Uzasadnienie
A. B. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wniosek o wymierzenie grzywny Prezydentowi Miasta z powodu nieprzekazania skargi dotyczącej bezczynności w sprawie udostępnienia informacji publicznej odnośnie wysokości diet pobranych na podróże służbowe Prezydenta Miasta. Wniosek został wniesiony za pośrednictwem poczty elektronicznej w dniu 28 grudnia 2017 r.
Zarządzeniem Przewodniczącej Wydziału z dnia 3 stycznia 2018 r., wydanym na podstawie art. 49 § 1 w zw. z art. 46 § 1 pkt 4 w zw. z art. 64 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., wezwano wnioskodawcę do uzupełnienia braków formalnych poprzez podpisanie wniosku dnia 28 grudnia 2017 r. znajdującego się w aktach sprawy bądź przez nadesłanie ww. wniosku zawierającego własnoręczny, oryginalny podpis celem dołączenia akt sprawy, a także o złożenie dodatkowego odpisu wniosku celem doręczenia organowi. W zarządzeniu zakreślono termin 7 dni na jego wykonanie oraz wskazano rygor odrzucenia wniosku.
Odpis zarządzenia został prawidłowo doręczony wnioskodawcy w dniu 12 stycznia 2018 r. (vide: zwrotne potwierdzenie odbioru k. 16 akt sądowych).
W dniu 17 stycznia 2018 r. do Sądu wpłynęło za pośrednictwem poczty elektronicznej pismo wnioskodawcy skierowane do Izby Komorniczej zawierające załącznik w postaci kopii wydruku korespondencji mailowej z tym organem. Wskazując na treść tej korespondencji wnioskodawca zwrócił się do Sądu o możliwość podpisania dokumentów metodą opisaną w ww. załączniku.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje
Zgodnie z art. 63 p.p.s.a., jeżeli ustawy tak stanowią, postępowanie sądowe wszczyna się na wniosek. Z art. 55 § 1 w zw. z art. 54 § 2 p.p.s.a. wynika zaś, że w razie niezastosowania się przez organ do obowiązków przekazania skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny. Stosownie do art. 21 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tj.: Dz.U. z 2016 r., poz. 1764) do skarg rozpatrywanych w postępowaniu o udostępnienie informacji publicznej stosuje się przepisy p.p.s.a., z tym że przekazanie akt i odpowiedzi na skargę następuje w terminie 15 dniu od dnia otrzymania skargi. Wniosek o wymierzenie grzywny organowi z powodu nieprzekazania sądowi skargi w terminie jest zatem wnioskiem wszczynającym odrębne postępowanie, o którym mowa w art. 63 p.p.s.a. (por. uchwała składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 kwietnia 2008 roku, sygn. akt II FPS 1/08, ONSAiWSA 2008/3/42).
Z przepisu art. 64 § 3 p.p.s.a. wynika, że do wniosku stosuje się odpowiednio przepisy o skardze, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej.
Skarga (wniosek wszczynający postępowanie) do sądu administracyjnego jest pismem procesowym, które musi spełniać określone wymogi formalne. Jednym z nich, stosownie do treści art. 46 § 1 pkt 4 p.p.s.a., jest opatrzenie skargi podpisem strony albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika. Podpis pod skargą potwierdza bowiem, że pochodzi ona od osoby ją podpisującej oraz sankcjonuje jej wolę dokonania czynności w postępowaniu. Brak takiego podpisu uniemożliwia natomiast stwierdzenie, że istotnie wolą osoby wskazanej jako skarżący jest zainicjowanie postępowania przed sądem administracyjnym (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 grudnia 2013 r., sygn. akt II FSK 2953/13, dostępne na stronie https://orzeczenia.nsa.gov.pl).
W myśl art. 47 p.p.s.a. do pisma strony należy dołączyć jego odpisy i odpisy załączników dla doręczenia ich stronom, a ponadto, jeżeli w sądzie nie złożono załączników w oryginale, po jednym odpisie każdego załącznika do akt sądowych. Odpisami w rozumieniu § 1 mogą być także uwierzytelnione fotokopie bądź uwierzytelnione wydruki poczty elektronicznej (art. 47 § 2 p.p.s.a.).
Zgodnie z art. 49 § 1 p.p.s.a. jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę do jego uzupełnienia lub poprawienia w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Nieusunięcie pomimo wezwania określonego braku formalnego skargi w wyznaczonym terminie powoduje jej odrzucenie (art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a.).
