Uzasadnienie
W dniu [...] marca 216 r. S. W. (dalej także jako "Stowarzyszenie") zwróciło 'się do [...] Spółki [...] (dalej także jako [...]) za pośrednictwem poczty elektronicznej o udostępnienie na podstawie art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej informacji, czy w latach 2009-2016 zostały zakupione przez [...] samochody marki [...], [...], [...] [...] lub [...] wyposażone w silnik Diesla, w tym w trybie ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. Prawo zamówień publicznych, a w przypadku nabycia takich samochodów o udostępnienie umów sprzedaży, wskazanie marek, modeli, nr VIN aut oraz podanie firmy sprzedawcy i daty zakupu (wydruk z korespondencji mailowej wraz z upoważnieniem w załączeniu).
W piśmie z dnia [...] kwietnia 2016 r., stanowiącym odpowiedź na powyższe żądanie, [...] poinformowała Stowarzyszenie, iż nie jest podmiotem zobligowanym do udzielenia informacji publicznej, gdyż nie ma statusu organu władzy publicznej, organu samorządu gospodarczego i zawodowego ani państwowej (samorządowej) osoby prawnej, ponadto nie wykonuje zadań publicznych, ani nie dysponuje majątkiem publicznym, zaś Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego nie mają w Spółce pozycji dominującej w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów.
W piśmie z dnia [...] kwietnia 2016 r., skierowanym do [...], Stowarzyszenie ponowiło żądanie o udostępnienie ww. informacji.
Pismem z dnia [...] maja 2016 r. [...] ponownie odmówiła Stowarzyszeniu udostępnienia rzeczonych informacji, uzasadniając swoje stanowisko jak w piśmie z dnia [...] kwietnia 2016 r.
W piśmie z dnia [...] czerwca 2016 roku, stanowiącym skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy na decyzję z dnia [...] maja 2016 r., Stowarzyszenie domagało się od [...] przekazania jej do Sądu.
W odpowiedzi z dnia [...] czerwca 2016 roku [...] odesłało ww. skargę z dnia [...] czerwca 2016 roku nadawcy oraz poinformowało go, iż pismo [...] z dnia [...] maja 2016 r. nie stanowiło decyzji administracyjnej, a tym samym nie znajduje zastosowania art. 54 p.p.s.a.
Pismem z dnia [...] sierpnia 2016 r. S. W. wniosło o wymierzenie [...] Spółce [...] w [...] grzywny z uwagi na nieprzekazanie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy skargi z dnia [...] czerwca 2016 r. na decyzję tegoż organu z dnia [...] maja 2016r. o odmowie udostępnienia informacji publicznej.
W odpowiedzi na wniosek Stowarzyszenia, [...] Spółka [...] w [...] wniosła o jego odrzucenie podnosząc, że zgodnie z art. 4 ustawy o dostępie do informacji publicznej [...] nie jest podmiotem obowiązanym do udzielenia informacji publicznej. Spółka, bowiem nie ma statusu organu władzy publicznej, organu samorządu gospodarczego i zawodowego ani państwowej (samorządowej) osoby prawnej. Ponadto spółka w świetle treści art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy o dostępie do informacji publicznej, spółka ani nie wykonuje zadań publicznych, ani nie dysponuje majątkiem publicznym, zaś Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego nie mają w spółce pozycji dominującej w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Wniosek o wymierzenie organowi grzywny nie jest zasadny.
Zgodnie z art. 54 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 dalej: p.p.s.a.) skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi.
Z regulacji tej nie wynika, aby to organ administracji publicznej był adresatem skargi i aby to do jego kompetencji należała ocena dopuszczalności skargi lub jej zasadności. Stosownie bowiem do treści art. 54 § 2 p.p.s.a. organ, o którym mowa w § 1, przekazuje skargę sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia.
W niniejszej sprawie nie ulega wątpliwości, że skarga Stowarzyszenia na decyzję [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej nie została przekazana do Sądu wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni. Organ bowiem zwrócił skargę skarżącemu bez nadania jej biegu.
