Uzasadnienie
M. K. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wniosek o przywrócenie terminu do złożenia skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z 17 listopada 2022 r., nr SKO Gd/2371/22, w przedmiocie umorzenia nienależnie pobranych świadczeń wychowawczych.
Jak wynika z akt sprawy, wskazana decyzja została doręczona stronie w dniu 30 listopada 2022 r., a zatem termin na wniesienie skargi do sądu administracyjnego upływał w dniu 30 grudnia 2022 r.
Wnioskodawczyni w dniu 26 stycznia 2023 r. nadała w placówce pocztowej, na adres Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku, wniosek, w którym zwróciła się o przywrócenie terminu do złożenia "odwołania" od wskazanej decyzji. W tym samym dniu, wniosek o podobnej treści strona przesłała (za pośrednictwem portalu biznes.gov.pl) na elektroniczną skrzynkę podawczą Wojewódzkiego Urzędu Pracy w Gdańsku, który przekazał go do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku w dniu 31 stycznia 2023 r.
W złożonych pismach M. K. wyjaśniła, że była bardzo chora, miała ostre zapalenie oskrzeli, przebywała na zwolnieniu lekarskim. W czasie choroby, a także po jej ustaniu, wnioskodawczyni nie wychodziła z domu, zatem nie miała możliwości spotkania się z prawnikiem, który pomógłby jej sporządzić skargę.
Zarządzeniem Przewodniczącej Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z 15 lutego 2023 r. wezwano wnioskodawczynię do usunięcia braków formalnych wniosku przez złożenie skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z 17 listopada 2022 r., w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia wniosku o przywrócenie terminu bez rozpoznania. Wnioskodawczyni w wyznaczonym terminie uzupełniła powyższy brak.
Na wezwanie Sądu o przedłożenie zwolnienia lekarskiego, na którym przebywała w związku z chorobą uniemożliwiającą jej wniesienie skargi oraz o wskazanie daty ustania przyczyny uchybienia terminu skarżąca przedłożyła wydruki z Platformy Usług Elektronicznych dla Klientów ZUS obejmujące informacje o tym, że wystawione zostały zaświadczenia lekarskie na okres 24.12.2022 – 28.12.2022 o nr [...] oraz na okres 30.12.2022 – 31.12.2022 r. o nr [...]. Skarżąca wyjaśniła przy tym, że ze zwolnienia lekarskiego skorzystała dopiero po tygodniu od dnia rozpoczęcia choroby.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Wniosek skarżącej o przywrócenie terminu do wniesienia skargi podlega odrzuceniu.
Dokonywanie czynności przez stronę w postępowaniu sądowoadministracyjnym ograniczone jest terminami procesowymi. Mają one służyć m.in. zdyscyplinowaniu, zdynamizowaniu postępowania, jak również potrzebie rozstrzygnięcia sprawy w rozsądnym czasie i stabilizacji już podjętego rozstrzygnięcia. Uchybienie terminu prowadzi do bezskuteczności podjętej czynności, o czym wyraźnie stanowi art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 259 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a.
Przed negatywnymi skutkami uchybienia terminu strona może bronić się poprzez złożenie wniosku o przywrócenie terminu. Na podstawie dyspozycji przepisu art. 86 § 1 p.p.s.a. sąd na wniosek strony postanowi o przywróceniu terminu, jeżeli strona nie dokonała czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy.
Z treści art. 87 p.p.s.a. wynika natomiast, że warunkiem przywrócenia uchybionego terminu do dokonania określonej czynności jest spełnienie łącznie następujących przesłanek: wniesienia przez stronę wniosku o przywrócenie terminu w ciągu 7 dni od ustania przeszkody, która uniemożliwiła dochowanie terminu, dokonanie jednocześnie czynności, której w zakreślonym terminie nie dokonano, oraz uprawdopodobnienie, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy strony. Stosownie zaś do art. 88 p.p.s.a., spóźniony lub z mocy ustawy niedopuszczalny wniosek o przywrócenie terminu sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym. Na postanowienie przysługuje zażalenie.
