Uzasadnienie
M. K. wniósł dnia 10 czerwca 2022 r. (data stempla pocztowego) skargę na decyzję na decyzję Naczelnika Miasta Wejherowa z 21 września 1978 r., w przedmiocie odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość, równocześnie składając wniosek o przywrócenie terminu zaskarżenia decyzji. Skarżący w żaden sposób nie uzasadnił swego wniosku.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje
Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2022, poz.329 ze zm., dalej jako: "p.p.s.a."), jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Orzeczenie w tym przedmiocie może być wydane na posiedzeniu niejawnym. W myśl zaś art. 87 § 1 p.p.s.a., pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Warunkiem skuteczności wniosku o przywrócenie uchybionego terminu jest: uprawdopodobnienie przez stronę braku winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 p.p.s.a.), dochowanie terminu do wniesienia wniosku i dopełnienie uchybionej czynności (art. 87 § 4 p.p.s.a.). Aby wniosek mógł zostać uwzględniony, wszystkie ww. przesłanki przywrócenia terminu muszą wystąpić łącznie.
Zanim jednak sąd przystąpi do badania tych okoliczności, zobowiązany jest najpierw uwzględnić treść art. 88 p.p.s.a., zgodnie z którym, spóźniony lub z mocy ustawy niedopuszczalny wniosek o przywrócenie terminu, sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym. Tak więc w pierwszej kolejności badaniu podlega terminowość złożonego wniosku, a więc czy został złożony w terminie 7 dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (art. 87 § 1 p.p.s.a.) i jego dopuszczalność.
Z akt postępowania wynika, że będąca przedmiotem wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi decyzja, stanowiąca akt organu I instancji, od której stronie przysługiwało odwołanie, została skarżącemu doręczona 25 września 1978 r.
Uwzględnienia przy tym wymaga, że niedopuszczalna jest skarga na decyzję organu I instancji, a taki charakter ma zaskarżona decyzja Naczelnika Miasta Wejherowa z 21 września 1978 r. Warunkiem wniesienia skargi do sądu jest bowiem wyczerpanie środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie (art. 52 § 1 p.p.s.a.). Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie (art. 52 § 2 p.p.s.a.). Od decyzji wydanej w pierwszej instancji służy stronie odwołanie tylko do jednej instancji (art. 127 § 1 k.p.a.), przy czym właściwy do rozpatrzenia odwołania jest organ administracji publicznej wyższego stopnia, chyba że ustawa przewiduje inny organ odwoławczy (art. 127 § 1 k.p.a.). Powyższe współgra z ogólną zasadą postępowania administracyjnego, wynikającą z art. 15 k.p.a., tj. zasadą jego dwuinstancyjności.
Istota zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego polega na dwukrotnym rozpatrzeniu i rozstrzygnięciu przez dwa różne organy tej samej sprawy wyznaczonej treścią zaskarżonego rozstrzygnięcia. Oznacza to, że osoba niezadowolona z rozstrzygnięcia organu I instancji może wnieść odwołanie lub zażalenie do organu wyższego rzędu. Dopiero, gdy organ II instancji wyda decyzję (lub postanowienie) w następstwie rozpoznania środka odwoławczego od decyzji organu I instancji - można wnieść skargę do sądu administracyjnego, gdyż wyczerpany został tok instancyjny w postępowaniu administracyjnym.
Tym samym skarga jest niedopuszczalna, jeżeli skarżący nie wyczerpie tego toku, tj. nie wniesie odwołania lub zażalenia do organu II instancji i od razu zaskarży do sądu administracyjnego decyzję (lub postanowienie) organu I instancji albo też, jak w niniejszej sprawie - gdy już po wyczerpaniu przysługujących mu w postępowaniu administracyjnym środków zaskarżenia - wniesie konkurencyjną wobec uprzednio złożonego odwołania skargę na rozstrzygnięcie organu I instancji do sądu administracyjnego.
Zdaniem Sadu zarazem, skoro niedopuszczalne jest wniesienie skargi na określony akt administracyjny, to tym samym za niedopuszczalne uznać należy przywrócenie terminu do jej wniesienia, gdyż wobec braku możliwości zaskarżenia do sądu decyzji organu pierwszej instancji termin ten nie mógł rozpocząć biegu.
Wniosek o przywrócenie terminu do złożenia skargi w sytuacji, gdy termin ten, nie mógł rozpocząć biegu, należy uznać za wniosek niedopuszczalny w rozumieniu art. 88 p.p.s.a.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odrzucił wniosek na podstawie art. 88 p.p.s.a., o czym orzekł w postanowieniu.