Uzasadnienie
W dniu 3 stycznia 2021 r. K. R. złożył w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gdańsku wniosek o wymierzenie Komendantowi Straży Miejskiej grzywny w trybie art. 55 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) - zwanej dalej p.p.s.a., z powodu nieprzekazania jego skargi na bezczynność w sprawie udostępnienia informacji publicznej wraz z odpowiedzią na skargę oraz aktami sprawy. Wnioskodawca wyjaśnił, że w dniu 19 sierpnia 2020 r. przesłał Komendantowi Straży Miejskiej, za pomocą poczty elektronicznej ePUAP, skargę na bezczynność tego organu w sprawie udostępnienia informacji publicznej. Zgodnie z treścią Urzędowego Poświadczenia Przedłożenia skarga wpłynęła do organu w dniu 19 sierpnia 2020 r. Pomimo tego, organ nie przekazał tej skargi do Sądu. Organ nie przekazał skargi również pomimo tego, że postanowieniem z dnia 30 listopada 2020 r., sygn. akt II SO/Gd 8/20, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wymierzył już Komendantowi Straży Miejskiej grzywnę w wysokości 1000 zł za nieprzekazanie Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gdańsku skargi na bezczynność w sprawie udostępnienia informacji publicznej.
W odpowiedzi na powyższy wniosek, udzielonej w piśmie z dnia 18 stycznia 2021 r., Komendant Straży Miejskiej wniósł o nieuwzględnienie złożonego przez wnioskodawcę wniosku, wyjaśniając, że wniesionej przez wnioskodawcę skargi nie przekazano, gdyż nie odczytano wiadomości ze skrzynki ePUAP. Przyczyną był problem z logowaniem na profil ePUAP oraz problem z użyciem indywidualnego profilu zaufanego. Z kolei, po usunięciu problemów nie odczytano wiadomości z powodu niedopatrzenia pracownika. Stosownej odpowiedzi udzielono zaś po otrzymaniu drugiej skargi na nieudzielenie odpowiedzi na wniosek. Do pisma Komendant dołączył kopię skargi wnioskodawcy z dnia 19 sierpnia 2020 r., kopię wniosku wnioskodawcy z dnia 16 lipca 2020 r. o udostępnienie informacji publicznej oraz kopię pisma organu z dnia 14 stycznia 2021 r., stanowiącego odpowiedź na ten wniosek.
W piśmie z dnia 21 stycznia 2021 r. Komendant poinformował, że skargę i odpowiedź na skargę przesłał przy piśmie z dnia 18 stycznia 2021 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje
Wniosek należało uwzględnić.
Zgodnie z art. 54 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) - zwanej dalej p.p.s.a., skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi. Konsekwencją pośredniego trybu wnoszenia skargi jest to, że organ, do którego wpłynęła skarga, zobowiązany jest do rozpoznania jej charakteru procesowego i nadania jej dalszego biegu przez sporządzenie odpowiedzi na skargę, skompletowanie akt sprawy i przekazanie do właściwego sądu administracyjnego. Zgodnie z wolą ustawodawcy, przekazanie skargi wraz z aktami i odpowiedzią na skargę do właściwego sądu, winno nastąpić w terminie trzydziestu dni od jej otrzymania (art. 54 § 2 p.p.s.a.). Przy czym obowiązek ten, w zależności od przedmiotu zaskarżenia, ulega pewnym modyfikacjom. I tak, w przypadku skarg z zakresu udostępniania informacji publicznej, jak wynika z art. 21 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2019 r., poz. 1429) – zwanej dalej u.d.i.p. przekazanie akt wraz z odpowiedzią na skargę nastąpić powinno w terminie 15 dni od otrzymania skargi.
Co więcej, z art. 54 § 2 p.p.s.a. wynika, że we wskazanym terminie organ powinien przekazać sądowi skargę wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę, w odpowiedniej postaci: papierowej lub elektronicznej.
Procesowa doniosłość tej czynności wyraża się w tym, że zgodnie z art. 55 § 1 p.p.s.a. w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 21 pkt 1 u.d.i.p., sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 ustawy. Postanowienie może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Grzywnę wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów (art. 154 § 6 p.p.s.a.). Do wniosku stosuje się odpowiednio przepisy o skardze, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej (art. 64 § 3 p.p.s.a.).
