Uzasadnienie
Na druku urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy H.S. zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych. W treści formularza zaznaczył, że nie posiada żadnych środków ani też żadnego majątku. Podał co prawda, że uzyskuje świadczenie rentowa, jednakże nie wskazał nawet orientacyjnej wysokości dochodów uzyskiwanych z tego tytułu.
Pismem z dnia 22 kwietnia br. referendarz zobowiązał skarżącego do uprawdopodobnienia okoliczności podniesionych w druku formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez:
- - udokumentowanie wysokości wydatków związanych z utrzymaniem się, tj. opłat za energię elektryczną, czynsz, dostawy wody, odbiór śmieci, usługi telekomunikacyjne, wykup lekarstw, itp.,
- - podania wielkości, w m2, lokalu mieszkalnego zajmowanego przez skarżącego,
- - przedłożenia dokumentów wykazujących wysokość dochodu uzyskiwanego z tytułu renty.
Skarżący nie udzielił żadnej odpowiedzi.
Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważono co następuje:
Przepis art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U.z 2012 r. poz. 270 ze zm. – zwana dalej P.p.s.a.) konstytuuje zasadę odpłatności postępowania sądowoadministracyjnego. Wyjątkiem od niej jest możliwość przyznania prawa pomocy, które stosownie do treści art. 245 §1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi może zostać przyznane stronie w zakresie całkowitym lub częściowym.
Przyznanie prawa pomocy w formie zwolnienia od kosztów sądowych może nastąpić wobec osoby fizycznej, która wykaże że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku w utrzymaniu swoim i swojej rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.).
Przedmiotem badania przy analizie wniosku o przyznanie prawa pomocy jest całokształt okoliczności związanych z sytuacją materialną wnioskodawcy.
W realiach rozpoznawanej sprawy brak jest dostatecznych podstaw do uwzględnienia wniosku skarżącego albowiem nie wykazano, że jego sytuacja materialna wyklucza samodzielne pokrycie wydatków z tytułu kosztów sądowych.
Nadmienić trzeba, że nieprzypadkowo ustawodawca w art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. posłużył się zwrotem "wykaże". Oznacza to, że to na osobę ubiegającą się o przyznanie prawa pomocy został przerzucony ciężar przedstawienia swojej sytuacji materialnej w taki sposób, aby przekonać o zasadności złożonego wniosku. Instrumentem służącym wyjaśnieniu Uzyskanie dodatkowego oświadczenia strony lub dokumentów źródłowych dotyczących jej stanu majątkowego w trybie art. 255 P.p.s.a. służy uzupełnieniu stanu wiedzy sądu o sytuacji strony (por. postanowienie NSA z dnia 28 stycznia 2009 r. sygn. akt II GZ 332/08 – System Informacji Prawniczej Lex nr 551914). Konsekwencją uchylenia się od tego obowiązku lub udzielenia niekompletnych informacji może być odmowa przyznania prawa pomocy (tak orzekł NSA np. w postanowieniu z dnia 30 lipca 2009 r. sygn. akt I FZ 180/09 – Lex nr 552208, w postanowieniu z dnia 28 lipca 2009 r. sygn. akt I OZ 744/09 – Lex nr 552504, w postanowieniu z dnia 23 marca 2012 sygn. akt I OZ 184/12 - 1136769 oraz w postanowieniu z dnia 28 marca 2012 r. sygn. akt I OZ 182/12 - Lex 1136768).
W realiach rozpoznawanej sprawy brak jest podstaw do przyjęcia, że sytuacja majątkowa skarżącego uzasadnia przychylenie się do złożonego przezeń wniosku.
Przede wszystkim trudno bezkrytycznie zaakceptować twierdzenie, że skarżący uzyskuje dochody, jak to ujął, "z handlu narkotykami" oraz ze świadczenia rentowego. W tym pierwszym przypadku jest to źródło o charakterze nielegalnym, natomiast w drugim, o charakterze legalnym, które można udokumentować. Skarżący nie uczynił tego uniemożliwiając tym samym obiektywną weryfikację jego możliwości finansowych. Nic nie wiadomo również na temat lokalu lub budynku mieszkalnego, w którym strona zamieszkuje ani też wysokości wydatków (opłat za media) związanych z bieżącym utrzymaniem. Z tych więc powodów nie można z całym przekonaniem stwierdzić, że strona pozbawiona jest możliwości poniesienia kosztów sądowych skoro nie można w żaden sposób ustalić realnej wysokości jej dochodów.
Z powyższych względów, w oparciu o art. 245 § 1 i § 2 P.p.s.a. w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 tej ustawy, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z § 3 tego przepisu orzeczono jak w sentencji postanowienia.