Uzasadnienie
E. P. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych podając, iż jego sytuacja materialna nie pozwala na pokrycie kosztów postępowania sądowego. Skarżący prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z rodzicami. Źródło utrzymania rodziny wnioskodawcy stanowi dochód uzyskiwany przez niego z gospodarstwa rolnego w wysokości około 1.000 zł i rent otrzymywanych przez rodziców w łącznej wysokości 2.200 zł. Majątek rodziny skarżącego stanowi dom o powierzchni [...] m2, nieruchomość rolna o powierzchni [...] ha, las o powierzchni [...] ha i [...] ha współwłasności, a także kombajn do zboża, [...] ciągniki U. [...], pług, brona, belarka, kosiarka, rozrzutnik, [...] owiec prostych oraz koń. Poza tym skarżący posiada oszczędności w kwocie 5.000 zł. Ponadto rodzice skarżącego posiadają niewielką działkę rolną. W uzasadnieniu wniosku skarżący podniósł, iż do jego miesięcznych wydatków należy opłacenie: energii elektrycznej – 100-150 zł, wody – 200 zł w skali roku, ubezpieczenia – 800 zł w skali roku oraz kosztów leczenia rodziców – 250-300 zł miesięcznie (k. 2-3).
Pismem z dnia 27 października 2016 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku wezwał skarżącego do złożenia w terminie 7 dni dodatkowego oświadczenia m.in. wskazania: charakteru działalności rolniczej, czy skarżący otrzymał dopłaty bezpośrednie, miesięcznych wydatków, a także przedłożenia dokumentów potwierdzających podnoszone okoliczności, w szczególności w zakresie ponoszonych wydatków i uzyskiwanych dochodów (k. 6).
W zakreślonym terminie skarżący nie udzielił żadnej odpowiedzi (k. 7).
Zgodnie z treścią art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 j.t.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Zgodnie natomiast z art. 252 § 1 powołanej ustawy, wniosek o przyznanie prawa pomocy winien zawierać oświadczenie strony obejmujące, między innymi, dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach.
Wykładnia przytoczonych przepisów prawa wskazuje, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z tego prawa (vide: J. Tarno, Prawo o postępowania przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. LexisNexis, Warszawa 2006, s. 504; B. Dauter i inni, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. Zakamycze, Kraków 2005, s. 592). Wniosek ten powinien również obejmować dane, umożliwiające rzetelną ocenę sytuacji materialnej wnioskodawcy.
Jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i dochodów, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego i dochodów (art. 255 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).
Wnioskodawca jednakże nie zadośćuczynił powyższemu wezwaniu i nie przedłożył żądanych dokumentów i informacji, w szczególności w przedmiocie tego, jakiego rodzaju prowadzona jest działalność z gospodarstwa rolnego, a także wszystkich posiadanych wydatków. Ponadto nie przedłożono żadnych dokumentów potwierdzających ponoszone wydatki i uzyskiwane dochody. Fakt ten uniemożliwia dokonanie pełnej i wszechstronnej oceny sytuacji majątkowej strony, w kontekście podstaw do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
W złożonym oświadczeniu E. P. wykazał, iż pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z rodzicami. Źródło utrzymania rodziny wnioskodawcy stanowi dochód uzyskiwany przez niego z gospodarstwa rolnego w wysokości około 1.000 zł i rent otrzymywanych przez rodziców w łącznej wysokości 2.200 zł. Majątek rodziny skarżącego stanowi dom o powierzchni [...] m2, nieruchomość rolna o powierzchni [...] ha, las o powierzchni [...] ha i [...] ha współwłasności, a także kombajn do zboża, [...] ciągniki U. [...], pług, brona, belarka, kosiarka, rozrzutnik, [...] owiec prostych oraz koń. Poza tym skarżący posiada oszczędności w kwocie 5.000 zł. Wykazane wydatki rodziny to kwota 550 zł.
Przedstawione powyżej dane w zestawieniu z nienadesłaniem żądanych dokumentów i informacji skutkują brakiem możliwości potwierdzenia oświadczenia strony w zakresie osiąganych dochodów i ponoszonych wydatków, które nie zostały przedstawione, a w konsekwencji uniemożliwiają pełną ocenę sytuacji majątkowej strony skarżącej i pozytywne rozpatrzenie złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy.
Na podstawie danych zawartych we wniosku należy bowiem stwierdzić, iż posiadanie przez rodzinę skarżącego stałego źródła dochodu, majątku, w tym gospodarstwa rolnego pozwala na uznanie, iż E. P. jest w stanie pokryć pełne koszty sądowe w sprawie niniejszej, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Co do zasady bowiem prawo pomocy nie powinno być udzielane osobom, które otrzymują stałe miesięczne dochody i posiadają majątek. Prawo pomocy stanowi bowiem instytucję szczególną, zarezerwowaną wyłącznie dla podmiotów znajdujących się w bardzo trudnej sytuacji finansowej, uniemożliwiającej pokrycie kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. Wnioskodawca natomiast nie udowodnił zaistnienia takiej okoliczności, tym bardziej iż posiada oszczędności w kwocie 5.000 zł.
Z przyczyn wskazanych powyżej, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.