnień. |
|Skoro zatem przez okres prawie półtora roku organ nie był w stanie rozpatrzeć skargi A. K., zaś znakomita większość prowadzonych |
|czynności i to w niedużej ilości, była wykonywana ze znacznym przekroczeniem ustawowych terminów, co – w ocenie Sądu – świadczy to o |
|pozornym prowadzeniu sprawy i niczym nie uzasadnionej opieszałości oraz w żadnym stopniu nieuzasadnionej zwłoce. To z kolei prowadzi do|
|wniosku, że organ w sposób zdecydowany pozostawał w stanie bezczynności. Ponadto Sąd nie dopatrzył się w rozpoznawanej sprawie żadnych |
|obiektywnych powodów prowadzenia sprawy tak długo, bowiem nie była ona skomplikowana czy też uwarunkowana wielością i zakresem |
|czynności a skoro tak, to naruszono zasadę niezbędnej koncentracji w rozumieniu art. 12 k.p.a. |
|Ponadto w rozpoznawanej sprawie charakter sprawy w żadnym wypadku – w zestawieniu z wykazaną już wyżej opieszałością pomiędzy |
|poszczególnymi czynnościami procesowymi – nie uzasadniał tak długiego prowadzenia sprawy. |
|Na marginesie stwierdzić również należy, że wobec tak ustalonego stanu faktycznego organ nie wykonał ponadto obowiązku wynikającego z |
|art. 36 § 1 k.p.a. w myśl którego o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 lub w przepisach |
|szczególnych organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin |
|załatwienia sprawy, jak również – ewentualnie – z art. 36 § 2 k.p.a. zgodnie z którym ten sam obowiązek ciąży na organie administracji |
|publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu. Z tego też powodu należało uznać |
|bezczynność postępowania jako kwalifikowaną, tj. z rażącym naruszeniem prawa, bowiem brak wykonania obowiązku z cytowanych powyżej |
|przepisów prawa świadczy – w ocenie Sądu – o lekceważeniu skarżącej i naruszeniu prawa w sposób oczywisty. Dodać należy, że rażącym |
|naruszeniem prawa jest stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można powiedzieć, bez potrzeby odwoływania się do szczegółowej |
|oceny okoliczności sprawy, iż naruszono prawo w sposób oczywisty (vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 czerwca 2012 |
|r., sygn. akt I OSK 675/12, publ. Lex nr 1218894). |
|Nie bez znaczeniu jest tu również fakt, iż bezczynności dopuścił się organ centralny, który z racji swej wagi i pozycji w systemie |
|organów państwowych, powinien szczególnie przestrzegać terminowości w rozpatrywaniu spraw. Z tego samego też powodu Sąd wymierzył |
|organowi grzywnę w wysokości 500 zł, która z jednej strony, mieszcząca się w dolnych granicach określonych w art. 154 § 6 ustawy – |
|Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, jest adekwatna – w ocenie Sądu – do rozmiaru uchybień organu przy jednoczesnym |
|uwzględnieniu trudności organizacyjno – etatowych i wielości rozpoznawanych spraw i ma charakter dyscyplinujący, co do terminowego |
|załatwiania spraw obywateli na przyszłość. Tym bardziej, że tego rodzaju bezczynności – jak wynika z przeglądu orzecznictwa tutejszego |
|Sądu – Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych dopuścił się już wielokrotnie. |
|W tym miejscu dodać skarżącej należy, że sąd administracyjny w obowiązującym stanie prawnym nie ma możliwości zobowiązani organu do |
|ukarania dyscyplinarnego pracowników winnych niezałatwienia sprawy w terminie, |
|W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 149 § 1 pkt 3) i § 1a oraz § 2 w zw. z art. 132, a w sprawie kosztów na podstawie art. 200 w zw.|
|z art. 209 cytowanej już wyżej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji wyroku. |