Uzasadnienie
S. P. (dalej "skarżący", "wnioskodawca") zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z wnioskiem o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego w niniejszej sprawie.
Z nadesłanego formularza PPF wynika, że wnioskodawca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z żoną. Źródłem utrzymania rodziny jest emerytura żony w wysokości 808,93 zł oraz dochody skarżącego z tytułu umowy o prace oraz renty w łącznej wysokości 624, 51 zł. Skarżący wskazał, że nie posiada innego majątku ani przedmiotów wartościowych. Podniósł, że pozostaje z żoną w rozdzielności majątkowej, na rzecz małżonki uiszcza alimenty w wysokości 1500 zł.
Ponieważ złożone przez skarżącego oświadczenie nie zawierało pełnych informacji co do jego aktualnej sytuacji finansowej oraz sytuacji finansowej żony prowadzącej z nim wspólne gospodarstwo domowe, pismem Sądu z dnia 16 grudnia 2014 r. został on wezwany do uzupełnienia, w terminie 14 dni przedmiotowego wniosku poprzez nadesłanie:
- 1. dokumentów potwierdzających wysokość miesięcznych wydatków w prowadzonym gospodarstwie domowym za okres ostatnich trzech miesięcy,
- 2. zaświadczenia o dochodach wymienionych w rubryce 8 i 10 formularza PPF osiąganych przez skarżącego oraz jego żonę za okres ostatnich trzech miesięcy,
- 3. wyciągów i wykazów z posiadanych przez skarżącego oraz jego żonę rachunków bankowych z okresu ostatnich trzech miesięcy.
Wezwanie do uzupełnienia braków wniosku o przyznanie prawa pomocy zostało skarżącemu doręczone w dniu 29 grudnia 2014 r. (k. 38 akt sądowych). Tym samym termin do uzupełnienia braków wniosku upłynął bezskutecznie w dniu 12 stycznia 2015 r. Skarżący w dniu 5 stycznia 2015 r. nadesłała pismo procesowe, w którym oświadczył, że wplata od firmy A. Sp. z o.o. jest to zaliczka na dokonanie zakupów dla tej firmy. W firmie tej skarżący pełni funkcję prezesa, jednak z tego tytułu nie uzyskuje żadnych dochodów, nie jest również udziałowcem.
Skarżący oświadczając jednocześnie, że nie posiada lokat i kont dewizowych, przedłożył wyciąg z osobistego konta bankowego z okresu ostatnich trzech miesięcy. Wnioskodawca nie wykonał natomiast w żadnych zakresie wezwania Sądu z dnia 16 grudnia 2014 r. dotyczącego dochodów żony oraz jej aktualnej sytuacji majątkowej.
Rozpatrując wniosek stwierdzono, co następuje:
W postępowaniu z wniosku o przyznanie prawa pomocy nie zostały wyjaśnione podstawowe okoliczności dotyczące rzeczywistego stanu majątkowego skarżącego i jego możliwości płatniczych. Skarżący powołując się na fakt pozostawania ze swoja żoną w rozdzielności majątkowej, wskazując jednocześnie, że prowadzi z nią wspólne gospodarstwo domowe, nie nadesłał żadnych dokumentów potwierdzających aktualną sytuację majątkową żony.
W ocenie referendarza sądowego fakt pozostawania przez skarżącego z małżonką w ustroju rozdzielności majątkowej małżeńskiej nie ma znaczenia dla sprawy. Zgodnie bowiem z art. 23 ustawy z dnia 25.02.1964r. (Dz.U z 1964r. nr 9 poz. 59 ze zm.) Kodeks rodzinny i opiekuńczy małżonkowie są zobowiązani do wzajemnej pomocy i z tego obowiązku nie zwalnia pozostawanie w rozdzielności majątkowej (postanowienie NSA z dnia 06.10.2004r., sygn. akt GZ 71/04, ONSAiWSA 2005). Obowiązek ten rozszerza się także na partycypowanie w kosztach zaistniałych procesów sądowych (por. postanowienie NSA z dnia 04.12.2008r, sygn. akt I FZ 460/08). Zaznaczyć również wypada, iż rozdzielność majątkowa małżeńska w świetle przepisów prawa rodzinnego odnosi się do majątków małżonków, a nie do ich wzajemnych obowiązków. Błędne jest zatem założenie, iż rozdzielność majątkowa małżeńska zwalnia jednego małżonka z pomocy finansowej na rzecz drugiego w zakresie prowadzonego postępowania sądowego (por. postanowienie NSA z dnia 28.12.2012r., sygn. akt II FZ 981/12 postanowienie NSA z dnia 29.06.2010r., sygn. akt I FZ 229/09, postanowienie NSA z dnia 26.11.2008r., sygn. akt I FZ 463/08).
Informacje, do których udzielenia zobowiązano skarżącego, a które nadal pozostały niewyjaśnione miały istotny wpływ na merytoryczne rozpoznanie złożonego przez niego wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego, rzutując przede wszystkim na prawidłową ocenę jego sytuacji materialno – bytowej. Okoliczności te nie mogą stanowić domniemania ze strony zarówno referendarza sądowego jak i Sądu, zwłaszcza gdy mają stanowić podstawę udzielenia pomocy finansowej ze środków publicznych. Rodzi to obowiązek wszechstronnego ich wyjaśnienia, zwłaszcza gdy informacje udzielone przez osobę wnioskującą o przyznanie prawa pomocy budzą wątpliwości lub są rozbieżne z posiadanymi już przez Sąd, albo po prostu okazują się niewystarczające dla dokonania tej oceny.
W niniejszej sprawie skarżący wnioskował o zwolnienie go od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego. Warunkiem przyznania prawa pomocy w powyżej wskazanym zakresie, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; zwanej dalej jako P.p.s.a.) jest wykazanie braku możliwości poniesienia przez skarżącego jakichkolwiek kosztów postępowania.
Nieudzielanie przez skarżącego wymaganych informacji w zakresie aktualnych dochodów oraz stanu majątkowego żony powoduje, iż brak jest możliwości ustalenia, czy skarżący spełnia tę przesłankę.
Prawo pomocy ma charakter wyjątkowy, z czym związany jest ścisły rygoryzm. Jeżeli strona pomimo nie budzącej wątpliwości treści wezwania nie stosuje się do niego i nie udziela wymaganych informacji – do czego ma oczywiście prawo, musi się przez to liczyć z negatywnymi dla siebie konsekwencjami z tego tytułu.
W tej sytuacji, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.