Uzasadnienie
W piśmie z dnia 16 sierpnia 2016 r. skarżący D. W. i M. W. wnieśli o wyłączenie referendarza sądowego Michała Kazka "z uwagi na Jego stronniczość i uporczywe nękanie strony skarżącej, bawienie się w orzekanie i żądanie dokumentów, które są żądane do każdej sprawy".
W dniu 19 sierpnia 2016 r. referendarz sądowy Michał Kazek złożył pisemne oświadczenie, iż w tej sprawie nie zachodzą okoliczności wymienione w art. 18 w zw. z art. 24 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 718, dalej w skrócie jako u.p.p.s.a.), ani inne okoliczności tego rodzaju, które mogłyby wywołać wątpliwości co do jego bezstronności (art. 19 w zw. z art. 24 § 1 u.p.p.s.a.).
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Stosownie do treści art. 18 i art. 19 u.p.p.s.a. wyłączenie sędziego od orzekania w sprawie sądowoadministracyjnej może nastąpić z mocy samej ustawy (iudex inhabilis), bądź też na żądanie samego sędziego lub na wniosek strony (iudex suspectus).
W myśl postanowień art. 18 § 1 u.p.p.s.a. sędzia jest wyłączony z mocy samej ustawy w sprawach:
- 1) w których jest stroną lub pozostaje z jedną z nich w takim stosunku prawnym, że wynik sprawy oddziałuje na jego prawa lub obowiązki;
- 2) swojego małżonka, krewnych lub powinowatych w linii prostej, krewnych bocznych do czwartego stopnia i powinowatych bocznych do drugiego stopnia;
- 3) osób związanych z nim z tytułu przysposobienia, opieki lub kurateli;
- 4) w których był lub jest jeszcze pełnomocnikiem jednej ze stron;
- 5) w których świadczył usługi prawne na rzecz jednej ze stron lub jakiekolwiek inne usługi związane ze sprawą;
- 6) w których brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia, jak też w sprawach o ważność aktu prawnego z jego udziałem sporządzonego lub przez niego rozpoznanego oraz w sprawach, w których występował jako prokurator;
6a) dotyczących skargi na decyzję albo postanowienie, jeżeli w prowadzonym wcześniej postępowaniu w sprawie brał udział w wydaniu wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie;
- 7) w których brał udział w rozstrzyganiu sprawy w organach administracji publicznej.
Powody wyłączenia trwają także po ustaniu uzasadniającego je małżeństwa, przysposobienia, opieki lub kurateli (art. 18 § 2 u.p.p.s.a.). Sędzia natomiast, który brał udział w wydaniu orzeczenia objętego skargą o wznowienie postępowania, nie może orzekać co do tej skargi (art. 18 § 3 u.p.p.s.a.).
Zgodnie natomiast z przepisem z art. 19 u.p.p.s.a. niezależnie od przyczyn wymienionych w art. 18, sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie.
W przypadku wniosku o wyłączenie sędziego, zgodnie z brzmieniem art. 20 § 1 p.p.s.a., strona zgłasza go na piśmie lub ustnie do protokołu posiedzenia w sądzie, w którym sprawa się toczy, uprawdopodobniając przyczyny wyłączenia. Dalej w art. 20 § 2 u.p.p.s.a. uregulowano, że strona która przystąpiła do rozprawy, powinna uprawdopodobnić ponadto, że przyczyna wyłączenia dopiero później powstała lub stała się jej znana, zaś w § 3 tegoż artykułu dodano, iż do czasu rozstrzygnięcia sprawy o wyłączenie sędzia może spełniać tylko czynności niecierpiące zwłoki.
Z kolei w myśl przepisu art. 24 u.p.p.s.a., przepisy o wyłączeniu sędziego stosuje się odpowiednio m.in. do wyłączenia referendarza sądowego.
Jeżeli zatem, jak to ma miejsce w niniejszej sprawie, strona składa wniosek o wyłączenie referendarza sądowego, powinna ona wskazać okoliczności uprawdopodabniające istnienie przesłanek uwzględnienia tego wniosku, określonych w powołanych wyżej przepisach. Tymczasem skarżący nie przedstawili żadnego dowodu na poparcie swojego wniosku w zakresie przesłanek z art. 18 lub art. 19 u.p.p.s.a., a jedynie odwołali się do subiektywnego odczucia nieprawidłowości przy rozstrzyganiu ich licznych wniosków o przyznanie prawa pomocy, co w ich mniemaniu polegało głównie na zbędnym powtarzaniu żądaniu złożenia dodatkowych dokumentów.
Podkreślić należy, że podnoszone przez skarżących jedynie subiektywne przekonanie o stronniczości i uporczywym ich nękaniu nie mogą same w sobie stanowić podstawy do wyłączenia referendarza sądowego. Konieczne jest bowiem wskazanie konkretnych okoliczności, z których wynika, że istnieją wątpliwości co do bezstronności tego referendarza sądowego.
Można w tym miejscu jedynie zwrócić stronie uwagę, że ewentualne uchybienia w rozpoznawaniu ich wniosków o przyznanie prawa pomocy są weryfikowane w toku instancji w sposób prawem przewidziany.
Jak stanowi przepis art. 22 § 1 i § 2 w zw. z art. 24 § 1 u.p.p.s.a., o wyłączeniu referendarza sądowego rozstrzyga sąd administracyjny, przed którym sprawa się toczy w składzie trzech sędziów na posiedzeniu niejawnym, po złożeniu wyjaśnienia przez referendarza sądowego, którego wniosek dotyczy.
Mając na uwadze, iż referendarz sądowy Michał Kazek złożył wymagane wyżej wyjaśnienie, jak również, że nie stwierdzono istnienia okoliczności pozwalających na uwzględnienie żądania skarżących, wniosek podlega oddaleniu.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 22 § 1 i § 2 w zw. z art. 24 § 1 u.p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.