Uzasadnienie
Wnioskiem z dnia [...] sierpnia 2013 r. S. K. zwrócił się do Zakładu Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej Spółka z o.o. w [...] o udzielenie informacji publicznej:
- - czy ZGKiM Sp. z o.o. w [...] wykonywała roboty (budowlane, ziemne, transportowe itp.) na rzecz M., przy realizacji zadania pn. "Modernizacja świetlicy wiejskiej w [...]", jeżeli nie były realizowane żadne roboty, pozostałe pytania pozostają bez odpowiedzi;
- - jakie roboty były wykonywane przez ZGKiM;
- - jaka była wartość robót wykonywanych przez ZGKiM;
- - kiedy została wystawiona faktura za wykonane roboty;
- - kiedy nastąpiła zapłata.
Jednocześnie wniósł o doręczenie mu ksero faktury za wykonane roboty, ksero umowy zlecenia oraz ksero potwierdzenia odbioru należności od zleceniodawcy M. Pismem z dnia [...] września 2013 r. Prezes Zarządu Zakładu Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej Sp. z o.o. w [...] poinformował wnioskodawcę, iż skonsultowano jego wniosek z firmą M., która jest stroną w postępowaniu. W piśmie wskazano, iż zgodnie z ustawą z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji strona nie wyraziła zgody na udostępnienie zawnioskowanych informacji oraz dokumentacji.
Pismem z dnia 23 września 2013 r. S. K. wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy na podstawie art. 16 ust. 2 oraz art. 17 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej.
W odpowiedzi na ww. wniosek pismem z dnia [...] października 2013 r. Prezes Zarządu Zakładu Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej Sp. z o.o. w [...] poinformował wnioskodawcę, że firma M., która jest stroną w postępowaniu nadal nie wyraża zgody na udzielenie zawnioskowanych informacji oraz dokumentacji. W piśmie wskazano na art. 11 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (Dz. U. Nr 153, poz. 1503 ze zm.).
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na bezczynność Prezesa Zarządu Zakładu Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej Sp. z o.o. w [...] S. K. wniósł o zobowiązanie Spółki do udostępnienia informacji publicznej zgodnie z jego wnioskiem z dnia [...] sierpnia 2013 r. i zasądzenie kosztów postępowania. Zarzucił Spółce naruszenie art. 61 ust. 1 i 2 Konstytucji RP i art. 1 ust. 1 w zw. z art. 10 ust. 1 i art. 13 ust. 1 oraz art. 16 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej. W uzasadnieniu powołał się na opisany powyżej stan faktyczny, konstatując że do dnia sporządzenia skargi nie otrzymał wnioskowanych odpowiedzi, ani też organ nie wydał decyzji w oparciu o art. 16 ustawy o dostępie do informacji publicznej.
W odpowiedzi na skargę Prezes Zarządu Zakładu Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej Sp. z o.o. w [...] wniósł o jej oddalenie. Wskazał, iż Spółka jest spółką prawa handlowego i obowiązek udzielenia informacji jest ograniczony z uwagi na ograniczenia wynikające z przepisów prawa handlowego oraz innych ustaw, m. in. ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, które definiuje pojęcie tajemnicy przedsiębiorcy. Podniósł, że poinformował Spółkę M., iż jeden z mieszkańców Gminy domaga się informacji handlowych związanych ze współpracą z Zakładem Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej. Wskazana Spółka M. nie wyraziła zgody na udostępnienie wnioskowanych danych podkreślając, iż na przeszkodzie ich udostępnieniu stoją przepisy ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji.
Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości m. in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
Skarga analizowana pod kątem bezczynności Prezesa Zarządu Zakładu Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej Sp. z o.o. w [...] w zakresie udzielenia żądanej informacji publicznej do dnia złożenia skargi była zasadna.
Na wstępie należy wyjaśnić, iż stosownie do treści art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, która obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
decyzje administracyjne;
postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie;
inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa;
4a. pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach;
akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
akty nadzoru nad działalnością jednostek samorządu terytorialnego;
bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a.
Z bezczynnością organu mamy zatem do czynienia wówczas, gdy organ zobowiązany do podjęcia czynności, nie podejmuje jej w terminie określonym przez przepisy prawa. Powyższe oznacza więc, że zarzut bezczynności powinien się pojawić wówczas, gdy organ, będąc właściwym w sprawie i zobowiązanym do podjęcia czynności, pozostaje w zwłoce. Skarga na bezczynność bowiem ma na celu spowodowanie wydania przez organ administracji publicznej oczekiwanego aktu.
Mówiąc natomiast o dostępie do informacji publicznej i ewentualnej bezczynności w tym zakresie stwierdzić na samym początku należy, że Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej w art. 61 ust. 1 stanowi, iż obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Prawo to obejmuje również uzyskiwanie informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa, zaś według ust. 2, prawo do uzyskiwania informacji obejmuje dostęp do dokumentów oraz wstęp na posiedzenia kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów, z możliwością rejestracji dźwięku lub obrazu, przy czym tryb udzielania informacji, o których mowa w ust. 1 i 2, określają ustawy (ust. 3).
Konkretyzacją zaś tego prawa zajmuje się m. in. ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 ze zm.), gdzie w myśl art. 1, każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonym w tym akcie prawnym. Ponadto na podstawie art. 2 ust. 1, każdemu przysługuje, z zastrzeżeniem art. 5, prawo dostępu do informacji publicznej, co jednocześnie nie oznacza, że każdy podmiot jest zobligowany do jej udostępnienia. Realizacja bowiem tego prawa spoczywa na określonych w ustawie podmiotach. I tak, zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy, obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności:
- 1) organy władzy publicznej,
- 2) organy samorządów gospodarczych i zawodowych,
- 3) podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa,
- 4) podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego,
- 5) podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów.
