Uzasadnienie
J. P. (dalej jako: "skarżąca") pismem z 22.07.2021 r. wniosła skargę na bezczynność Starosty Ząbkowickiego (dalej jako: "organ") w przedmiocie zwrotu części nieruchomości.
Organ w odpowiedzi na skargę z 16.08.2021 r. wniósł o jej odrzucenie wskazując, skarżąca nie złożyła ponaglenie do organu w trybie art. 37 k.p.a.
Pismem z 07.09.2021 r. wezwano skarżącą do przedstawienia dowodu wniesienia ponaglenia, w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania.
W odpowiedzi z 21.09.2021 r. pełnomocnik skarżącej wskazał, że wnosił ponaglenie w formie telefonicznej w połowie czerwca 2020 r. i po upływie kolejnych 6 miesięcy otrzymał pismo z 30.12.2020 r. o wyznaczeniu kolejnego terminu załatwienia sprawy do 15.03.2021 r., w którym nie nastąpiło załatwienie sprawy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.) – dalej: "p.p.s.a." sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Przez dopuszczalność skargi należy rozumieć zarówno jej przesłanki przedmiotowe, a więc określenie od jakiego rodzaju form działalności organów administracji publicznej przysługuje skarga, jak i dopuszczalność skargi w zakresie podmiotowym, to jest określenie, jakim podmiotom przysługuje legitymacja do jej wniesienia.
Z kolei warunkami formalnymi skutecznego wniesienia skargi są: złożenie skargi od aktu objętego zakresem właściwości rzeczowej sądu, wniesienie jej po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli przysługiwały one skarżącemu w postępowaniu przed organem oraz wniesienie skargi przez podmiot, któremu przysługuje legitymacja do jej wniesienia. Przesłanki te muszą być spełnione kumulatywnie. Stwierdzenie braku którejkolwiek z nich prowadzi do stwierdzenia niedopuszczalności skargi, a w konsekwencji do jej odrzucenia bez merytorycznego rozpoznania sprawy.
Zgodnie z art. 52 § 1 p.p.s.a. skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator lub Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy zaś rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia - taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie (§ 2). Ponadto zgodnie z art. 53 § 2b p.p.s.a. skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu.
Z powyższych regulacji prawnych wynika, że droga sądowa jest dopuszczalna dopiero po wyczerpaniu możliwości załatwienia sprawy w trybie postępowania administracyjnego. W przypadku skargi na bezczynność organu takim wymogiem będzie wniesienie ponaglenia. Zgodnie z art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a. strona ma prawo do wniesienia ponaglenia, jeżeli nie załatwiono sprawy w terminie określonym w powyższym przepisie (bezczynność). Na podstawie art. 37 § 3 pkt 1 k.p.a. ponaglenie wnosi się do organu wyższego stopnia za pośrednictwem organu prowadzącego postępowanie. Ponaglenie musi mieć formę podania w rozumieniu art. 63 § 1 k.p.a., a więc musi być wniesione pisemnie, telegraficznie, za pomocą telefaksu lub ustnie do protokołu, a także za pomocą innych środków komunikacji elektronicznej przez elektroniczną skrzynkę podawczą organu administracji publicznej utworzoną na podstawie ustawy z 17.02.2005r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne. Zgodnie z art. 37 § 2 k.p.a. wymaga ono również uzasadnienia.
W niniejszej sprawie skarga na bezczynność organu nie została poprzedzona wniesieniem ponaglenia w opisanej formie i trybie. Spełnieniem takiego wymogu nie jest przeprowadzenie rozmowy telefonicznej, na którą to okoliczność powołał się pełnomocnik w piśmie z 21.09.2021 r. Nie kwestionując faktu obycia rozmowy telefonicznej, w ocenie Sądu, nie stanowi ona ponaglenia w rozumieniu art. 37 k.p.a., gdyż w świetle tego przepisu jest to sformalizowany środek dyscyplinujący organy administracji publicznej, w reakcji na który organ rozpatrujący ponaglenie wydaje postanowienie. Sformalizowanie ponaglenia polega na tym, że powinno ono przybrać formę pisemną bądź elektroniczną, a nadto zawierać uzasadnienie i być skierowane do organu wyższego stopnia za pośrednictwem organu prowadzącego postępowanie. Rozmowa telefoniczna tymczasem nie pozwala na przyjęcie, by skarżąca dopełniła warunku dopuszczalności wniesienia skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego w postaci uprzedniego wniesienia ponaglenia (art. 53 § 2b p.p.s.a.). Brak wymaganego ponaglenia czyni skargę niedopuszczalną.
Mając powyższe na uwadze Sąd odrzucił skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 p.p.s.a., o czym orzekł w pkt I sentencji postanowienia.
W zakresie kosztów zwróconych w pkt II sentencji, Sąd orzekł na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a., w świetle którego sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis w przypadku pisma odrzuconego lub cofniętego do dnia rozpoczęcia rozprawy.