Uzasadnienie
A. K., L. K. i U. K. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu sprzeciw z dnia [...] stycznia 2018 r. od decyzji Wojewody D. z dnia [...] grudnia 2017 r. nr [...] uchylającej decyzję Starosty Powiatu W. z dnia [...] czerwca 2017 r., nr [...], ustalającej na rzecz L. K. i A. K. odszkodowanie w wysokości [...] zł z tytułu pozbawienia prawa własności nieruchomości oznaczonej geodezyjnie jako działka nr [...],[...], obręb D., która przeszła na własność Gminy D. w związku z ostateczną decyzją Starosty Powiatu W. z dnia [...] czerwca 2016 r., nr [...], zezwalającą na realizację inwestycji drogowej oraz zobowiązującej Gminę D. do wypłaty odszkodowania na rzecz L. K. i A. K. (sygn. akt II SA/Wr 65/18).
Z przywołanej powyżej sprawy została wyłączona skarga A. K., L. K. i U. K. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Starostę Powiatu W. w przedmiocie wywłaszczenia i ustalenia odszkodowania za nieruchomość.
W uzasadnieniu skarżący podnieśli, że postępowanie w sprawie ustalenia na rzecz A. K. i L. K. odszkodowania z tytułu pozbawienia prawa własności jest przewlekłe – zgodnie z art. 12 ust. 4b ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz.U. z 2015 r., poz. 2031; dalej: specustawa), gdyż decyzję ustalającą wysokość odszkodowania wydaje się w terminie 30 dni od dnia, w którym decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej stała się ostateczna (tj. [...] lipca 2016 r.). Skarżący zarzucili staroście wydanie decyzji ustalającej wysokość odszkodowania ponad osiem miesięcy po ustawowym terminie.
W odpowiedzi na skargę starosta wyjaśnił, że prowadzi trzy postępowania administracyjne dotyczące ustalenia wysokości odszkodowania na rzecz byłych właścicieli, za nieruchomości oznaczone w ewidencji gruntów i budynków jako działki o nr [...], i [...]. Organ podniósł, że skarżący nie wnosili zażalenia na przewlekłe prowadzenie postępowania ani ponaglenia. Organ wyjaśnił, że strony brały czynny udział na etapie prowadzonych postępowań administracyjnych, nie wnosiły uwag i zastrzeżeń do przedstawionych materiałów zgromadzonych w przedmiotowych postępowaniach administracyjnych. Co więcej, wszystkie decyzje starosty zostały uchylone w całości przez Wojewodę i przekazane do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Głównym uchybieniem według organu odwoławczego były operaty szacunkowe, ponieważ zawierały błędnie przyjętą do analizy transakcję.
Z uwagi na powyższe, organ pierwszej instancji podjął czynności, mające na celu usunięcie nieprawidłowości wskazanych przez organ odwoławczy, a przede wszystkim pozyskał operaty szacunkowe. Na obecnym etapie strony zostały poinformowane o możliwości zapoznania się z pozyskanymi przez organ operatami szacunkowymi.
Zarządzeniem z dnia [...] kwietnia 2018 r. skarżący zostali wezwani do pisemnego wskazania, w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi, czy przed wniesieniem skargi z dnia [...] stycznia 2018 r. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Starostę Powiatu W. w przedmiocie wywłaszczenia i ustalenia odszkodowania za nieruchomość, wyczerpali tryb z art. 37 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1257) – dalej jako "k.p.a.".
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 52 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) – dalej jako "p.p.s.a." skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka.
Stosownie do art. 37 § 1 k.p.a. stronie służy prawo do wniesienia ponaglenia, jeżeli: 1) nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 k.p.a. (bezczynność);
- 2) postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (przewlekłość). Z kolei zgodnie z § 3 art. 37 k.p.a. ponaglenie wnosi się:
- 1) do organu wyższego stopnia za pośrednictwem organu prowadzącego postępowanie;
- 2) do organu prowadzącego postępowanie - jeżeli nie ma organu wyższego stopnia.
Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie. W przypadku skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania wyczerpanie środków zaskarżenia następuje przez wniesienie ponaglenia przewidzianego w powołanym wyżej art. 37 k.p.a..
W myśl art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 p.p.s.a. sąd na posiedzeniu niejawnym odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Z kolei, zgodnie z art. 53 § 2b p.p.s.a., skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu.
Wyczerpanie przez skarżących trybu określonego w art. 37 § 1 k.p.a. poprzez uprzednie złożenie ponaglenia do organu wyższego stopnia, warunkowało złożenie do Sądu skargi na bezczynność organu.
Ze zgromadzonego w rozpoznawanej sprawie materiału dowodowego nie wynika, aby skarżący złożył takie wezwanie przed wniesieniem skargi do Sądu. Ponadto jeden ze skarżących w treści pisma procesowego z dnia [...] maja 2018 r. wskazał, że wniesienie niniejszej skargi nie zostało poprzedzone złożeniem ponaglenia. Pozostali skarżący nie odpowiedzi na wezwanie.
W tej sytuacji uznać należało, że w niniejszej sprawie nie został wyczerpany tryb przewidziany we wskazanym wcześniej art. 37 k.p.a.
Z powyższych względów, w oparciu o art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.