Uzasadnienie
L.S. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu na bezczynność Wojewody D. w przedmiocie wydania decyzji potwierdzającej prawo do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości w miejscowości S.J. tj. poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga jest środkiem prawnym uwzględnionym w przepisie art. 3 § 2 pkt 1-8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), określającym zakres jurysdykcji sądów administracyjnych, umożliwiającym przeprowadzenie sądowej kontroli działań organów administracji publicznej w określonym ustawowo zakresie.
Podlega ona regulacji zawartej w powołanej ustawie - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Zgodnie z art. 52 § 1 i § 2 wskazywanego aktu skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba, że skargę wnosi prokurator lub Rzecznik Praw Obywatelskich, a przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie.
W świetle zaś art. 3 § 1 i 2 pkt.8 cytowanej ustawy sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej miedzy innymi orzekając w sprawach skarg na bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt.1-4 niniejszego artykułu.
Wskazany w art. 52 § 1 u.p.s.a wymóg ustawowy wyczerpania przez skarżącego w ramach postępowania administracyjnego środków zaskarżenia określający granice dopuszczalności wniesienia skargi do Wojewódzkiego sądu Administracyjnego należy stosować odpowiednio także do przewidzianej art. 3 § 2 pkt.8 u.p.s.a. skargi na bezczynność organu administracji, której istotą jest zarzut niewydania w terminie decyzji, postanowienia lub innego aktu albo niepodjęcia czynności z zakresu administracji publicznej określonego w art. 3 § 2 pkt.1- 4 ustawy.
W tym przypadku należy przyjąć, że skarżący (oprócz Rzecznika Praw Obywatelskich i prokuratora) obowiązany jest przed wniesieniem skargi wyczerpać środek prawny przewidziany w art. 37 kpa, tzn. wnieść zażalenie do organu administracji publicznej wyższego stopnia na niezałatwienie sprawy w terminie (podkreślenie Sądu).
Wniesienie zażalenia w trybie art. 37 § 1 kpa jest warunkiem formalnym wystąpienia przez osobę zainteresowaną ze skargą do sądu administracyjnego na bezczynność organu i nie może być traktowane jako odrębne i samodzielne postępowanie administracyjne. Zażalenie z art. 37 § 1 Kpa nie jest wprawdzie zażaleniem o którym mowa w art. 141 - 144 kpa, nie można więc do niego odpowiednio stosować przepisów dotyczących odwołań, ale stanowi swoisty środek odwoławczy w przypadku niezałatwienia przez organ sprawy w ustawowym terminie. Ponieważ do tego zażalenia nie mają zastosowania przepisy dotyczące odwołań, to zawsze organem właściwym do jego rozpatrzenia będzie organ wyższego stopnia i to niezależnie od tego, czy przepisy przewidują inny organ odwoławczy (por. postanowienie NSA z 21 maja 1999 r., I SAB 118/98, LEX nr 48577).
Niezależnie od pozytywnego lub negatywnego stanowiska zajętego przez organ wyższego stopnia, strona może wnieść skargę na bezczynność organu i w sądowym postępowaniu ze skargi na bezczynność może ewentualnie podważać stanowisko organu wyrażone w trybie art. 37 § 1 Kpa. (por. wyrok NSA z 24 maja 2001 r, IV SA 572/99, ONSA 2002, Nr 3, poz. 116)
Natomiast niewyczerpanie przed wniesieniem skargi na bezczynność w powyższym zakresie środka prawnego przewidzianego w art. 37 Kpa prowadzi do odrzucenia przez Sąd skargi jako niedopuszczalnej na podstawie art. 58 § 1 pkt. 6 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Tymczasem z akt przedmiotowej sprawy, nie wynika, by w momencie, gdy skarżący L.S. wnosił do Sądu skargę, w której kwestionował bezczynność Wojewody D. w przedmiocie wydania decyzji potwierdzającej prawo do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości w miejscowości S.J. tj. poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej wyczerpał uprzednio wymagany wskazanym przepisem art. 37 § 1 Kpa środek zwalczania bezczynności tego organu administracji na drodze administracyjnej w postaci zażalenia do organu administracji publicznej wyższego stopnia na niezałatwienie jego sprawy w terminie.
Jednocześnie marginalnie zaznaczyć tylko należy, że odrzucenie skargi z powodu niewyczerpania przed wniesieniem skargi na bezczynność w powyższym zakresie środka prawnego przewidzianego w art. 37 Kpa nie przesądza jeszcze o ewentualnym merytorycznym wyniku wszczętego przez skarżącego postępowania administracyjnego w sprawie rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej.
Warunkiem natomiast skutecznego wniesienia skargi do tutejszego Sądu na ewentualną dalszą bezczynność organu pierwszej instancji będzie jednak uprzednie przedsięwzięcie przez stronę wszelkich przewidzianych prawem środków jej zwalczania dostępnych w postępowaniu administracyjnym.
Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny, uznając skargę za niedopuszczalną - zgodnie z przepisem art. 58 § 1 pkt.6 u.p.s.a. - orzekł jak w sentencji.