Uzasadnienie
J. B. przesyłką nadaną bezpośrednio na adres Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu (data wpływu: 3 września 2014 r.) wniósł skargę na przewlekłe prowadzenie przez Starostę G. postępowania w przedmiocie zwrotu nieruchomości gruntowej.
W skardze zarzucono, że starosta od dnia 18 marca 2013 r. działa opieszale w sprawie oznaczonej sygnaturą [...]. Do skargi dołączono kserokopie dokumentów (decyzji, orzeczeń itp.), z których wynika, że postępowanie administracyjne objęte skargą dotyczy zwrotu nieruchomości gruntowej oznaczonej ewidencyjnie jako działka nr 56, obręb J., gmina G., w udziale w wysokości 1/2. Postępowanie związane jest z aktem nadania Powiatowej Komisji Osadnictwa Rolnego w G. z dnia [...] r. nr [...].
W wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 3 września 2014 r. (sygn. akt II KO/Wr 34/14) skargę przekazano Staroście G., zobowiązując organ do udzielenia odpowiedzi na zarzuty w niej zawarte.
Odpowiadając na skargę Starosta G. wniósł o jej oddalenie. Zgodnie z zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału II z dnia 15 września 2014 r. skargę zarejestrowano pod właściwą sygnaturą akt, a mianowicie: II SAB/Wr 83/14.
W dniu 10 września 2014 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu wpłynęło pismo J. B. dotyczące przewlekłości postępowania prowadzonego przez Starostę G. w sprawie orzeczenia o wykonaniu aktu nadania wydanego przez Powiatową Komisję Osadnictwa Rolnego w G. w dniu [...] r. nr [...], dotyczącego gospodarstwa rolnego położonego w miejscowości [...] na nazwisko [...].
Pismo to włączono do akt sprawy II SAB/Wr 83/14. Jednak w wyniku ponownej analizy akt sprawy, uznano, że pismo to jest nową skargą i wyłączono je z akt sprawy II SAB/Wr 83/14 i pismem o sygn. akt II KO/Wr 39/14 z dnia 8 października 2014 r. przekazano Staroście G., zobowiązując organ do udzielenia odpowiedzi na zarzuty w nim zawarte.
Następnie organ – na wezwanie Sądu – pismem z dnia 24 września 2014 r. (k. 59 akt sądowych) wyjaśnił, że przed wniesieniem skargi w sprawie II SAB/Wr 83/14 J. B. nie złożył zażalenia w trybie art. 37 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego. Również na wezwanie Sądu oświadczenie złożył skarżący, który pismem z dnia 24 września 2014 r. (k. 57 akt sądowych) wskazał, że właśnie tymże pismem składa zażalenie w trybie art. 37 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego. W piśmie wniósł o zwrot kosztów postępowania sądowego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje
Skarga podlegała odrzuceniu, ponieważ jest niedopuszczalna. W myśl art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) w takim wypadku sąd odrzuca skargę.
Stosownie do przepisu art. 52 § 1 i § 2 p.p.s.a. skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie.
Skarga w niniejszej sprawie dotyczy bezczynności Starosty G. w toku postępowania administracyjnego, a zatem w myśl art. 37 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a., w przepisach szczególnych, ustalonym w myśl art. 36 k.p.a. lub na przewlekłe prowadzenie postępowania stronie służy zażalenie do organu wyższego stopnia, a jeżeli nie ma takiego organu - wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Organ wymieniony w § 1, uznając zażalenie za uzasadnione, wyznacza dodatkowy termin załatwienia sprawy oraz zarządza wyjaśnienie przyczyn i ustalenie osób winnych niezałatwienia sprawy w terminie, a w razie potrzeby także podjęcie środków zapobiegających naruszaniu terminów załatwiania spraw w przyszłości. Organ stwierdza jednocześnie, czy niezałatwienie sprawy w terminie miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 37 § 2 k.p.a.).
Tymczasem jak wynika z akt administracyjnych przekazanych sądowi przez organ, a także jak niezbicie wynika z oświadczeń skarżącego i organu złożonych na wezwanie sądu, skarżący przed wniesieniem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu nie złożył zażalenia do organu wyższego stopnia (w niniejszej sprawie byłoby to Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L.) na niezałatwienie sprawy w terminie. To zaś oznacza, że skarga do sądu administracyjnego na obecnym etapie jest niedopuszczalna. Dopiero bowiem wyczerpanie środków zaskarżenia w postępowaniu administracyjnym (tj. przed organami administracji publicznej) może otworzyć skarżącemu drogę do złożenia skargi do sądu administracyjnego.
Nadto wskazać należy, że wyjaśnienia skarżącego, jakoby w piśmie skierowanym do sądu w niniejszej sprawie (pismo z dnia 24 września 2014 r.) złożył zażalenie w trybie art. 37 k.p.a. nie mogą odnieść zamierzonego skutku. Zażalenie takie winno być bowiem wniesione do właściwego organu, a nie do sądu. Nadto zażalenie winno być wniesione przed, a nie po wniesieniu skargi. W świetle powyższego, sąd stwierdził, że skarżący przed wniesieniem skargi do sądu administracyjnego nie wyczerpał środków zaskarżenia, które służyły mu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie.
Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 p.p.s.a., orzekł jak w pkt I sentencji postanowienia.
Na marginesie sąd informuje, że w sprawie zainicjowanej przez pismo J. B. z dnia 10 września 2014 r. i przekazanej Staroście G. pismem o sygn. akt II KO/Wr 39/14 zostanie wydane osobne rozstrzygnięcie po tym, gdy do sądu wpłynie odpowiedź na skargę. Sprawa otrzyma wówczas stosowną nową sygnaturę akt i zostanie jej nadany dalszy bieg zgodnie z przepisami p.p.s.a.
Nadto sąd wskazuje pełnomocniczce skarżącego, że skargi do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego skarga dotyczy (czyli na adres organu), a nie bezpośrednio do sądu.
Jeżeli chodzi o rozstrzygnięcie w pkt II sentencji postanowienia, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zobligowany był – stosownie do przepisu art. 232 §1 pkt 1 p.p.s.a. – orzec o zwrocie uiszczonego wpisu sądowego od skargi w sytuacji, gdy skarga podlegała odrzuceniu.
Z tych względów orzeczono jak w sentencji.