Zobowiązanymi do udostępnienia informacji publicznej są również organizacje związkowe i pracodawców reprezentatywne, w rozumieniu ustawy z dnia 6 lipca 2001 r. o Trójstronnej Komisji do Spraw Społeczno-Gospodarczych i wojewódzkich komisjach dialogu społecznego (Dz. U. Nr 100, poz. 1080 z późn. zm.) oraz partie polityczne (ust. 2).
W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Prezes Zarządu Zakładu Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej w [...] jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej w oparciu o art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Jak wynika z Krajowego Rejestru Sądowego Spółka ta jest spółką gminną, w której całość udziałów posiada Gmina [...] (nr KRS: [...]).
W dalszej części dodać należy, że informacją publiczną jest każda informacja dotycząca sfery faktów i danych, wykonywana lub odnosząca się do władz publicznych, a także odnosząca się do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne, w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej. Informacją publiczną jest zatem w świetle przepisów art. 1 ust. 1 i art. 6 ust. 1 ustawy, każda informacja o sprawach publicznych, a w szczególności o sprawach wymienionych w art. 6 ust. 1 ustawy. Udostępnienie informacji publicznej następuje w formie czynności materialno-technicznej, a tylko wyjątkowo w sytuacjach określonych w przepisach art. 14 ust. 2 (umorzenie postępowania) i art. 16 ust. 1 (odmowa udostępnienia informacji), wymagana jest forma decyzji administracyjnej.
W świetle powyższych rozważań wskazać należy, że informacje, których udostępnienia domagał się skarżący we wniosku z dnia [...] sierpnia 2013 r. stanowią informację publiczną w rozumieniu art. 6 ust. 1 pkt 5 lit. a ustawy. Podnieść należy, że również skarżona Spółka nie kwestionowała, że jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej jak również, iż żądane przez skarżącego informacje są informacją publiczną.
W tym miejscu zgodzić się należy ze skarżącym, że w sytuacji, gdy Spółka odmawia udostępnienia informacji, to winno to nastąpić w drodze decyzji w trybie art. 16 ustawy.
Niejako na marginesie wskazać należy, że analiza pisma Zakładu Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej Sp. z o.o. w [...] z dnia [...] września 2013 r. oraz pisma z dnia [...] października 2013 r. nie pozwala na uznanie ich za decyzje administracyjne w rozumieniu art. 107 § 1 kpa.
Zgodnie z ww. przepisem decyzja powinna zawierać: oznaczenie organu administracji publicznej, datę wydania, oznaczenie strony lub stron, powołanie podstawy prawnej, rozstrzygnięcie, uzasadnienie faktyczne i prawne, pouczenie, czy i w jakim trybie służy od niej odwołanie, podpis z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego osoby upoważnionej do wydania decyzji.
Treść tych pism wskazuje jedynie, iż Spółka M. nie wyraziła zgody na udostępnienie zawnioskowanych informacji oraz dokumentacji. Natomiast podkreślić należy, iż z wnioskiem takim skarżący wystąpił do M., lecz do Zakładu Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej Sp. z o.o. w [...]. Tym samym przyjąć należy, zdaniem Sądu, iż pisma z dnia [...] września 2013 r. i [...] października 2013 r. nie spełniają wymogów pozwalających uznać je za decyzje administracyjne o odmowie udostępnienia informacji publicznej, gdyż nie rozstrzygają sprawy z powołaniem się na określoną podstawę prawną.
Zaznaczyć trzeba, że rozstrzygnięcie sprawy stanowi jeden z tych elementów składowych decyzji, bez którego decyzja nie może istnieć. Jest to więc bezwzględnie obowiązujący element każdej prawidłowo wydanej decyzji administracyjnej. Treść rozstrzygnięcia jest zawsze związana z przedmiotem postępowania i stanowi swoistą odpowiedź organu na postawione w podaniu żądanie strony. Stanowi ono o uprawnieniu lub obowiązku, wyrażanym najczęściej w postaci formuły: przyznaję, ustalam, zezwalam, odmawiam itp. Oznacza to, że obowiązek określonego zachowania, który to obowiązek powinien być wyrażony precyzyjnie bez niedomówień i możliwości interpretacji.
Reasumując, skoro w niniejszej sprawie Spółka nie udzieliła informacji w żądanej przez skarżącego formie ani nie wydała decyzji, to takie zachowanie nie doprowadziło do rozpatrzenia wniosku z dnia [...] sierpnia 2013 r., a tym samym Prezes Zarządu Zakładu Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej Sp. z o.o. w [...] pozostaje w bezczynności.
Jednakże bezczynność ta nie miała miejsca – w ocenie Sądu – z rażącym naruszeniem prawa, bowiem wynikła ona raczej z nieznajomości powyższej problematyki i w tej sytuacji nie sposób dopatrzyć się ze strony Spółki lekceważenia skarżącego, czy też celowego przedłużania postępowania, a świadczy o tym chociażby przesłane – aczkolwiek niewywołujące oczekiwanego przez S. K. skutku – pismo z dnia [...] września 2013 r. przekraczające zakreślony ustawą termin, ponieważ stosownie do treści art. 13 ust. 1, udzielenie informacji publicznej następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak jak w terminie 14 dni, zaś w myśl art. 14, gdy termin ten nie może być dochowany, to organ powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, zaś jej udostępnienie następuje w formie i w sposób wskazany we wniosku.
W tym stanie rzeczy, na mocy art. 149 ust. 1 w zw. z art. 132, a w sprawie kosztów na podstawie art. 200 cytowanej już wyżej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji wyroku.