Uzasadnienie
Wnioskiem z dnia [...] czerwca 2015 r. D. C. zwrócił się do Ministra Spraw Zagranicznych o udzielenie informacji publicznej:
- • jakie przepisy normują działanie polskiej służby zagranicznej (w tym placówek dyplomatycznych i konsularnych RP);
- • przesłanie regulaminów, procedur i innych aktów normujących działania polskiej placówki zagranicznej w T., w tym w zakresie postępowania w przypadku zamachy terrorystycznego skierowanego w obywateli polskich lub w których obywatele polscy padli ofiarą;
- • podanie ilości osób zatrudnionych w placówce zagranicznej T., ich imion i nazwisk, zakresu obowiązków, zajmowanych stanowisk (posiadanych stopni) jak i stażu pracy poszczególnych osób w służbie zagranicznej (nie tylko na placówkach zagranicznych również w Polsce).
- • czy i które osoby zatrudnione w placówce zagranicznej w T. były przeszkolone (znały odpowiednie procedury) w zakresie postępowania w przypadku zamachy terrorystycznego. Którego ofiarą są obywatele polscy.
Wniósł o przesłanie powyższych informacji drogą elektroniczną uznając, że Minister Spraw Zagranicznych nie udzielając odpowiedzi na powyższy wniosek pozostaje w bezczynności, D. C. (dalej jako skarżący) w dniu 17 lipca 2015 r. wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie ze skargą na bezczynność organu wnosząc w niej o zobowiązanie organu do rozpoznania wniosku z dnia [...] czerwca 2015 r. o udostępnię informacji publicznej i zasądzenie kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę Minister Spraw Zagranicznych wniósł o jej oddalenie lub umorzenie postępowania wskazując, iż w dniu [...] sierpnia 2015 r. Biuro Rzecznika Prasowego MSZ udzieliło skarżącemu żądanych informacji zgodnie z jego wnioskiem. Jednocześnie organ wskazał, iż co prawda załatwienie sprawy nastąpiło z naruszeniem terminów określonych w ustawie o dostępie do informacji publicznej, ale naruszenie to nie powinno być kwalifikowane jako mające charakter rażącego naruszenia prawa. Wniosek skarżącego obejmował bowiem bardzo szeroki zakres informacji wymagający nakładu pracy w celu zebrania wszystkich wymaganych danych. Po wpłynięciu skargi w trybie samokontroli organ odpowiedział skarżącemu na wniosek udzielając żądnych informacji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 tego artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kontrola ta, zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej powoływana jako P.p.s.a.) obejmuje także orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów.
Przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie definiują pojęcia bezczynności. W piśmiennictwie przyjmuje się jednak, że bezczynność organu administracji publicznej zachodzi wówczas, gdy w prawnie określonym terminie wymieniony organ nie podjął w sprawie żadnych czynności albo wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, jednakże mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie zakończył postępowania stosownym aktem administracyjnym lub nie podjął wymaganej czynności (T. Woś, w: red. T. Woś, Prawo o postępowaniu przed sądami;administracyjnymi, Komentarz, Warszawa 2011 r., str. 109, J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Warszawa 2012 r., str. 43-44). Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność organu, stosownie do art. 149 P.p.s.a., zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisu prawa. Oznacza to, że celem skargi na bezczynność organu administracji, jest doprowadzenie do wydania przez ten organ decyzji administracyjnej (lub innego aktu) w sprawie wszczętej żądaniem strony.
Podstawę rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie stanowiły przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej.
Bezczynność w zakresie dostępu do informacji publicznej występuje wyłącznie wtedy, gdy wniosek o udzielenie informacji dotyczy informacji publicznej, a jego adresatem jest podmiot zobowiązany do jej udzielenia. Ma ona miejsce wówczas, gdy we wskazanym w art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 ze zm., dalej powoływana jako u.d.i.p.) terminie zobowiązany podmiot nie udzieli żądanej informacji lub nie podejmie nakazanych prawem czynności zmierzających do powiadomienia o przyczynach zwłoki i o dodatkowym terminie albo, podejmując te czynności, nie udzieli informacji w maksymalnym 2-miesięcznym terminie, albo wreszcie nie wyda na zasadach przewidzianych w Kodeksie postępowania administracyjnego decyzji o odmowie udzielenia żądanej informacji publicznej.
W rozpoznawanej sprawie bezspornym jest, że został w niej spełniony zarówno zakres podmiotowy, jak i przedmiotowy stosowania ustawy o dostępie do informacji publicznej.
Minister Spraw Zagranicznych jest organem zobowiązanym do udzielenia posiadanej informacji publicznej, zaś żądane przez skarżącego informacje mają charakter informacji publicznej.
Wniosek skarżącego zawierający żądanie udzielenia informacji wpłynął do organu w dniu [...] czerwca 2015 r. Wobec braku odpowiedzi organu na ten wniosek skarżący skierował do Sądu skargę na bezczynność organu, która wpłynęła do organu w dniu 21 lipca 2015 r. Pismem z dnia [...] sierpnia 2015 r. wysłanym na wskazany przez skarżącego adres organ odpowiedział na wniosek skarżącego przekazując również wnioskowane załączniki. Sąd ocenia skargę na bezczynność na moment jej wniesienia, niemniej zobowiązany jest uwzględnić wszelkie okoliczności zaistniałe od tego zdarzenia prawnego do chwili orzekania. Biorąc pod uwagę datę skierowania skargi, nie można przyjąć by skarga na moment jej wniesienia była nieuzasadniona. Wypełnienie żądania skarżącego nastąpiło po wniesieniu skargi w dniu 4 sierpnia 2015 r.
W myśl art. 149 P.p.s.a. Sąd nie jest uprawniony do prowadzenia postępowania w kierunku wydania wyroku zobowiązującego organ do rozpatrzenia wniosku Jeżeli w dniu orzekania zarzucana w skardze bezczynność już nie występuje, bo organ podjął stosowną decyzję, czy też dokonał czynności, jak to miało miejsce w rozpoznawanej sprawie. W takiej sytuacji postępowanie sądowe wszczęte skargą na bezczynność staje się bezprzedmiotowe i podlega umorzeniu.
W rozpoznawanej sprawie Sąd uznał, że postępowanie stało się bezprzedmiotowe i w tej sytuacji umorzył postępowanie. Jednocześnie Sąd był zobowiązany do ustalenia czy bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
Rażącym naruszeniem prawa jest stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można powiedzieć, bez potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności sprawy, że naruszono prawo w sposób oczywisty (por. wyrok NSA z 21 czerwca 2012 r" I OSK 675/12, Lex nr 1218894). W rozpoznawanej sprawie taka sytuacja nie miała miejsca. Organ wprawdzie uchybił terminom przewidzianym w ustawie o dostępie do informacji publicznej, ale wkrótce po upływie 1, 5 miesiąca udzielił skarżącemu wnioskowanej informacji. Organ starał się uczynić zadość żądaniu strony zaś opóźnienie wyniknęło z konieczności zgromadzenia stosownych informacji oraz dokumentów a nie z lekceważenia wnioskodawcy.
W tym stanie rzeczy, uznając iż na dzień orzekania przez Sąd, żądanie skarżącego zostało zaspokojone przez organ, na mocy art. 161 § 1 pkt 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji postanowienia.
Z uwagi na fakt, że w chwili wnoszenia skargi była ona zasadna, gdyż organ pozostawał w bezczynności, należało zwrócić wnioskodawcy koszty postępowania, na podstawie art. 200 wyżej cytowanej ustawy.