Uzasadnienie
Pismem z dnia 16 grudnia 2014 r. A. T. reprezentowana przez pełnomocnika w osobie radcy prawnego wystąpiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z wnioskiem o wymierzenie Prezydentowi Miasta T. grzywny za niewywiązanie się z obowiązków przewidzianych w art. 54 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej zwanej P.p.s.a., tj. nieprzekazanie Sądowi skargi z dnia 16 czerwca 2014 r. na pismo Prezydenta Miasta T. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość, wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę.
W odpowiedzi na wniosek o wymierzenie grzywny Prezydent Miasta T. wniósł o odstąpienie od wymierzenia grzywny wskazując, że nieprzesłanie skargi w ustawowym terminie, jakkolwiek będące uchybieniem, nie wiąże się z żadną szkodą dla skarżącej. Przede wszystkim zwrócił uwagę, że w dniu [...] r. została wydana w przedmiotowej sprawie decyzja nr [...] umarzająca postępowanie o ustalenie odszkodowania za nieruchomość oznaczoną działką nr 1, przejętą z mocy prawa na własność Gminy T.. W związku z powyższym strona ma możliwość odwołania się od tej decyzji, tym samym nie pozostaje pozbawiona przysługujących jej praw. Dodatkowo zwrócono uwagę, że wobec wydania decyzji konwalidującej dotychczasowe czynności, skarga – wobec wygaśnięcia roszczenia – jest nieuzasadniona merytorycznie. W związku z powyższym organ wniósł o umorzenie postępowania i odstąpienie od naliczenia grzywny.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, zważył co następuje
Stosownie do art. 54 § 1 i 2 P.p.s.a skargę do sądu wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi, a organ ten obowiązany jest przekazać sądowi skargę wraz z odpowiedzią na skargę i aktami sprawy w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia. Ten tryb wnoszenia skargi powoduje, że organ jedynie pośredniczy w jej wniesieniu, udzielając na skargę odpowiedzi oraz nadsyłając do sądu akta sprawy. Organ obowiązany jest wykonać czynności nakazane art. 54 § 2 P.p.s.a. Natomiast badanie skargi pod względem formalnym należy do sądu, a nie do organu administracji (por. W. Chróścielewski: Wszczęcie postępowania sądowoadministracyjnego, PIP z 2004 r., Nr 3, s. 63).
Zgodnie natomiast z treścią art. 55 § 1 P.p.s.a. w razie niezastosowania się organu do obowiązków, o których mowa powyżej, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny. Regulacja tego przepisu niewątpliwe zmierza do dyscyplinowania organów administracji publicznej do terminowego wykonania obowiązków określonych w art. 54 § 2 P.p.s.a. i wiąże się z powrotem ustawodawcy do pośredniego trybu wnoszenia skargi do sądu administracyjnego, mając na celu przeciwdziałanie przetrzymywaniu skarg przez organy administracji publicznej. Grzywna, o której mowa w art. 55 § 1 P.p.s.a. ma charakter mieszany: dyscyplinująco-restrykcyjny. Jest to więc środek, którego zastosowanie ma doprowadzić do wykonania przez organ obowiązku z art. 54 § 2 P.p.s.a., jednakże wyłączną, materialnoprawną przesłanką takiego orzeczenia jest niewypełnienie tego obowiązku w terminie przewidzianym w tym przepisie (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 lipca 2006 r., sygn. akt II OSK 1024/06, ONSAiWSA, 2006 r., Nr 6, poz. 156).
Stosownie jednak do treści art. 55 § 1 P.p.s.a., który stanowi, że sąd może orzec o wymierzeniu organowi grzywny, rozstrzygając w tej kwestii, sąd powinien wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, a więc między innymi przyczyny niewypełnienia przez organ obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 P.p.s.a., a także czas, jaki upłynął od wniesienia skargi, oraz czy przed rozpatrzeniem wniosku o wymierzenie organowi grzywny organ ten obowiązek wypełnił i wyjaśnił powody niedotrzymania terminu (T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2011, s. 381).
