Uzasadnienie
Pismem z dnia 6 lipca 2020 r. zatytułowanym "pozew", które wpłynęło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku w dniu 4 sierpnia 2020 r. S. K. zażądał, aby jego skargi złożone do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, Wojewódzkiego Inspektora Budowlanego oraz Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego uznać za zasadne oraz uzupełnić projekt elektryczny remontu pięciu rozdzielnic głównych zasilających wieżowce przy ul. M. w G. – w zakresie dostosowania projektu do wymagań Prawa budowlanego. Z uzasadnienia wniosku wynika, że S. K. nie jest zadowolony ze sposobu załatwienia jego skargi na działanie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego w sprawie remontu głównych rozdzielnic zasilających w energię elektryczną (wewnętrznej instalacji elektrycznej) pięciu budynków przy ul. M. w G. i oczekuje podjęcia działań zmierzających do usunięcia wskazywanych nieprawidłowości.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Wniosek jako niedopuszczalny należało odrzucić, gdyż nie podlega kognicji sądów administracyjnych.
Sąd administracyjny, rozpoznając skargę bądź wniosek, w pierwszej kolejności bada, czy zaskarżony akt lub czynność organu administracji publicznej podlega kontroli tego sądu.
Zakres kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne został określony w art. 1 § 1 i 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 2167 ze zm.), zgodnie z którym sądy administracyjne w zakresie swojej właściwości sprawują kontrolę pod względem legalności, to jest zgodności z prawem, działań lub zaniechań organów administracji publicznej. Kontrola działalności administracji publicznej, sprawowana przez sądy administracyjne, ma charakter ograniczony, co oznacza, że objęte są nią jedynie działania administracyjne wskazane w ustawie.
Kognicja sądów administracyjnych określona została m.in. w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a. Przepis ten zawiera szczegółowy katalog spraw objętych właściwością rzeczową sądów administracyjnych. Z treści wskazanego przepisu wynika, że sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej poprzez orzekanie w sprawach skarg na:
- 1) decyzje administracyjne;
- 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
- 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie;
- 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 oraz z 2019 r. poz. 60, 730, 1133 i 2196), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2019 r. poz. 900, z późn. zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz.U. z 2019 r. poz. 768, 730, 1520, 1556 i 2200), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;
4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających;
- 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
- 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
- 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
- 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;
- 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.
Ponadto, sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (art. 3 § 2a) oraz orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3).
Z treści powyższych przepisów wynika, że sąd administracyjny nie orzeka w sprawach rozpatrywania skarg i wniosków, które unormowane zostało w dziale VIII ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego. Postępowanie w zakresie skarg i wniosków, choć unormowane w przepisach procedury administracyjnej, nie stanowi postępowania, które zmierza do wydania decyzji administracyjnej, zaskarżalnego postanowienia wydanego w tym postępowaniu, w postępowaniu egzekucyjnym bądź do wydania innego aktu lub czynności określonych w punktach 2 - 7 art. 3 § 2 p.p.s.a. Nawet w razie pozostawania organu rozpatrującego skargę lub wniosek w bezczynności w tym zakresie, sąd administracyjny nie może rozpatrywać skarg na taką bezczynność - nie jest to bowiem "bezczynność" w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. Skarga na bezczynność organu jest bowiem dopuszczalna tylko w takich granicach, w jakich służy skarga do sądu administracyjnego na decyzje, określone postanowienia oraz akty i czynności z zakresu administracji publicznej, dotyczące przyznania, stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jeżeli określona aktywność organu nie podlegała kognicji sądu administracyjnego, to i kontroli sądowoadministracyjnej nie będzie podlegać bezczynność organu w tym zakresie.
Postępowanie skargowo-wnioskowe uregulowane w dziale VIII k.p.a. stanowi rodzaj uproszczonego postępowania administracyjnego. Uproszczenie polega na braku stron, mniej sformalizowanym toku postępowania oraz zastąpieniu rozstrzygnięć zawiadomieniami. Czynności podejmowane przez organy administracji publicznej w tym trybie nie podlegają kognicji sądu administracyjnego.
Ma to przesądzające znaczenie dla rozpatrywanej sprawy, bowiem skarżący zaskarżył do sądu niesatysfakcjonujący go sposób załatwienia jego kolejnych skarg w sprawie remontu głównych rozdzielnic zasilających w energię elektryczną (wewnętrznej instalacji elektrycznej) pięciu budynków przy ul. M. w G., złożonych właśnie w trybie przepisów działu VIII k.p.a. do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego.
Dokumenty zgromadzone w aktach sprawy potwierdzają, że organy procedujące z inicjatywy skarg S. K. podejmowały działania w trybie postępowania w sprawie skarg i wniosków normowanego przepisami działu VIII k.p.a. nie mające formy aktu lub czynności, o jakich mowa w art. 3 § 2 p.p.s.a. Tym samym, pismo S. K. zatytułowane "pozew" zawierające wniosek o uznanie jego skarg skierowanych do organów nadzoru budowlanego wszystkich szczebli za zasadne oraz o wprowadzenie zmian do projektu elektrycznego rozdzielnic głównych w celu dostosowania go do wymagań Prawa budowlanego nie mógł zostać uwzględniony. Taki wniosek należało uznać za niedopuszczalny, gdyż sprawa nim zainicjowana nie należy do właściwości sądu administracyjnego, która wyznacza dopuszczalne granice działania Sądu. Z tego też powodu Sąd nie mógł uwzględnić wniosków zawartych w piśmie S.K. z dnia 6 lipca 2020 r.
Biorąc pod uwagę powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 oraz § 3 w z zw. z art. 64 § 3 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji postanowienia. Z mocy art. 64 § 3 p.p.s.a. regulacje zawarte w art. 58 § 1 p.p.s.a. stosuje się odpowiednio także w postępowaniu sądowoadministracyjnym, które zostało zainicjowane wnioskiem.