Uzasadnienie
Pismem z dnia 6 lutego 2013 r. strona skarżąca, zastępowana przez zawodowego pełnomocnika, wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę na bezczynność Wójta Gminy W. M.. Bezczynność polegać miała na nierozpoznaniu wniosku strony skarżącej w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji obejmującej budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie bliźniaczej.
W skardze pełnomocnik strony skarżącej zawarł pogląd, że skarga nie wymaga uprzedniego wezwania organu do usunięcia naruszenia prawa, gdyż nie ma zastosowania przepis art. 52 § 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, co wynika z literalnego brzmienia tego przepisu.
Odpowiadając na skargę organ administracji wniósł o jej odrzucenie. Podniósł, że strona skarżąca nie wyczerpała trybu określonego w art. 37 k.p.a., ponieważ nie wniosła, przed wniesieniem skargi do sądu, zażalenia na bezczynność wójta do organu wyższego stopnia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga podlegała odrzuceniu, ponieważ jest niedopuszczalna. W myśl art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn.: Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) w takim wypadku sąd odrzuca skargę.
Stosownie do przepisu art. art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W myśl art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. skarga może dotyczyć bezczynności organu w przypadkach określonych w pkt 1-4a tego przepisu, a zatem bezczynności w sprawach: decyzji administracyjnych, postanowień wydanych w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończących postępowanie, a także postanowień rozstrzygających sprawę co do istoty oraz postanowień wydanych w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, a także pisemnych interpretacji przepisów prawa podatkowego wydawanych w indywidualnych sprawach.
Należy jednak pamiętać, że zgodnie z art. 52 § 1 p.p.s.a. skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka lub prokurator, przy czym § 2 tego przepisu przez wyczerpanie środków zaskarżenia nakazuje rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie. Zgodnie zaś z § 3 powyższego przepisu, jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 i 4a, można wnieść po uprzednim wezwaniu na piśmie właściwego organu – w terminie czternastu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności – do usunięcia naruszenia prawa.
W świetle powyższych ustaleń, w odniesieniu do skargi na bezczynność polegającej na niewydaniu w terminie decyzji, należy przyjąć, że skarżący (oprócz Rzecznika Praw Obywatelskich, Rzecznika Praw Dziecka lub prokuratora) obowiązany jest przed wniesieniem skargi wyczerpać środek prawny przewidziany w art. 37 k.p.a., tzn. wnieść zażalenie do organu administracji publicznej wyższego stopnia na niezałatwienie sprawy w terminie, a jeśli nie ma takiego organu – wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Wniesienie zażalenia w trybie art. 37 § 1 k.p.a. jest warunkiem formalnym wystąpienia przez osobę zainteresowaną ze skargą do sądu administracyjnego na bezczynność organu administracji publicznej (por. T. Woś (w:) Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, pod. red. T. Wosia, Warszawa 2011, s. 112).
W realiach niniejszej sprawy postępowanie przed organem administracyjnym, którego dotyczy skarga, związane jest z wnioskiem skarżącej spółki o wydanie decyzji administracyjnej w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy. Postępowanie tego rodzaju toczy się na podstawie przepisów ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t. jedn.: Dz.U. z 2012 r. poz. 647 ze zm.) oraz k.p.a. i kończy się wydaniem decyzji administracyjnej.
W tym stanie rzeczy trzeba zauważyć, że w myśl art. 37 § 1 k.p.a., na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a., w przepisach szczególnych, ustalonym w myśl art. 36 k.p.a. lub na przewlekłe prowadzenie postępowania stronie służy zażalenie do organu wyższego stopnia, a jeżeli nie ma takiego organu - wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Organ wymieniony w § 1, uznając zażalenie za uzasadnione, wyznacza dodatkowy termin załatwienia sprawy oraz zarządza wyjaśnienie przyczyn i ustalenie osób winnych niezałatwienia sprawy w terminie, a w razie potrzeby także podjęcie środków zapobiegających naruszaniu terminów załatwiania spraw w przyszłości. Organ stwierdza jednocześnie, czy niezałatwienie sprawy w terminie miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 37 § 2 k.p.a.).
Tymczasem jak wynika z akt administracyjnych przekazanych Sądowi przez organ, strona skarżąca przed wniesieniem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu nie złożyła zażalenia na niezałatwienie sprawy w terminie do organu wyższego stopnia (w niniejszej sprawie byłoby to Samorządowe Kolegium Odwoławcze), co powoduje, że skarga do sądu administracyjnego na obecnym etapie jest niedopuszczalna. Dopiero bowiem wyczerpanie środków zaskarżenia w postępowaniu administracyjnym (tj. przed organami administracji publicznej) może otworzyć skarżącej drogę do złożenia skargi do sądu administracyjnego.
Bez znaczenia pozostaje przy tym ocena prawna art. 52 § 3 p.p.s.a. dokonana przez pełnomocnika skarżącej, ponieważ pominął on w procesie wykładni tego przepisu treść art. 37 k.p.a., co musiało doprowadzić do odrzucenia skargi na obecnym etapie.
W tym stanie rzeczy należało orzec jak w pkt I sentencji postanowienia. Natomiast rozstrzygnięcie w pkt II sentencji postanowienia, wynika z konieczności zastosowania przepisu art. 232 §1 pkt 1 p.p.s.a., który nakazuje zwrot uiszczonego wpisu sądowego od skargi w sytuacji, gdy skarga podlegała odrzuceniu.
Biorąc pod uwagę powyższe, Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i art. 232 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.