Przed przystąpieniem do badania okoliczności uprawdopodobniających brak winy w uchybieniu terminu, Sąd zobowiązany jest uwzględnić treść wyżej przytoczonego przepisu art. 88 p.p.s.a. i zbadać czy wniosek o przywrócenie terminu nie jest spóźniony. Wniosek należy przy tym uznać za spóźniony, jeżeli został wniesiony po upływie 7- dniowego terminu przewidzianego w art. 87 § 1 p.p.s.a. Termin ten liczy się od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, a nie od daty, w której strona dowiedziała się o uchybieniu terminu (por. postanowienie NSA z 10 stycznia 2013 r., I OZ 963/12, dostępne https://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Z akt sprawy wynika, że kwestionowana przez skarżącą decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z 17 listopada 2022 r., nr SKO Gd/2371/22, w przedmiocie umorzenia nienależnie pobranych świadczeń wychowawczych, została doręczona stronie w dniu 30 listopada 2022 r., a zatem 30-dniowy termin na wniesienie skargi do sądu upływał w dniu 30 grudnia 2022 r. Natomiast wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi strona złożyła w dniu 26 stycznia 2023 r.
Na wezwanie Sądu wnioskodawczyni nie przedstawiła całej treści zaświadczeń lekarskich, które potwierdziłyby jej niezdolność z powodu choroby w czasie biegu terminu do wniesienia skargi, ale udostępniła wydruki z Platformy Usług Elektronicznych dla Klientów ZUS potwierdzające, że wystawione zostały zaświadczenia lekarskie dla płatnika NIP [...] na okres 24.12.2022 – 28.12.2022 o nr [...] oraz na okres 30.12.2022 – 31.12.2022 r. o nr [...]. Powyższe informacje zaspokajają potrzebę uprawdopodobnienia okoliczności stanowiących przeszkodę w terminowym wniesieniu skargi na decyzję Kolegium. Wynika z nich bowiem, że skarżąca pozostawała w niedyspozycji zdrowotnej w okresie od 24.12.2022 do 28.12.2022 i w okresie od 30.12.2022 do 31.12.2022 r.
O ile okoliczności te usprawiedliwiają brak winy skarżącej w uchybieniu terminu do wniesienia skargi, który upływał w trakcie trwania jej niedyspozycji, o tyle nie potwierdzają terminowości wystąpienia z wnioskiem o przywrócenie uchybionego terminu. Z przedstawionych przez skarżącą okoliczności wynika, że przyczyna uchybienia terminu do wniesienia skargi ustała najpóźniej w dniu 31 grudnia 2022 r. Skarżąca nie wykazała żadnych okoliczności, które mogłyby to stanowisko podważyć i uprawdopodobnić, że również po ustaniu okresu udokumentowanej niedyspozycji zdrowotnej istniały przeszkody nie do przezwyciężenia, które uniemożliwiły jej aktywność procesową. Wobec powyższego stwierdzić należało, że 7-dniowy termin przewidziany w art. 87 § 1 p.p.s.a. w niniejszej sprawie upłynął w dniu 9 stycznia 2023 r. Skarżąca nie wykazała, aby przyczyna uchybienia terminu ustała w innej dacie.
W konsekwencji, wniosek M. K. z 26 stycznia 2023 r. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, jako złożony z przekroczeniem 7-dniowego terminu przewidzianego dla tego typu czynności, należy uznać za spóźniony, co w świetle art. 88 p.p.s.a., obliguje Sąd do jego odrzucenia.
Należy przy tym podkreślić, iż Sąd odrzucając jako spóźniony wniosek o przywrócenie terminu, nie ocenia przesłanek uzasadniających brak winy w uchybieniu terminu do dokonania czynności procesowej (por. postanowienie NSA z 2 lutego 2012 r., I OZ 55/12, dostępne https://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 88 w związku z 87 § 1 p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, orzekł jak w postanowieniu.