Uzasadnienie
Pismem z dnia 13 września 2014 r. skarżąca B. C., zastępowana przez pełnomocnika w osobie ojca R. T., wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę na bezczynność i przewlekłość postępowania Wojewody D., polegającą na niezałatwieniu w terminie sprawy potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez J. Ł. nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej (miejscowość K., woj. N.).
Odpowiadając na skargę Wojewoda D. wniósł o jej odrzucenie. Zdaniem organu skarżąca nie wyczerpała trybu wskazanego w art. 37 k.p.a., czyli nie wniosła zażalenia na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub ustalonym na podstawie art. 36 k.p.a., co uzasadnia na obecnym etapie odrzucenie jej skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga podlegała odrzuceniu, ponieważ jest niedopuszczalna. W myśl art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) w takim wypadku sąd odrzuca skargę.
Stosownie do przepisu art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. skarga do sądu może dotyczyć bezczynności organu w przypadkach określonych w pkt 1-4a tego przepisu, a zatem bezczynności w sprawach: decyzji administracyjnych, postanowień wydanych w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończących postępowanie, a także postanowień rozstrzygających sprawę co do istoty oraz postanowień wydanych w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, a także pisemnych interpretacji przepisów prawa podatkowego wydawanych w indywidualnych sprawach.
Należy jednak pamiętać, że zgodnie z art. 52 § 1 i § 2 p.p.s.a. skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie.
W realiach niniejszej sprawy postępowanie przed Wojewodą D., którego dotyczy skarga, toczy się na podstawie przepisów ustawy z dnia 8 lipca 2005r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. z 2014 r. poz. 1090). Organem pierwszej instancji w postępowaniu jest wojewoda, a organem wyższego stopnia jest Minister Skarbu Państwa (art. 5 ust. 3 w związku z art. 9 wskazanej ustawy).
Do omawianego postępowania mają zastosowanie przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2013 r. poz. 267; dalej: k.p.a.). Trzeba więc zauważyć, że w myśl art. 37 § 1 k.p.a., na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a., w przepisach szczególnych, ustalonym w myśl art. 36 k.p.a. lub na przewlekłe prowadzenie postępowania stronie służy zażalenie do organu wyższego stopnia, a jeżeli nie ma takiego organu - wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Organ wymieniony w § 1, uznając zażalenie za uzasadnione, wyznacza dodatkowy termin załatwienia sprawy oraz zarządza wyjaśnienie przyczyn i ustalenie osób winnych niezałatwienia sprawy w terminie, a w razie potrzeby także podjęcie środków zapobiegających naruszaniu terminów załatwiania spraw w przyszłości. Organ stwierdza jednocześnie, czy niezałatwienie sprawy w terminie miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 37 § 2 k.p.a.).
Jak wynika z akt administracyjnych przekazanych sądowi przez Wojewodę, skarżąca przed wniesieniem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu nie złożyła zażalenia na niezałatwienie sprawy w terminie do organu wyższego stopnia, czyli do Ministra Skarbu Państwa. Co więcej, Sądu już raz informował skarżącą o konieczności skorzystania z tego trybu. Powyższe pouczenie znalazło się w prawomocnym postanowieniu Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 21 maja 2013 r., sygn. akt II SAB/Wr 61/13 odrzucającym skargę B. C. na bezczynności Wojewody D. w potwierdzeniu prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami RP. Pomimo udzielonego pouczenia - po wydaniu tego postanowienia skarżąca nie złożyła zażalenia na niezałatwienie sprawy w terminie do Ministra Skarbu Państwa. Z tych względów Sąd doszedł do przekonania, że skarżąca nie wyczerpała trybu opisanego w art. 52 § 1 i 2 p.p.s.a., skutkiem czego skarga jest niedopuszczalna.
Dopiero bowiem wyczerpanie środków zaskarżenia w postępowaniu administracyjnym (tj. przed organami administracji publicznej) może otworzyć skarżącej drogę do ewentualnego złożenia skargi do sądu administracyjnego na bezczynność organu administracyjnego.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.