Uzasadnienie
Wnioskiem z 2 kwietnia 2013 r., uzupełnionym na urzędowym formularzu PPF w dniu 17 kwietnia 2013 r. (data wpływu do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku) A. K., przebywający w Areszcie Śledczym w G., zwrócił się o przyznanie prawa pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.
W rubryce 3.1 formularza PPF (wskazanie zaskarżonego aktu) wnioskodawca wpisał "decyzja"; w rubryce 3.2. (data wydania) wpisano datę "14.03.2013"; w rubryce 3.4. (nazwa organu) wpisano "Okręgowy Inspektor Służby Więziennej w G."; w rubryce 3.5. (czego dotyczy) wpisano "odmowy udzielenia informacji publicznej".
Z uwagi na powyższe zapisy oraz wynikający z pisma wnioskodawcy z 2 kwietnia 2013 r. (data wpływu do sądu) zamiar uzyskania prawa pomocy "celem złożenia odwołania od decyzji Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w Gdańsku", a więc wskazujące jako przedmiot zaskarżenia akt wydany w pierwszej instancji, zarządzeniem referendarza sądowego z 18 kwietnia 2013 r. wnioskodawca został zobowiązany do złożenia oświadczenia czy wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na wskazywaną przez siebie decyzję dotyczącą odmowy udostępnienia informacji publicznej, czy też odwołał się od tej decyzji do organu wyższego stopnia i czy w związku z tym wydana została decyzja przez organ II instancji (wskazania jej daty i numeru).
W dniu 12 czerwca 2013 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wpłynęło pismo, w którym wnioskodawca napisał, że pismo L. dz. [...] Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w G. stanowi odpowiedź II instancji na odwołanie od decyzji [...] wydanej przez organ I instancji.
W tym stanie należało uznać, co następuje:
W świetle art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) prawo pomocy przed sądem administracyjnym może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku takiego postępowania.
W ocenie referendarza zwrot "przed wszczęciem postępowania" oznacza, że wniosek o prawo pomocy może być złożony dopiero po wydaniu aktu (na przykład decyzji czy postanowienia), który może być skutecznie zaskarżony do sądu administracyjnego. Innymi słowy, podmiot wnioskujący o prawo pomocy może ubiegać się o przyznane tego prawa po wydaniu rozstrzygnięcia, które zamierza kwestionować przed sądem administracyjnym.
Skargę do sądu administracyjnego można bowiem wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie (art. 52 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).
W sprawie dotyczącej odmowy udostępnienia informacji publicznej skuteczne wniesienie skargi do sądu administracyjnego warunkuje wydanie rozstrzygnięcia – decyzji przez organ odwoławczy.
W realiach sprawy wnioskodawca zobligowany do złożenia stosownych oświadczeń wskazał, że aktualnie zainicjował postępowanie przez organem odwoławczym przez złożenie odwołania. Pismo L. dz. [...] Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w G. stanowi odpowiedź II instancji na odwołanie. W związku z powyższym ubieganie się o przyznanie prawa pomocy przed wydaniem określonego rozstrzygnięcia przez organ odwoławczy jest po prostu przedwczesne.
Z oczywistych zaś względów wnioskodawca będzie mógł ubiegać się o przyznanie prawa pomocy po wydaniu stosownego rozstrzygnięcia przez organ wyższego stopnia.
W tej sytuacji, na podstawie art. 246 § 1 w zw. z art. 243 § 1 zdanie pierwsze ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji postanowienia.