Ponadto w uchwale z dnia 3 listopada 2009 r., sygn. akt II GPS 3/09 (ONSA/WSA 2010/1/2) Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że oprócz funkcji dyscyplinującej oraz represyjnej, wymierzenie grzywny z art. 55 § 1 p.p.s.a. pełni również funkcję prewencyjną. Ukaranie organu służy bowiem także zapobieganiu naruszeniom prawa w przyszłości, zarówno przez ukarany organ, jak i przez inne organy.
W rozpoznawanej sprawie A. T. wniosła skargę na pismo Prezydenta Miasta T. z dnia [...] r. w dniu [...] r. (data wpływu do organu). Tymczasem organ wbrew obowiązkowi nałożonemu art. 54 § 2 P.p.s.a. nie przekazał Sądowi tej skargi, natomiast w dniu [...] r. wydał decyzję o umorzeniu postępowania w przedmiocie odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość.
Zdaniem Sądu spełnione zostały przesłanki orzeczenia o wymierzeniu grzywny na podstawie art. 55 § 1 P.p.s.a. Podkreślić przy tym należy, że sam fakt, iż organ administracji przekazał już do Sądu skargę wraz odpowiedzą i aktami sprawy, nie skutkuje bezprzedmiotowością postępowania, czy też bezzasadnością rozpoznawanego wniosku. Okoliczność ta - obok innych przesłanek pozwalających miarkować stopień zawiniania organu w niedopłenieniu obowiązku z art. 54 § 2 P.p.s.a., jest natomiast brana pod uwagę przy szacowaniu wysokości grzywny. Określenie w art. 154 § 6 P.p.s.a. jedynie górnej granicy dopuszczalnej wysokości grzywny oznacza bowiem, że Sąd może wymierzyć grzywnę w niższej wysokości. Przy jej ustaleniu winien natomiast wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, m.in. przyczyny niewypełnienia przez organ obowiązku z art. 54 § 2 P.p.s.a., okres jaki upłynął od wniesienia skargi, a także to, czy przed rozpoznaniem wniosku organ obowiązek wypełnił (zob. np. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 czerwca 2008 r. sygn. akt I OZ 449/08. LEX nr 493805).
Uwzględniając przytoczoną argumentację, Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 55 § 1 w zw. z art. 154 § 6 P.p.s.a., biorąc pod uwagę, że jednokrotność przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim wynosiła 3.650,06 zł (Komunikat Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 11 lutego 2014 r. w sprawie przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w 2013 r. - Monitor Polski z 2014 r., poz. 146) orzekł o wymierzeniu Prezydentowi Miasta T. grzywny w wysokości 1000 zł. Organ statystyczny nie ogłosił jeszcze danych w tym zakresie za rok 2014. Sąd uznał, że wymierzenie grzywny we wskazanej kwocie w najwłaściwszy sposób zrealizuje zarówno cel represyjny środka określonego w art. 55 § 1 P.p.s.a., jak również najlepiej zmobilizuje organ administracji do unikania podobnych uchybień w przyszłości.
O zwrocie kosztów postępowania postanowiono w oparciu o art. 209 w zw. z art. 64 § 3 oraz o art. 205 § 2 P.p.s.a. Przede wszystkim należy wskazać, że przy zasądzaniu kosztów zastępstwa procesowego nie miał zastosowania § 6 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. z 2013 r., poz. 490). Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie nie jest bowiem należność pieniężna.
W konsekwencji zasądzono wynagrodzenie radcy prawnego według stawki minimalnej 240 zł, określonej w § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c) ww. rozporządzenia. Biorąc pod uwagę nakład pracy pełnomocnika niezbędny do rozstrzygnięcia sprawy wszczętej przedmiotowym wnioskiem, a także nieskomplikowany charakter tej sprawy, Sąd nie znalazł również podstaw do podwyższenia stawki minimalnej, określonej w § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c) tego rozporządzenia.