Uzasadnienie
Wnioskiem z dnia 2 stycznia 2003 r., działająca w imieniu W. M., radca prawny M. P. wniosła do D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. o stwierdzenie nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta W. (PINB dla m. W.) Nr [...] z dnia [...].
Następnie wnioskiem z dnia 7 stycznia 2003r. żądanie zostało sprecyzowane w ten sposób, że pełnomocnik wniosła o:
- 1) stwierdzenie nieważności decyzji PINB dla m. W. z dnia [...] Nr [...], stanowiącej o wyłączeniu z użytkowania budynku mieszkalnego przy ul. H.-B. [...] we W.,
- 2) stwierdzenie nieważności decyzji PINB dla m. W. z dnia [...] Nr [...], nakazującej wyłączenie i opróżnienie z użytkowania przedmiotowego budynku.
W wyniku złożonego zażalenia na bezczynność D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. polegającą na nie rozpatrzeniu w/w wniosku, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wydał w dniu [...] postanowienie Nr [...], w którym wyznaczył w trybie art. 37 § 2 K.p.a. D. Wojewódzkiemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego we W. dodatkowy 30-dniowy termin do załatwienia niniejszej sprawy i zarządził wyjaśnienie przyczyn i okoliczności niezałatwienia sprawy w terminie.
W dniu 23 czerwca 2003 r. W. M. wniosła skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy we Wrocławiu na bezczynność D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. polegającą na nie rozpoznaniu w/w spraw, tj. nie wydaniu decyzji administracyjnych w żądanym wyżej zakresie.
W uzasadnieniu wskazała, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla m. W. w jednej sprawie wydał aż pięć decyzji administracyjnych, trzy decyzje wydane w dniu [...] o następujących numerach: [...], [...] i [...] wraz z postanowieniem nr [...] z tej samej daty, oraz dwie decyzje z dnia [...] o numerach [...] i [...].
W dniu [...] D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego we W. stwierdził nieważność decyzji PINB dla m. W. z dnia [...] Nr [...] i z dnia [...] Nr [...]. Natomiast w obrocie prawnym pozostały trzy decyzje, tj. dwie o tym samym numerze Nr [...] i jedna o numerze [...].
W związku z powyższym skarżąca wnosi o zobowiązanie D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. do wydania żądanych decyzji.
W odpowiedzi na skargę D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego we W. wniósł o oddalenie skargi, bowiem nieuprawniony jest zdaniem organu zarzut dotyczący jego bezczynności, tym bardziej że w dniu 16 lipca 2003 r. uruchomiona została procedura stwierdzenia nieważności spornych decyzji. W dniu 17 lipca 2003 r. wydane zostało postanowienie, w którym Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego został zobowiązany do przeprowadzenia dodatkowego postępowania, w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie. Wyznaczony został również nowy termin załatwienia sprawy. Wobec braku kompletu akt, a przede wszystkim decyzji, których to nieważność organ ma stwierdzić, pozostaje możliwość zwracania się do poszczególnych organów administracyjnych uczestniczących w postępowaniach, celem uzyskania oryginału decyzji. Organ orzekający musi mieć bowiem kompletny obraz stanu faktycznego by wydać prawidłową decyzję.
W piśmie procesowym z dnia 5 lutego 2004 r. skarżąca podtrzymuje skargę złożoną w dniu 23 czerwca 2003 r., ponieważ strona przeciwna nie wydała żądanych decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje
Skarga jest zasadna.
Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustrojów sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271) sprawy, których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne (...).
Wojewódzki Sąd Administracyjny właściwy jest, stosownie do art. 1 ust. 2 ustawy z dnia 25 sierpnia 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269), do kontroli legalności, czyli zgodności z prawem, działalności administracji publicznej. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje również orzekanie w sprawie skarg na bezczynność organów w przypadku sprawy indywidualnej rozstrzyganej w drodze decyzji administracyjnej (art. 3 § 1 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz.1270).
Skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia (art. 52 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).
Z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub opieszale prowadził postępowanie, ale – mimo ustawowego obowiązku – nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu, lub nie podjął stosownej czynności.
Kontrola Sądu w takich sprawach ogranicza się przede wszystkim do sprawdzenia, czy skarżąca wyczerpała środki zaskarżenia przewidziane w art. 37 K.p.a. oraz czy zwłoka w wydaniu decyzji przekracza terminy określone w art. 35 K.p.a.
W niniejszej sprawie skarga spełnia powyższe wymogi. Skarga wniesiona została bowiem w sprawie, w której organ był zobowiązany do wydania decyzji w dwóch sprawach dotyczących stwierdzenia nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla m. W. Skarżąca wyczerpała również środki przewidziane w art. 37 K.p.a., tzn. złożyła zażalenie do Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na bezczynność organu I instancji (DWINB we W.), który zobowiązał D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. do wydania rozstrzygnięcia w wyznaczonym 30- dniowym terminie. Zwłoka w wydaniu decyzji znacznie przekroczyła zarówno terminy określone w art. 35 K.p.a. jak taż termin ustalony w postanowieniu z dnia 30 kwietnia 2003 r. Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego.
Do dnia rozprawy nie zostały wydane stosowne decyzje administracyjne, pomimo iż postępowania w niniejszych sprawach zostały wszczęte z wniosku strony skarżącej złożonego w dniu 2 stycznia 2003 r., a nie jak błędnie przyjął w odpowiedzi na skargę D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, iż dopiero w dniu 16 lipca 2003 r. wszczął postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności zakwestionowanych decyzji. Wszczęcie postępowania administracyjnego, zgodnie z art. 61 § 3 K.p.a. nie jest uzależnione od woli urzędnika, czy też uznania organu, gdyż ma miejsce, o czym przesądził ustawodawca (z mocy prawa) w dniu złożenia żądania przez stronę.
Ponadto organ nie może zasłaniać się brakiem akt lub koniecznością zebrania materiału dowodowego, gdyż nie mogą one być okolicznością usprawiedliwiającą bezczynność organu w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 8 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
W świetle powyższych faktów, nie ulega wątpliwości, że D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego we W. uchyla się od merytorycznego rozpoznania spraw i wydania decyzji administracyjnych, które by w rozumieniu przepisu art. 104 K.p.a., rozstrzygały sprawy co do ich istoty.
Brak takich decyzji świadczy jednoznacznie o bezczynności D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. Bezczynność organu administracji publicznej, polegająca na uchylaniu się organu od wydania decyzji administracyjnych, oprócz tego, że powoduje niezałatwienie spraw z wszelkimi tego konsekwencjami negatywnymi dla strony, pozbawia również stronę możliwości złożenia środków odwoławczych, a w dalszej konsekwencji wniesienia skarg do sądu, co godzi już w konstytucyjne wolności i prawa człowieka i obywatela.
Biorąc powyższe pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu na podstawie art. 149 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. NR 153. poz. 1270) zobowiązał organ w określonym terminie do wydania decyzji administracyjnych. Orzeczenie o kosztach wydane zostało na podstawie art. 200 cyt. wyżej ustawy.