Uzasadnienie
M. C. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu na bezczynność Wojewody D. - Wydział Środowiska Rolnictwa w przedmiocie likwidacji szkód w obrębie gruntów wsi R. związanych z piętrzeniem rzeki O. na stopniu w B. D. Zarządzeniem Przewodniczącego z dnia 24 stycznia 2007 r. doręczonym skarżącemu M. C. w dniu 8.02.2007 r. skarżący w ramach badania przez Sąd przesłanek dopuszczalności skargi został wezwany do oświadczenia się czy przed wniesieniem skargi zwrócił się ze stosownym zażaleniem na bezczynność Wojewody D. do organu wyższego stopnia w trybie art. 37 § 1 Kpa.
Na wezwanie Przewodniczącego M. C. oświadczył, że nie wnosił zażalenia do organu wyższego stopnia w trybie art. 37 § 1 Kpa na bezczynność Wojewody D. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest środkiem prawnym uwzględnionym w przepisie art. 3 § 2 pkt 1-8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1270/, określającym zakres jurysdykcji sądów administracyjnych, umożliwiającym przeprowadzenie sądowej kontroli działań organów administracji publicznej w określonym ustawowo zakresie.
Podlega ona regulacji zawartej w powołanej powyżej ustawie - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Zgodnie z art. 52 § 1 i § 2 wskazywanego aktu skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba, że skargę wnosi prokurator lub Rzecznik Praw Obywatelskich, a przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie.
W świetle art. 3 § 1 i 2 pkt. 8 cytowanej ustawy Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej miedzy innymi orzekając w sprawach skarg na bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt. 1-4 niniejszego artykułu.
Wskazany w art. 52 § 1 u.p.p.s.a wymóg ustawowy wyczerpania przez skarżącego w ramach postępowania administracyjnego środków zaskarżenia określający granice dopuszczalności wniesienia skargi do Wojewódzkiego sądu Administracyjnego należy stosować odpowiednio także do przewidzianej art. 3 § 2 pkt.8 u.p.p.s.a. skargi na bezczynność organu administracji, której istotą jest zarzut niewydania w terminie decyzji, postanowienia lub innego aktu albo niepodjęcia czynności z zakresu administracji publicznej określonego w art. 3 § 2 pkt.1- 4 ustawy.
W tym przypadku należy przyjąć, że skarżący (oprócz Rzecznika Praw Obywatelskich i Prokuratora) obowiązany jest przed wniesieniem skargi wyczerpać środek prawny przewidziany w art. 37 k.p.a, tzn. wnieść zażalenie do organu administracji publicznej wyższego stopnia na niezałatwienie sprawy w terminie (podkreślenie Sądu).
Wniesienie zażalenia w trybie art. 37 § 1 kpa jest warunkiem formalnym wystąpienia przez osobę zainteresowaną ze skargą do sądu administracyjnego na bezczynność organu i nie może być traktowane jako odrębne i samodzielne postępowanie administracyjne. Zażalenie z art. 37 § 1 Kpa nie jest wprawdzie zażaleniem o którym mowa w art. 141 - 144 Kpa, nie można więc do niego odpowiednio stosować przepisów dotyczących odwołań, ale stanowi swoisty środek odwoławczy w przypadku niezałatwienia przez organ sprawy w ustawowym terminie.
Ponieważ do tego zażalenia nie mają zastosowania przepisy dotyczące odwołań, to zawsze organem właściwym do jego rozpatrzenia będzie organ wyższego stopnia i to niezależnie od tego, czy przepisy przewidują inny organ odwoławczy (por. postanowienie NSA z 21 maja 1999 r., I SAB 118/98, LEX nr 48577).
Niezależnie od pozytywnego lub negatywnego stanowiska zajętego przez organ wyższego stopnia, strona może wnieść skargę na bezczynność organu i w sądowym postępowaniu ze skargi na bezczynność może ewentualnie podważać stanowisko organu wyrażone w trybie art. 37 § 1 Kpa. (por. wyrok NSA z 24 maja 2001 r., IV SA 572/99, ONSA 2002, Nr 3, poz. 116).
Natomiast niewyczerpanie przed wniesieniem skargi na bezczynność w powyższym zakresie środka prawnego przewidzianego w art. 37 Kpa prowadzi do odrzucenia przez Sąd skargi jako niedopuszczalnej na podstawie art. 58 § 1 pkt. 6 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Z akt przedmiotowej sprawy, w szczególności ze złożonego w tutejszym Sądzie oświadczenia skarżącego z dnia 22 lutego 2007 r. wynika, że w momencie, gdy skarżący M. C. wniósł do Sądu skargę, w której zaskarżył bezczynność
Wojewody D. w przedmiocie likwidacji szkód w obrębie gruntów wsi R. związanych z piętrzeniem rzeki O. na stopniu w B. D., nie wyczerpał on wymaganego przepisem art. 37 § 1 Kpa środka zwalczania bezczynności organu administracji na drodze administracyjnej w postaci zażalenia do organu administracji publicznej wyższego stopnia na niezałatwienie sprawy w terminie.
Odrzucając skargę, która została wniesiona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego za pośrednictwem organu, należało także stosownie do dyspozycji art. 232 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a zwrócić skarżącemu cały uiszczony wpis.
Na marginesie wskazać należy, iż art. 232 § 1 pkt 1 lit. a u.p.s.a zdaje się nie uwzględniać zmienionego w tym względzie stanu prawnego. Jednakowoż zważyć należy, iż czynności wniesienia przez stronę skargi za pośrednictwem organu nie należy w aktualnym stanie prawnym, mającym zastosowanie w przedmiotowej sprawie utożsamiać z wysłaniem przez Sąd odpisu skargi organowi, wykluczającego w myśl literalnej treści przepisu art. 232 § 1 pkt.1 lit. a. możliwość zwrotu stronie całego uiszczonego przez nią wpisu.
Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny, uznając skargę za niedopuszczalną - zgodnie z przepisem art. 58 § 1 pkt.6 powoływanej poprzednio ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - orzekł jak w sentencji.