Uzasadnienie
Na druku urzędowego formularza D. N. zwróciła się o zwolnienie od kosztów sądowych ze względu na trudną sytuację materialną swojej rodziny. Wnioskodawczyni wskazała, że prowadzi gospodarstwo domowe wraz z córką utrzymując się ze świadczenia alimentacyjnego córki, wynagrodzenia za pracę oraz świadczenia rentowego – łączna kwota uzyskiwana z w/w tytułów to [...] zł. Skarżąca i jej córka są osobami [...], nieposiadajacymi żadnych oszczędności, zasobów pieniężnych, papierów wartościowych jak również przedmiotów o wartości powyżej 3.000 euro. Wykonując wezwanie referendarza sądowego D. N. nadesłała szereg dokumentów potwierdzających wskazaną we wniosku wysokość uzyskiwanych świadczeń jak również obrazujących poziom wydatków związanych z utrzymaniem się. W oparciu o powyższe ustalono, że miesięczny dochód netto uzyskiwany w jej rodzinie wynosi [...] zł, co w przeliczeniu na osobę daje [...] zł. Pomimo, że w wezwaniu referendarza wskazano, iż D. N. powinna nadesłać dokumenty wykazujące całość wydatków związanych z utrzymaniem się, w odpowiedzi nadesłano jedynie rachunek za energię elektryczną, z którego wynika, że wysokość opłat z tego tytułu (rozliczanych co dwa miesiące) wynosi [...] zł. Brak jest tym samym informacji na temat wysokości czynszu za zajmowany lokal mieszkalny oraz innych opłat (za wodę, gaz, wywóz nieczystości).
Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważono co następuje:
Możliwość przyznania stronie postępowania sądowoadministracyjnego prawa pomocy jest uzależniona od tego, czy wykaże ona w przekonujący sposób, iż rzeczywiście jej sytuacja materialna jest na tyle ciężka, aby uzasadnione było uczynienie wyjątku od przyjętej w art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm. – zwanej dalej P.p.s.a.) zasady odpłatności postępowania. Co do zasady wszelkie, niezbędne informacje powinny być zawarte w druku formularza PPF, nie mniej jednak, w sytuacjach, gdy są one niepełne, ogólnikowe lub budzą wątpliwości istnieje możliwość zażądania od strony nadesłania dokumentów dotyczących jej stanu majątkowego (art. 255 P.p.s.a.).
Przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym może nastąpić wówczas, gdy osoba występująca z takim wnioskiem wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku w utrzymaniu swoim i swojej rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.).
W postępowaniu prowadzonym na skutek wniosku o przyznanie prawa pomocy przedmiotem badania jest całokształt okoliczności związanych z sytuacją materialną wnioskodawcy. Oznacza to tym samym, że ma on wykazać, iż nie dysponuje żadnymi środkami ani też możliwościami ich zdobycia. Trzeba zarazem stanowczo podkreślić, że treść przepisu art. 246 §1 P.p.s.a. nie pozostawia wątpliwości co do tego, że inicjatywa dowodowa zmierzająca do wykazania, iż zachodzą przesłanki przemawiające na rzecz przyznania prawa pomocy ciąży na wnioskodawcy, który w druku wniosku o przyznanie prawa pomocy w sposób nie budzący zastrzeżeń winien udzielić wyczerpujących wyjaśnień co do stanu rodzinnego i majątkowego. Ustawodawca formułując cytowany wyżej przepis użył terminu "wykazać" w znaczeniu udowodnić, przedstawić coś w sposób przekonywający, pokazać, unaocznić (por. Słownik języka polskiego pod red. naukową prof. dr Mieczysława Szymczaka, tom III, Wydawnictwo Naukowe PWN Sp. z o.o. Warszawa 1978, wydanie IX 1994 r., s.805). Ewentualne niejasności w opisanym wyżej zakresie mogą być wyjaśnione za pomocą dodatkowych dokumentów (art. 255 P.p.s.a.).
W niniejszej sprawie wysokość dochodów skarżącej wynosi [...] zł netto miesięcznie, co wziąwszy pod uwagę ilość osób pozostających na jej utrzymaniu nie jest kwotą niską. Ocena, czy stronę stać jest na poniesienie kosztów sądowych dokonywana jest przy uwzględnieniu uzyskiwanego przez nią dochodu oraz stałych, niezbędnych wydatków. Dopiero kwota uzyskana w wyniku zestawienia tych dwóch wartości jest brana pod uwagę przy rozstrzyganiu o przyznaniu prawa pomocy. W oparciu o nadesłane dokumenty udało się jedynie ustalić, że stałym wydatkiem jest opłata za energię elektryczną, która wynosi [...] zł na dwa miesiące.
Biorąc pod uwagę tylko tę wartość nie można było stwierdzić, że skarżąca nie będzie mogła ponieść kosztów sądowych. Brak jest jakichkolwiek danych dotyczących rozmiaru pozostałych opłat, a dodatkowo wnioskodawczyni uchyliła się od wskazania wielkości zajmowanego przez jej rodzinę lokalu mieszkalnego, co chociażby w przybliżeniu umożliwiłoby określenie wysokości czynszu. Opierając się na informacjach zawartych w druku formularza PPF oraz nadesłanych dokumentach nie można było jednoznacznie stwierdzić, że D. N. jest osobą, której sytuacja materialna odpowiada hipotezie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., a więc uzasadniania przyznanie prawa pomocy w formie zwolnienia od kosztów sądowych.
Z powyższych względów, w oparciu o art. 245 § 1 i § 3 P.p.s.a. w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 tej ustawy, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z § 3 tego przepisu orzeczono jak w sentencji postanowienia.