Przepis art. 55 § 1 p.p.s.a. zawiera normę zmierzającą do dyscyplinowania organów administracji publicznej do terminowego wykonania obowiązków określonych w art. 54 § 2 p.p.s.a. Celem grzywny, o której mowa w art. 55 § 1 p.p.s.a. jest zatem przede wszystkim zdyscyplinowanie organu ale także stanowi ona represję. Funkcja represyjna służy ochronie konstytucyjnego prawa do rozpoznania sprawy sądowej bez nieuzasadnionej zwłoki (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP). Ponadto, grzywna z art. 55 § 1 p.p.s.a. pełni również funkcję prewencyjną, albowiem ukaranie grzywną służy zapobieganiu naruszeniom prawa polegającym na przewlekaniu postępowania sądowoadministracyjnego. Zasada szybkości postępowania jest zaś jedną z podstawowych zasad postępowania sądowoadministracyjnego (por. postanowienie NSA z dnia 11 maja 2012 r., sygn. akt I OZ 328/12, LEX nr 1164456).
W świetle cytowanych przepisów należy stwierdzić, że przesłankami uprawniającymi sąd administracyjny do wymierzenia grzywny podmiotowi zobligowanemu do przekazania skargi do sądu jest złożenie wniosku przez skarżącego w tym przedmiocie oraz stwierdzenie niezastosowania się przez organ do obowiązków wymienionych w art. 21 pkt 1 u.d.i.p.
Zdaniem Sądu, w rozpatrywanej sprawie obie te przesłanki zostały spełnione.
W niniejszej sprawie bezsporne jest bowiem, że w dniu 19 sierpnia 2020 r. K. R. wniósł do Komendanta Straży Miejskiej skargę na bezczynność tego organu w sprawie o udostępnienie informacji publicznej. Skarga została złożona za pośrednictwem platformy elektronicznej ePUAP.
W myśl art. 21 pkt 1 u.d.i.p. 15 - dniowy termin na przekazanie skargi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę do sądu upływał organowi w dniu 3 września 2020 r.
Jak wynika z kwerendy sądowych urządzeń ewidencyjnych do dnia wydania niniejszego postanowienia organ nie nadesłał do Sądu ani złożonej przez wnioskodawcę skargi z dnia 19 sierpnia 2020 r., ani odpowiedzi na skargę, ani też akt dotyczących tej sprawy.
Zauważyć w tym miejscu należy, że organ nie wykonał powyższego obowiązku pomimo tego, że postanowieniem z dnia 30 listopada 2020 r., sygn. akt II SO/Gd 8/20, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wymierzył już Komendantowi Straży Miejskiej grzywnę w wysokości 1000 zł za nieprzekazanie skargi K. R. na bezczynność w sprawie udostępnienia informacji publicznej. Postanowienie to uprawomocniło się w dniu 11 grudnia 2020 r. Od wydania tego postanowienia do chwili orzekania w niniejszej sprawie upłynęły ponad 2 miesiące.
Wyjaśnić przy tym należy, że nadesłanie przez organ przy piśmie z dnia 18 stycznia 2021 r., złożonym do niniejszej sprawy, kopii skargi z dnia 19 sierpnia 2020 r., kopii wniosku z dnia 16 lipca 2020 r. i kopii pisma organu z dnia 14 stycznia 2021 r., nie stanowi wykonania obowiązku wynikającego z art. 54 § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 21 pkt 1 u.d.i.p.
Przekazując skargę, organ winien zachować wymogi określone w przepisach art. 54 § 2 p.p.s.a. oraz w rozporządzeniu Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 27 maja 2019 r. w sprawie szczegółowego sposobu oraz szczegółowych warunków przekazywania skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę do sądu administracyjnego (Dz.U. z 2019 r., poz. 1003).
Wobec tego, w okolicznościach faktycznych niniejszej sprawy, należało uznać zasadność żądania zgłoszonego przez wnioskodawcę we wniosku, jako że organ bezspornie uchybił bezwzględnemu obowiązkowi przekazania skargi do sądu.
Sąd wymierzył grzywnę w wysokości 1000 zł, uznając, że kwota ta będzie adekwatna do stopnia zawinienia organu oraz spowoduje, że organ dołoży w przyszłości należytej staranności przy terminowym wywiązywaniu się z nałożonych obowiązków, zwłaszcza w niniejszej sprawie. Przy określeniu wysokości grzywny Sąd uwzględnił również pogląd prezentowany w judykaturze, że przepis art. 154 § 6 p.p.s.a., odwołujący się w swojej treści do ogłaszanej corocznie przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego wysokości przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, określa jedynie górną granicę grzywny, zatem w przypadku wymierzenia grzywny poniżej tej granicy nie jest konieczne, aby kwota wymierzonej grzywny odpowiadała określonej wielokrotności tego wskaźnika (zob. m.in. wyrok WSA w Warszawie z dnia 11 kwietnia 2014 r., sygn. akt II SA/Wa 2143/13, LEX nr 1467964).
