Uzasadnienie
Pismem z dnia 23 lutego 2015 r. M. P. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. w przedmiocie stwierdzenia nieważności aktu nadania wydanego w dniu [...] r. (nr [...]), którym Powiatowa Komisja Ziemska w J. nadała A. S., s. J. i H., gospodarstwo pracownicze we wsi K., gromada P., obejmujące grunty o powierzchni 0,77 ha oraz dom mieszkalny, oborę i szopę.
Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. wniosło jej odrzucenie, argumentując, że skarżący nie wyczerpał trybu wskazanego w art. 37 Kodeksu postępowania administracyjnego.
Pismem z dnia 27 kwietnia 2015 r. Sąd wezwał skarżącego do wyjaśnienia, czy przed wniesieniem skargi wezwał organ do usunięcia naruszenia prawa.
W odpowiedzi na to wezwanie skarżący pismem z dnia 4 maja 2015 r. ponowił zarzuty zawarte w skardze i przedstawił losy swojej rodziny, a także dołączył kopie dokumentów związanych z opisaną na wstępie nieruchomością.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje
Skarga podlegała odrzuceniu, ponieważ jest niedopuszczalna. W myśl art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) w takim wypadku sąd odrzuca skargę.
Stosownie do przepisu art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. skarga do sądu może dotyczyć bezczynności organu lub przewlekłego prowadzenia postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a tego przepisu, a zatem bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania w sprawach: decyzji administracyjnych, postanowień wydanych w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończących postępowanie, a także postanowień rozstrzygających sprawę co do istoty oraz postanowień wydanych w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, a także pisemnych interpretacji przepisów prawa podatkowego wydawanych w indywidualnych sprawach.
Należy jednak pamiętać, że zgodnie z art. 52 § 1 i § 2 p.p.s.a. skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie.
W realiach niniejszej sprawy postępowanie przed SKO w L., którego dotyczy skarga, toczy się na podstawie przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r. poz. 267 ze zm.; dalej: k.p.a.). Zgodnie z art. 37 § 1 k.p.a. na niezałatwienie sprawy w terminie lub na przewlekłe prowadzenie postępowania stronie służy zażalenie do organu wyższego stopnia, a jeżeli nie ma takiego organu - wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Organ wymieniony w § 1, uznając zażalenie za uzasadnione, wyznacza dodatkowy termin załatwienia sprawy oraz zarządza wyjaśnienie przyczyn i ustalenie osób winnych niezałatwienia sprawy w terminie, a w razie potrzeby także podjęcie środków zapobiegających naruszaniu terminów załatwiania spraw w przyszłości. Organ stwierdza jednocześnie, czy niezałatwienie sprawy w terminie miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 37 § 2 k.p.a.).
Jak wynika z akt administracyjnych przekazanych Sądowi przez Kolegium, postępowanie przed organem dotyczy stwierdzenia nieważności aktu nadania, a zatem Kolegium w tej sprawie orzeka jako organ, który nie ma organu wyższego stopnia (zob. art. 127 § 3 w związku z art. 157 § 1 k.p.a.). Dlatego też strona zarzucająca Kolegium przewlekłe prowadzenie postępowania powinna – przed wniesieniem skargi do sądu administracyjnego – wnieść wezwanie do usunięcia naruszenia prawa skierowane wprost do SKO w L..
Tymczasem, skarżący przed wniesieniem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu nie złożył wezwania do usunięcia naruszenia prawa w związku z niezałatwieniem sprawy w terminie przez SKO w L.. Z tych względów Sąd doszedł do przekonania, że strona skarżąca nie wyczerpała trybu opisanego w art. 37 k.p.a., skutkiem czego skarga wniesiona do Sądu jest niedopuszczalna.
Dopiero bowiem wyczerpanie środków zaskarżenia w postępowaniu administracyjnym (tj. przed organami administracji publicznej) może otworzyć skarżącemu drogę do ewentualnego złożenia skargi do sądu administracyjnego na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. w opisanej na wstępie sprawie.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.