Uzasadnienie
W dniu 15 kwietnia 2016 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wpłynął wniosek R. Ż. o przyznanie mu prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Ze złożonego wniosku wynikało, że wnioskodawca pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z rodzicami, bratem i bratanicą a rodzina ta utrzymuje się z dochodów rodziców uzyskiwanych z tytułu zatrudnienia oraz jego zasiłku dla bezrobotnych w łącznej wysokości 2540,10 zł miesięcznie. Wnioskujący oświadczył jednocześnie, że nie posiada żadnych nieruchomości, zasobów ani wierzytelności jak też innych przedmiotów wartościowych. Wskazał także, że posiada orzeczenie o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności a jego stan majątkowy, rodzinny i zdrowotny został wcześniej wykazany w aktach sprawy o sygn. akt II SAB/Gd 2/16.
Starszy referendarz sądowy, uznając, że oświadczenie wnioskodawcy zawarte w złożonym wniosku PPF jest niewystarczające do dokonania oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych wnioskodawcy, pismem z dnia 11 maja 2016 r., wezwał wnioskującego do przedłożenia, w terminie 14 dni od dnia doręczenia wezwania, następujących dokumentów źródłowych: wyciągu z posiadanych przez wnioskodawcę, jego rodziców i brata rachunków i lokat bankowych – w tym konta i lokat dewizowych – z ostatnich trzech miesięcy z uwzględnieniem aktualnego salda tychże rachunków, bądź też oświadczenia o ich nieposiadaniu; udokumentowania wydatków ponoszonych na utrzymanie mieszkania, zobowiązań kredytowych własnych i rodziców, udokumentowania opłat za media – stosownymi rachunkami; kopii zeznania podatkowego złożonego przez wnioskodawcę i jego rodziców do urzędu skarbowego w 2016 r.; dokumentów potwierdzających wysokość otrzymywanych wynagrodzeń za pracę rodziców; rachunków za zakup leków z ostatnich trzech miesięcy; zaświadczenia o pozostawaniu przez wnioskodawcę i jego brata osobą bezrobotną oraz oświadczenia w przedmiocie zarejestrowanych na wnioskującego, jego rodziców i brata pojazdów mechanicznych.
W odpowiedzi wnioskodawca przedłożył PIT- 37 i PIT/O za 2015 r., złożone w urzędzie skarbowym, przez niego i jego rodziców oraz wyciąg z własnego rachunku bankowego w Banku z ostatnich trzech miesięcy. Jednocześnie wnioskujący oświadczył, że jego rodzice i brat nie posiadają rachunków bankowych, jak i nikt z jego rodziny nie posiada pojazdów mechanicznych. Wniósł przy tym o przeprowadzenie dowodów z postanowień o przyznaniu prawa pomocy wydanych w sprawach II SAB/Gd 1/16 i II SAB/Gd 3/16.
Postanowieniem z dnia 30 maja 2016 r. starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku odmówił przyznania R. Ż. prawa pomocy, stwierdzając, że na podstawie przedłożonego formularza PPF nie można uznać, iż wnioskodawca spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, określonej w art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., a wnioskodawca uchylił się od przedstawienia wskazanej w wezwaniu sądowym dokumentacji pozwalającej ustalić, wysokość jego dochodów.
Pismem z dnia 8 czerwca 2016 r. R. Ż. wniósł sprzeciw od postanowienia z dnia 30 maja 2016 r., wnosząc o jego zmianę i przyznanie prawa pomocy zgodnie ze złożonym wnioskiem. W sprzeciwie wskazano, że postanowienie to wydane zostało z naruszeniem swobodnej oceny dowodów, przy niepełnym rozpatrzeniu materiału dowodowego i zawiera niewłaściwą ocenę stanu rodzinnego, majątkowego i zdrowotnego wnioskodawcy. Podkreślił R. Ż., że z aktualnego orzeczenia o niepełnosprawności wynika pogarszanie się jego stanu zdrowia i niezdolność do pracy.
Rozpoznając złożony sprzeciw Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje
W niniejszej sprawie wnioskodawca wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.
Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Oceniając sytuację finansową wnioskodawcy Sąd uznał, że wykazał on, iż zachodzą przesłanki do przyznania mu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Wnioskodawca przy uzyskiwanych obecnie dochodach i ponoszonych wydatkach nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego samodzielnie bez spowodowania uszczerbku w utrzymaniu koniecznym własnym i rodziny. Przy ocenie sytuacji finansowej wnioskodawcy Sąd uwzględnił informacje i oświadczenia wnioskodawcy złożone w niniejszej sprawie oraz ocenę sytuacji majątkowej skarżącego dokonaną w postanowieniach o przyznaniu skarżącemu prawa pomocy wydanych w sprawach o sygn.: II SAB/Gd 1/16, II SAB/Gd 2/16 i II SAB/Gd 3/16, II SAB/Gd 5/16.
Skarżący jest osobą niepełnosprawną, nie posiada on oszczędności, ani wartościowych ruchomości. Źródłem utrzymania rodziny skarżącego są niewysokie wynagrodzenia za pracę i zasiłek dla bezrobotnych, których łączna wysokość nie zaspokaja podstawowych potrzeb rodziny. Łączna kwota 2 540 zł miesięcznie na utrzymanie 5 osób, umożliwia przeznaczenie na ich utrzymane średnio kwoty w granicach 500 zł miesięcznie. Niewątpliwie, w takiej sytuacji, zapłacenie nawet niskiego wpisu, w kwocie 100 zł, spowoduje istotny uszczerbek środków niezbędnych na utrzymanie.
W konsekwencji, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 260 § 1 p.p.s.a. zmienił zaskarżone w niniejszej sprawie postanowienie i przyznał wnioskującemu, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p,.p.s.a., prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.