Uzasadnienie
Pismem z dnia [...] maja 2020 r. A. D. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowanie przez Wojewodę [...] w przedmiocie wyrażenia zgody na zrzeczenie się obywatelstwa polskiego.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej odrzucenie wskazując, że skarga do sądu administracyjnego jest niedopuszczalna.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje.
Skarga, jako niedopuszczalna, podlega odrzuceniu bez merytorycznej oceny jej zasadności. Sprawa, której dotyczy skarga nie mieści się bowiem we właściwości rzeczowej sądu administracyjnego. Sąd administracyjny, rozpoznając skargę, w pierwszej kolejności bada, czy zaskarżony akt lub czynność organu administracji publicznej podlega kontroli tego sądu.
Należy podkreślić, że w świetle art. 184 Konstytucji RP, właściwość sądów administracyjnych obejmuje w zakresie określonym w ustawie, kontrolę działalności administracji publicznej.
Kognicja sądów administracyjnych określona została w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, dalej: "p.p.s.a."). Przepis ten zawiera szczegółowy katalog spraw objętych właściwością rzeczową sądów administracyjnych. Z treści wskazanego przepisu wynika, że sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej poprzez orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne;
- 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
- 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu;
- 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23, 868, 996 i 1579), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r. poz. 613, z późn. zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. poz. 1947), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających;
- 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
- 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
- 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
- 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;
- 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.
Dla oceny dopuszczalności przedmiotowej skargi zasadnicze znaczenie ma art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 2 kwietnia 2009 r. o obywatelstwie polskim (Dz. U. z 2018 r. poz.1829). Zgodnie z tym przepisem, w sprawach o nadanie obywatelstwa polskiego i wyrażenie zgody na zrzeczenie się obywatelstwa polskiego nie stosuje się, z zastrzeżeniem art. 28 ust. 5 i art. 53, przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego oraz przepisów p.p.s.a. Skoro ustawodawca wyłączył m. in.
w sprawie zgody na zrzeczenie się obywatelstwa polskiego zastosowanie p.p.s.a., to tym samym wyłączona została możliwość wniesienia skargi na akty lub czynności podjęte w takiej sprawie, podobnie jak niedopuszczalne jest wniesienie w tej sprawie skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.
Trzeba zauważyć, że Wojewoda nie jest uprawniony do wydania merytorycznego rozstrzygnięcia w sprawie zgody na zrzeczenie się obywatelstwa polskiego, a jedynie przekazuje, za pośrednictwem ministra właściwego do spraw wewnętrznych, wniosek o wyrażenie zgody na zrzeczenie się obywatelstwa z dokumentami wymaganymi na podstawie art. 48 ust. 4 i to Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej, w myśl art. 50 ust. 1 ustawy o obywatelstwie polskim, wyraża zgodę na zrzeczenie się obywatelstwa polskiego lub odmawia jej wyrażenia w formie postanowienia. Należy dodać, że wyłączenie kontroli sądowoadministracyjnej w sprawie wyrażenia zgody na zrzeczenie się obywatelstwa polskiego ma uzasadnienie w tym, że rozstrzygniecie w tej sprawie stanowi prerogatywę Prezydenta RP (art. 137 w zw. z art. 144 ust. 3 pkt 19 Konstytucji RP). Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem, wykonywanie przez Prezydenta RP prerogatyw nie podlega kontroli sądów administracyjnych (postanowienie NSA z dnia 26 listopada 2019 r. sygn. I OZ 550/19; postanowienie NSA z dnia 17 października 2012 r. sygn. I OSK 1876/12 oraz uchwała składu 7 sędziów NSA z dnia 9 listopada 1998 r., sygn. OPS 4/98).
Z powyższych względów, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w postanowieniu.