Uzasadnienie
W dniu 13 listopada 2003r. G.L. wystąpił do Ministra Zdrowia z wnioskiem o bezpłatne udzielenie informacji o zakresie kompetencji Ministerstwa Zdrowia i o jego działalności w 2003r. oraz o przesłanie ustawy o ochronie zdrowia psychicznego.
Pismem z dnia [...] listopada 2004r. nr [...] Ministerstwo Zdrowia poinformowało G.L., że wszelkie informacje dotyczące funkcjonowania Ministerstwa dostępne są na jego stronie internetowej pod adresem www.mz.gov.pl, natomiast ustawa o ochronie zdrowia psychicznego została opublikowana w Dzienniku Ustaw z dnia 20 października 1994r. Nr 111, poz. 535 ze zmianami w Dz. U. z 1997r. Nr 88, poz. 554, Dz. U. Nr 113, poz. 731 i Dz. U. z 1998r. Nr 106, poz. 668.
W dniu 5 stycznia 2004r. skarżący skierował do Naczelnego Sądu Administracyjnego skargę na bezczynność Ministra Zdrowia. Wniósł o spowodowanie, by udzielono mu informacji, o które wystąpił w dniu 13 listopada 2003r.. Wskazał, że odsyłanie go do poszukiwań w internecie jest sprzeczne z art. 32 Konstytucji RP, który gwarantuje wszystkim obywatelom (także osobie nie posiadającej możliwości skorzystania z internetu z uwagi na odbywanie kary pozbawienia wolności) równość w dostępie do informacji. Przepis ten, zdaniem skarżącego, zapewnia jednakowe traktowanie osób ubiegających się o informację, także wówczas, gdy osoba ubiegająca się o nią jest osadzona w zakładzie karnym.
W odpowiedzi na skargę Minister Zdrowia wskazał na jej bezzasadność. Zdaniem Ministra, udostępnienie informacji publicznej następuje poprzez ogłaszanie w internetowym Biuletynie Informacji Publicznej, udostępnianie na wniosek zainteresowanego i wyłożenie w powszechnie dostępnym miejscu.
Udzielenie informacji G.L. poprzez odesłanie do publikacji zamieszczonych na stronach internetowych Ministerstwa, w ocenie organu, czyni zadość wymogom ustawy o dostępie do informacji publicznej i jednocześnie uwzględnia sytuację samego zainteresowanego, który korzystając z pomocy pracowników placówki, w której odbywa karę, będzie mógł zapoznać się z treścią informacji objętych jego wnioskiem. Ten sposób udzielenia informacji jest również uzasadniony względami ekonomicznymi, albowiem, jak wskazano, Ministerstwo nie dysponuje środkami finansowymi na realizację wniosków składanych w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej.
W dniu 4 kwietnia 2004r. G.L. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosek o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Na wstępie wyjaśnić należy, iż w związku ze zmianą struktury sądownictwa administracyjnego, na podstawie art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1271 z późn. zm.), sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 01 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 z późn. zm.).
Zgodnie z art. 119 pkt 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w przedmiotowej sprawie zostały spełnione przesłanki do rozpoznania jej w trybie uproszczonym, albowiem G.L. złożył w tym zakresie stosowny wniosek, natomiast Minister Zdrowia w ciągu 14 dni od zawiadomienia go o takim wniosku, nie zażądał przeprowadzenia rozprawy.
G.L. przedmiotem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie uczynił bezczynność Ministra Zdrowia polegającą na nieudzieleniu informacji zgodnie z jego wnioskiem. Zarzut bezczynności organu zawsze musi być rozpatrywany na gruncie konkretnej regulacji prawnej. Ustawa z dnia 6 września 200lr. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 z późn. zm.) odnosi się jedynie do udzielania informacji publicznej w rozumieniu tej ustawy.
Informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych (art. 1 ust. 1 ustawy). Informacje publiczne można podzielić na dwie grupy. Z uwagi na treść art. 1 ust. 2 można wyodrębnić informacje, które podlegają udostępnieniu na zasadach i w trybie zawartym w omawianej ustawie, bądź też takie, które podlegają udostępnieniu na zasadach i w trybie przewidzianym w ustawach szczególnych. Dotyczy to również art. 6 ustawy, w którym mogą znaleźć się oba wymienione typy. Informację publiczną stanowi więc treść dokumentów wytworzonych przez organy władzy publicznej, treść wystąpień i ocen przez nie dokonywanych, niezależnie do jakiego podmiotu są one kierowane i jakiej sprawy dotyczą. Informacja publiczna dotyczy więc sfery faktów.
Może powstać w związku z tym pytanie, czy informacja publiczna odnosi się do informacji o prawie Zasadniczo informacja taka stanowi w świetle przedstawionego określenia informację publiczną. Jednakże w tym przypadku wchodzi w grę odrębna regulacja przewidziana w art. 1 ust. 2 ustawy. Stąd dostęp do treści aktów normatywnych odbywa się na zasadach określonych ustawą z dnia 20 lipca 2000r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych (Dz. U. Nr 62, poz. 718 z późn. zm.). Informację udzielaną w trybie omawianej ustawy stanowić będą natomiast wiadomości o projektowanych aktach normatywnych, czy aktach nieogłoszonych. Ustawa o dostępie do informacji publicznej nie znajduje zatem zastosowania w odniesieniu do żądania przesłania aktu prawnego (ustawy o ochronie zdrowia psychicznego).
Kompetencje Ministerstwa Zdrowia i prowadzona działalność w 2003r. stanowią, zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, informacje o sprawach publicznych, a stosownie do art. 6 ust. 1 pkt 3 lit. "a", "d" i "e", będąc rodzajem informacji dotyczącej trybu działania, sposobu przyjmowania i załatwiania spraw, podlegają udostępnieniu w trybie i na zasadach w niej określonych.
Stosownie do treści art. 10 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, informacja publiczna, która nie została udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej, jest udostępniana na wniosek. W niniejszej sprawie organ poinformował skarżącego o możliwości uzyskania przez niego żądanych informacji poprzez zaznajomienie się z nimi w formie elektronicznej na stronie internetowej Ministerstwa Zdrowia, która to strona stanowi link urzędowego publikatora teleinformatycznego - Biuletynu Informacji Publicznej.
Należy podkreślić, że dysponent informacji publicznej jest zobowiązany do jej udostępnienia tylko wtedy, gdy informacja ta nie została wcześniej udostępniona i nie funkcjonuje w obiegu publicznym, co nie pozwala zainteresowanemu zapoznać się z jej treścią inaczej niż wskutek złożenia wniosku do odpowiedniego organu o udzielenie informacji.
Bezczynność organu na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej polega zatem na tym, że organ zobowiązany do podjęcia czynności materialno - technicznej w przedmiocie informacji publicznej, takiej czynności nie podejmuje. Innymi słowy, z bezczynnością organu w zakresie dostępu do informacji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy organ milczy wobec wniosku strony o udzielenie takiej informacji. Z kolei stanowisko organu, które w istocie sprowadza się do odmowy udzielenia informacji przybiera, jak wskazano powyżej, procesową formę decyzji administracyjnej, co uzasadnia stosowanie w tym zakresie ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj.: Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.).
W świetle ustawy o dostępie do informacji publicznej organ nie pozostawał w zwłoce, albowiem odesłanie do funkcjonujących w obiegu publicznym żądanych informacji wyklucza potrzebę udostępniania ich na wniosek, toteż Sąd uznał skargę G.L. za nieuzasadnioną.
Kwestią zupełnie inną jest to, że skarżący w swej obecnej sytuacji ma utrudniony dostęp do wszelkich informacji. Nie może mieć to jednak wpływu na rozstrzygnięcie Sądu w niniejszej sprawie, której przedmiotem jest zarzut bezczynności na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej. Kara pozbawienia wolności, a co za tym idzie, społeczne odizolowanie osoby osadzonej, jest konsekwencją naruszenia przez nią obowiązującego porządku prawnego, który swój fundament opiera o normy Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.
Z uwagi na powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w oparciu o art. 151 w związku z art. 119 pkt 2 i art. 120 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji wyroku.