Uzasadnienie
W piśmie z dnia [...] grudnia 2021 r. A. S. (dalej: "skarżący") skierowanym do Prezesa Rady Ministrów (dalej: "Prezes RM", "organ"), odnosząc się do doniesień medialnych dotyczących przestępczego spisku lub spisków [...] oraz rozmowy z 2018 r. w [...] o przemycie papierosów z [...] oraz podnosząc, że "informacje o tych faktach i praktykach są skrzętnie ukrywane przed obywatelami Polski" zwrócił się w trybie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 902, dalej: "u.d.i.p.") o udzielenie informacji "o tych faktach i praktykach, a w szczególności dlaczego osoby winne popełnienia przestępstw i ich protektorzy, osoby zapewniające im ochronę nie tylko nie zostały pociągnięte do odpowiedzialności prawnej, ale rząd [...], rząd Pana Premiera pozwala im na funkcjonowanie w organach władz lub zapewnia im lukratywne posady w administracji lub podmiotach zależnych, w szczególności spółkach Skarbu Państwa".
W związku z brakiem odpowiedzi, pismem z dnia [...] stycznia 2022 r., A. S. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezesa RM w zakresie rozpoznania wniosku z dnia [...] grudnia 2021 r. wnosząc o:
- 1. rozpoznanie skargi na rozprawie z osobistym stawiennictwem skarżącego;
- 2. uwzględnienie skargi i zobowiązanie organu do załatwienia sprawy;
- 3. przyznania od organu na jego rzecz sumy pieniężnej w wysokości pięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia pieniężnego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, na podstawie art. 149 § 2 P.p.s.a.;
- 4. ukaranie organu grzywną w maksymalnej przewidzianej prawem wysokości;
- 5. stwierdzenie, że zachowania organu mają charakter celowy oraz rażącego naruszenia prawa;
- 6. zawiadomienie, w trybie art. 155 P.p.s.a., właściwych organów o istotnych naruszeniach prawa przez organ i okolicznościach mających wpływ na ich powstanie;
- 7. zwolnienia go od kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę Prezes RM wniósł o jej oddalenie w całości jako niezasadnej oraz niestosowanie wobec organu sankcji z art. 149 § 2 P.p.s.a.
W uzasadnieniu Prezes RM wyjaśnił, że Centrum Informacyjne Rządu KPRM udzieliło skarżącemu odpowiedzi pismem z dnia [...] lutego 2022 r. nr [...], przepraszając za zwłokę oraz wskazując, że wnioskowane informacje nie stanowią informacji publicznej w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej.
Prezes RM wyjaśnił, że opóźnienie w udzieleniu odpowiedzi wynikało z faktu, że skarżący przesyła kilka podobnych pism w jednej kopercie, z tymi samymi datami (dotyczy to także skarg na bezczynność z dnia [...] stycznia 2022 r.), swoje wcześniejsze pisma i niejednokrotnie jest ciężko rozgraniczyć, czy dane pismo skarżącego stanowi uzupełnienie innego wystąpienia, czy należy traktować je jako oddzielne pismo. Czasami dopiero na etapie skargi można stwierdzić, że skarżący żąda odrębnego ustosunkowania się przez organ do przedstawionego przez siebie zagadnienia.
Organ wskazał, że w odpowiedzi z dnia [...] lutego 2022 r. skarżący został poinformowany, że żądana informacja (dotycząca wyrażenia opinii) nie stanowi informacji publicznej bowiem wnioskiem o udzielenie informacji publicznej może być objęte pytanie o określony stan istniejący na dzień udzielenia odpowiedzi. Wniosek o udostępnienie informacji publicznej nie może zmierzać do inicjowania działań. Informacja ma charakter informacji publicznej, jeśli jest to informacja istniejąca i będąca w posiadaniu organu. Prezes RM stwierdził, że informacja publiczna dotyczy sfery faktów, może nią być też treść określonego dokumentu.
Natomiast w trybie przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej, nie można domagać się wyrażenia opinii na dany temat, przeprowadzenia oceny lub dokonania interpretacji. Z tych samych powodów, przedmiotem wniosku o udzielenie informacji publicznej nie może być również stan "świadomości" organu, gdyż informacja publiczna dotyczy sfery faktów, czyli danych, jakimi konkretny organ dysponuje w postaci zmaterializowanej, np. w formie dokumentu. Wniosek o udostępnienie informacji publicznej jest żądaniem udzielenia wnioskodawcy kwalifikowanej informacji, czyli wiadomości określonej treści - tj. informacji o sprawach publicznych - jak stanowi art. 1 ust. 1 u.d.i.p.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
skargę uznać należy za niezasadną.