Ponadto, Sąd wziął pod uwagę, że postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 30 listopada 2020 r., sygn. akt II SO/Gd 8/20, wymierzono już Komendantowi Straży Miejskiej w Kwidzynie grzywnę w wysokości 1000 zł za nieprzekazanie skargi z dnia 19 sierpnia 2020 r. do Sądu.
Jednocześnie, wskazać należy, że grzywna, o której mowa w art. 55 p.p.s.a. nie ma charakteru jednorazowego i w sytuacji, gdy organ, pomimo wymierzenia takiej grzywny, w dalszym ciągu nie wypełnia obowiązku przekazania sądowi skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę, dopuszczalne jest ponowne jej wymierzenie. Z uwagi na dyscyplinujący charakter wniosku o wymierzenie grzywny, nie sposób przyjąć, że grzywna raz wymierzona czyni niedopuszczalnym kolejny wniosek w tym zakresie. Takie rozumowanie, prowadziłoby wprost do ograniczenia konstytucyjnej zasady prawa do sądu. Organ bezkarnie mógłby nadal pozostawać w zwłoce, a skarżący utraciłby instrumenty do zwalczania dalszego łamania prawa przez organ. Ponowny wniosek o wymierzenie grzywny organowi w trybie art. 55 § 1 p.p.s.a. nie może być uznany za niedopuszczalny w rozumieniu art. 58 § 1 pkt 4 w zw. z art. 64 § 3 p.p.s.a. tylko dlatego, że grzywna ta została organowi już raz wymierzona, skoro organ nadal nie wywiązuje się z obowiązków określonych w art. 54 § 2 p.p.s.a. Zatem, w danej sprawie grzywna może być wymierzana wielokrotnie, aż do ostatecznego, zupełnego usunięcia przez organ stanu naruszenia dyspozycji art. 54 § 1 i 2 p.p.s.a. Jeżeli po wydaniu postanowienia o wymierzeniu organowi grzywny organ w dalszym ciągu nie wywiązuje się z obowiązku wynikającego z art. 54 § 2 p.p.s.a., wówczas sąd może wymierzyć organowi kolejną grzywnę za czas obejmujący okres od wydania poprzedniego postanowienia o wymierzeniu grzywny (por. postanowienia NSA: z dnia 23 maja 2019 r., sygn. akt I OZ 416/19; z dnia 18 czerwca 2015 r., sygn. akt I OZ 521/15; z dnia 6 czerwca 2012 r., sygn. akt I OZ 418/12 – dostępne na stronie internetowej https://orzeczenia.nsa.gov.pl oraz W. Piątek, A. Skoczylas, Glosa do postanowienia NSA z dnia 6 czerwca 2012 r., sygn. akt I OZ 418/12, OSP 2013/7–8, s. 535).
W ocenie Sądu, organ powinien niezwłocznie przekazać Sądowi skargę złożoną przez wnioskodawcę, dotyczącą bezczynności w sprawie udostępnienia informacji publicznej w sposób określony w art. 54 § 2 p.p.s.a. oraz rozporządzeniu Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 27 maja 2019 r. w sprawie szczegółowego sposobu oraz szczegółowych warunków przekazywania skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę do sądu administracyjnego (Dz.U. z 2019 r., poz. 1003).
Wskazać nadto należy, że stosownie do treści art. 55 § 2 p.p.s.a. jeżeli organ nie przekazał sądowi skargi mimo wymierzenia grzywny, sąd może na żądanie skarżącego rozpoznać sprawę na podstawie nadesłanego odpisu skargi, gdy stan faktyczny i prawny przedstawiony w skardze nie budzi uzasadnionych wątpliwości.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a., postanowił, jak w punkcie 1 sentencji.
O kosztach postępowania Sąd orzekł w punkcie 2 sentencji, stosownie do treści art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a., ustalając, że na poniesione przez wnioskodawcę koszty składa się uiszczony w sprawie wpis sądowy od wniosku w wysokości 100 zł oraz wynagrodzenie pełnomocnika ustalone na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2018 r., poz. 265).