Stosownie do treści art. 55 § 1 p.p.s.a. w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6. Postanowienie może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Należy zwrócić uwagę, że ustawodawca użył w treści przepisu zwrotu "sąd może orzec o wymierzeniu grzywny", co wskazuje, że wymierzenie grzywny nie jest obligatoryjne i możliwość ta pozostawiona jest uznaniu sądu.
W ocenie Sądu stwierdzenie, że wniosek strony o wymierzenie grzywny został złożony w sprawie nieobjętej właściwością sądu administracyjnego, powinno stanowić podstawę do odstąpienia od stosowania wnioskowanej sankcji, co na gruncie art. 55 § 1 p.p.s.a., pozostawiającego tę kwestię uznaniu sądu, jest dopuszczalne (por. B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, 4. Wydanie, Warszawa 2011, str. 207 - 208).
W sprawie niniejszej wskazać należy, że sąd administracyjny nie jest właściwy do rozpoznania skargi Stowarzyszenia na pismo [...] z dnia [...] maja 2016 r. wydanego w kwestii wniosku skarżącego o udostępnienie informacji publicznej.
Należy w tym miejscu zwrócić uwagę na to, iż zakres stosowania środków określonych w ustawie p.p.s.a. jest dopuszczalny tylko w sprawach skarg objętych właściwością sądów administracyjnych. Sądy administracyjne mogą rozważać zastosowanie lub odmowę zastosowania wobec działalności administracji publicznej określonych ustawą środków wyłącznie w zakresie objętym właściwością sądów. Zastosowanie danego rodzaju środka następuje po rozpoznaniu sprawy zgodności z prawem zaskarżonego działania wykonującego administrację publiczną, a brak właściwości sądu administracyjnego wyłącza zastosowanie lub odmowę zastosowania środków przewidzianych omawianą ustawą. Wynika to expressis verbis z art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., który stanowi, że sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego (por. B. Adamiak w glosie do wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 lipca 2004 r. sygn. OSK 547/04 - OSP 2006r., nr 5 poz. 62).
Zakres kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne został określony w ustawie p.p.s.a., zgodnie z którą sądy administracyjne w zakresie swej właściwości sprawują kontrolę pod względem legalności, to jest zgodności z prawem, działań lub zaniechań organów administracji publicznej.
Kontrola działalności administracji publicznej sprawowana przez sądy administracyjne ma charakter ograniczony, gdyż objęte są nią jedynie działania administracyjne wskazane w ustawie.
Zgodnie z art. 3 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, która obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
- 1) decyzje administracyjne;
- 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
- 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu;
- 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267, z późn. zm.) oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r. poz. 749 z późn. zm.) oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;
4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach;
- 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
- 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
- 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
- 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1 – 4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;
- 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267, z późn. zm.) oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r. poz. 749 z późn. zm.) oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.
Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach.
Przedmiotem skargi Stowarzyszenia z dnia [...] czerwca 2016 r. jest pismo [...] Spółki [...] S.A. w [...] z dnia [...] maja 2016 r., w którym to [...] wyjaśniła skarżącemu, że nie jest podmiotem zobligowanym do udzielenia informacji publicznej i w związku z tym nie może przekazać wnioskowanych informacji i dokumentów.
Wobec tego, że taki rodzaj czynności nie mieści się w katalogu aktów lub czynności podlegających zaskarżeniu do sądów administracyjnych - skargę na pismo [...] z dnia [...] czerwca 2016 r., niebędące ani decyzją administracyjną, ani postanowieniem wydanym w postępowaniu administracyjnym, egzekucyjnym i zabezpieczającym, ani innym aktem lub czynnością z zakresu administracji publicznej - uznać należy za niedopuszczalną.
Jest to pismo informujące i jako takie nie stanowi aktu administracyjnego, tzn. nie zawiera trzech decydujących o takim charakterze pisma cech, tj. nie jest władczym przejawem woli organu administracji publicznej - władczym rozstrzygnięciem, lecz jest oświadczeniem, nie wskazuje podstawy prawnej takiego rozstrzygnięcia, a przede wszystkim nie rozstrzyga konkretnej sprawy administracyjnej w stosunku do konkretnej osoby fizycznej, a jedynie w sposób generalny wyjaśnia tryb wnoszenia odwołania.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a. odmówił wymierzenia organowi grzywny.