Zgodnie z treścią przepisu art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm.) zakres przedmiotowy skargi na bezczynność wyznaczają postanowienia art. 3 § 2 pkt 1-4 tej ustawy.
Istota sprawy w niniejszym postępowaniu sprowadzała się do oceny, czy istnieją przesłanki ku temu, aby nakazać organowi administracji dopełnienia stosownych czynności. Ustalenia wymagała więc okoliczność, czy organ prowadząc przedmiotowe postępowanie pozostawał w bezczynności.
Analiza akt administracyjnych niniejszej sprawy prowadzi do konkluzji, iż organ nie dopuścił się bezczynności, i rozpoznał poprawnie wniosek strony inicjujący postępowanie.
W pierwszym rzędzie podkreślenia wymagało to, iż w myśl ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, organ administracji publicznej rozpatrując wniosek skarżącego, mógł co do zasady:
- 1. udostępnić żądaną informację bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 1),
- 2. powiadomić stronę w ww. terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim informacja zostanie udostępniona, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 2),
- 3. udostępnić informację zgodnie z wnioskiem - po upływie 14 dni od dnia powiadomienia wnioskodawcy o wysokości opłaty, związanej z dodatkowymi kosztami spowodowanymi wskazanym we wniosku sposobem udostępnienia, które to powiadomienie winno nastąpić w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku (art. 15 ustawy),
- 4. odmówić udostępnienia żądanej informacji w drodze decyzji (art. 16 ust. 1 ustawy),
- 5. powiadomić pismem wnioskodawcę, iż żądana informacja nie ma charakteru publicznego,
- 6. powiadomić pismem wnioskodawcę, iż nie posiada żądanej informacji.
Bezczynność organu na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej polega zatem na tym, że organ zobowiązany do podjęcia czynności materialno - technicznej w przedmiocie informacji publicznej, takiej czynności nie podejmuje m.in. z uwagi na błędne zakwalifikowanie żądanej informacji jako nie posiadającej przymiotu informacji publicznej, lub na tym, że organ "milczy" wobec wniosku strony o udzielenie takiej informacji.
Przenosząc powyższe na realia faktyczne sprawy uznać należało, iż organ w sposób poprawny przyjął, że żądane dane nie należą do sfery informacji publicznej, o czym poinformował wnioskodawcę.
Omawiana ustawa dotyczy bowiem wyłącznie sfery faktów, a nie materii opinii. Skoro zaś sam wnioskodawca w swym żądaniu wspomina o osobach nie pociągniętych do odpowiedzialności karnej, to oczywistym jest, że nawiązuje tyko do swojej opinii, że konkretne osoby popełniły przestępstwo. Do czasu zaś prawomocnego skazania przez Sąd, każda osoba ma przymiot osoby niewinnej i nie może być uważana za przestępcę.
Również informacja o numerach telefonów, nie stanowi informacji publicznej, co wielokrotnie przesądzały już Sądy administracyjne obydwu instancji. Faktem mogącym ewentualnie stanowić informację publiczną będą np. rozmowy prowadzone przy użyciu telefonu służbowego, ale nie sam numer tego telefonu.
Na marginesie dodania wymagało także to, ze o bezczynności organu może świadczyć wyłącznie tego typu opóźnienie, które zostało zawinione przez organ, a nie takie, które zostało spowodowane siła wyższą lub działaniem strony. W niniejszej sprawie, jak podnosi organ w odpowiedzi na skargę, "Opóźnienie w udzieleniu odpowiedzi Skarżącemu wynikało z faktu, że Skarżący przesyła kilka podobnych pism w jednej kopercie, z tymi samymi datami (dotyczy to także skarg na bezczynność z dnia 16 stycznia 2022 r.), swoje wcześniejsze pisma i niejednokrotnie jest ciężko rozgraniczyć, czy dane pismo Skarżącego stanowi uzupełnienie innego wystąpienia, czy należy traktować je jako oddzielne pismo. Czasami dopiero na etapie skargi można stwierdzić, że Skarżący żąda odrębnego ustosunkowania się przez Organ do przedstawionego przez siebie zagadnienia".
Biorąc pod uwagę fakt, że w/przywołane tłumaczenia organu Sąd uznaje za przekonujące, to w realiach niniejszej sprawy brak było możliwości stwierdzenia po stronie Premiera zarzucanej skargą bezczynności.
W świetle powyższego, sytuacji gdy organ prawidłowo rozpoznał wniosek strony i nie pozostawał w bezczynności, Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.).