Wobec złożenia wniosku wszczynającego postępowanie za pośrednictwem poczty elektronicznej wyjaśnić należy, że w aktualnym stanie prawnym w postępowaniu sądowoadministracyjnym, z uwagi na treść art. 46 § 1 p.p.s.a., nie jest dopuszczalne wniesienie do sądu pisma opatrzonego bezpiecznym podpisem elektronicznym w rozumieniu art. 3 pkt 2 ustawy z 2001 r. o podpisie elektronicznym, w tym także za pośrednictwem organu administracji publicznej, za pomocą środków komunikacji elektronicznej. Pismo takie, po jego wydrukowaniu, jest bowiem dotknięte brakiem formalnym, który może być uzupełniony przez autora pisma poprzez złożenie podpisu własnoręcznego na jego wydruku (zob. uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 maja 2014 r., sygn. akt I OPS 10/13, publ. ONSAiWSA z 2014 r., nr 5, poz. 70; postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 października 2014 r., I OZ 884/14; z dnia 9 października 2014 r., I OZ 854/14, dostępne na stronie https://orzeczenia.nsa.gov.pl).
W związku z koniecznością nadania prawidłowego biegu wnioskowi, wnioskodawca został wezwany do uzupełnienia braków formalnych poprzez podpisanie wniosku znajdującego się w aktach, ewentualnie przez nadesłanie tego wniosku zawierającego własnoręczny, oryginalny podpis celem dołączenia do akt. Sąd wezwał także wnioskodawcę, aby stosownie do wymogu art. 47 p.p.s.a., złożył dodatkowy odpis wniosku celem jego doręczenia organowi.
Jak wynika z akt sprawy, w zakreślonym w wezwaniu do uzupełniania braków terminie, wnioskodawca nie uzupełnił braków formalnych wniosku w sposób wskazany w wezwaniu, tzn. nie podpisał egzemplarza wniosku znajdującego się w aktach, ani nie przedłożył jego kopii opatrzonej własnoręcznym podpisem. Nie nadesłał również odpisu wniosku.
Za wykonanie wskazanego zobowiązania nie można bowiem uznać pisma wnioskodawcy z dnia 17 stycznia 2018 r., przesłanego drogową elektroniczną i niepodpisanego własnoręcznie, w którym zwrócił się on do Sądu o umożliwienie mu podpisania wniosku metodą opisaną w załączonym piśmie, tj. poprzez wydrukowanie przez Sąd wniesionego za pośrednictwem poczty elektronicznej wniosku o wymierzenie grzywny i przesłanie tego wydruku na adres wnioskodawcy celem dokonania jego autoryzacji i własnoręcznego podpisania. Wnioskodawca zobowiązał się do zeskanowania podpisanego wydruku i przesłania go na adres mailowy Sądu.
Wyjaśnić należy, że wskazany wniosek nie mógł zostać uwzględniony, albowiem zaproponowany sposób podpisywania pism w postępowaniu sądowym nie jest przewidziany przez przepisy p.p.s.a. Wykładnia art. 46 § 1 pkt 4 p.p.s.a. prowadzi bowiem do wniosku, że koniecznym warunkiem formalnym pisma jest podpis własnoręczny wnoszącego pismo z wyjątkiem przypadków niemożności jego podpisania, o których mowa w art. 46 § 4 p.p.s.a. Natomiast oryginalny, własnoręczny podpis znajdujący się na wydrukowanym piśmie, na skutek zeskanowania i wysłania pocztą elektroniczną, utraciłby walor "własnoręczności", od którego uzależnione jest spełnienie wymogu, o którym mowa w art. 46 § 1 pkt 4 p.p.s.a. i stałby się jedynie kopią tego podpisu.
Reasumując stwierdzić należy, że wnioskodawca w zakreślonym terminie nie uzupełnił braków formalnych wniosku wskazanych w wezwaniu Sądu z dnia 3 stycznia 2018 r. Strona nie podpisała egzemplarza wniosku znajdującego się w aktach sprawy, ani nie przedłożyła jego własnoręcznie podpisanej kopii, co oznacza, że wniosek ten nadal nie spełnia wymogu, o którym mowa w art. 46 § 1 pkt 4 p.p.s.a. Ponadto strona nie uczyniła zadość drugiemu z obowiązków nałożonych w ww. wezwaniu, tj. nie przesłała wymaganego egzemplarza odpisu wniosku celem doręczenia go organowi. Uchybienia te uniemożliwiają zaś przyjęcie wniosku o wymierzenie grzywny organowi do merytorycznego rozpoznania i rozstrzygnięcia.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 i § 3 w związku z art. 64 § 3 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.